සන්නාමිත අරගල? - (උදන් ප්‍රනාන්දු)

 

 

මේ සන්නාම ක්‍රියාවලිය සමහර විට මුලික භාණ්ඩය හෝ සේවාවෙන් එපිටට ද විහිදේ. උදාහරණයකට වෝල්ට් ඩිස්නි කාටුන් චරිත සන්නාම ලෙස ලියාපදිංචි කර ඇති අතර, ඒ නමින් තොප්පි, ටීෂර්ට්, වතුර බෝතල්, කී ටැග් ආදී සන්නාමිත භාණ්ඩ ද අලෙවි වේ. ඒවාට කියන්නේ මර්චන්ඩයිස කියා ය.  විකිණෙනවා නම් ඕනෑම දෙයක් මර්චන්ඩයිසයක් වේ.        

කාලය නම් හරියට ම මතක නැත. එහෙත් තරමක කලකට පෙර ය. රාජකාරී කටයුත්තකට මම  ඉන්දුනීසියාවට ගොස් වැඩ කටයුතු අවසන් කොට, නැවත ලංකාව බලා ඒමට ලැහැස්ති වෙමින්  සිටියෙමි. මා එවර පිට වීමට නියමිත ව තිබුණේ ජකාර්තා නුවර පිහිටි ප්‍රධාන ගුවන් තොටුපොලින් නොවේ. මා වැඩ කටයුතු කළ මධ්‍යම ජාවා ප්‍රදේශයට සමීප ගුවන් තොටුපොල වූයේ සෙම්රන් හි පිහිටි අත්මඩ් යානි ගුවන් තොටුපොල යි. ඒ වන විට ම'විසින් වියදම් නොකළ ඉන්දුනීසියානු රුපියා නෝට්ටු විශාල ප්‍රමාණයක් අතේ තිබිණ. සාමාන්‍ය සිරිත මේ මුදල් නැවත ඩොලර් වලට ගුවන් තොටුපොළේ ඇති විනිමය අලෙවි සැලකින් මාරු කර ගැනීම යි. එහෙත් සෙම්රන් ගුවන් තොටුපොළේ එවන් අලෙවි සැලක් නොතිබිණි. මේ සා රුපියා ප්‍රමාණයක් ලංකාවට ගෙන ඒම නිරර්ථක ක්‍රියාවක හෙයින් මා ගුවන් තොටුපොළේ ඇති මිලාධික සාප්පුවකින් යමක් ගත යුතු යී සිත හදා ගතිමි.    

බ්‍රෑන්ඩඩ් හෙවත් සන්නාමිත ඇඳුම් සාප්පුවකට ගිය මම ගැලැපෙන කමිසයක් තෝරාගැනුමට වට පිට බලමින් සිටියෙමි. රුපියා ටික වියදම් කිරීම හැර වෙන ඉලක්කයක් හෝ අදහසක් මා තුල නොතිබුණ  බැවින් මට යමක් තෝරා ගැනුම තරමක් අපහසු විය. මේ බව ඉවෙන් හෝ තේරුම් ගත් සාප්පු හිමියා මා වෙත අවුත් යමක් නිර්දේශ කළාට කමක් නැද්ද යී අසා පසු ව කාකි පාට ඉස්තරම් වර්ගයේ ලිනන් රෙද්දකින් කියා මැසුණු කමිසයක් මා වෙත දෙමින් කීවේ මෙය නම් මහත්මයාට යසට ගැළපෙනවා කියා ය.  කාකි පාට පසුබිමේ ඉස්මතුවෙන පරිදි බොත්තම් අල්ලා තිබුණේ ලේ රතු පැහැති නූලකිණි. ඒ නූලෙන් ම බොත්තම් කාස ද බොත්තම් පිහිටි සිරස් තීරුව හෙවත් බොක්ස් ප්ලේටයේ දෙපැත්තේ රතු නූල පාස් කර තිබුණේ ය.

 

වැඩි දුරටත් ඔහු කීවේ මෙය ඉහල ම පන්නයේ පමණක් නොව ලිමිටඩ් එඩිෂන් හෙවත් කෑලි කිහිපයක් පමණක් නිෂ්පාදනය කරන විශේෂ කමිසයක් බව යි. කමිසයේ පුරා ම කාඩ්බෝඩ් ලේබල් තබූ අතර ඒවායේ සඳහන් කර තිබුණේ මෙය සුප්‍රසිද්ධ විප්ලවකාරී ගායක හා ගීත රචක බොබ් ඩිලන් 1960 ගණන්වල නිතර ම හැඳි කමිසය මෙන් ම මසා ඇති බවයි. කොලරයේ ඇතුළු පස ඇති ලේබලයේ බොබ් ඩිලන් කියා එම්බ්‍රොයිඩර් කර තිබුණේ කුඩා වෘත්තයක මැද ටී.ම් යන සලකුණ ද සහිත ව ය. ටී.එම් යනු ලියාපදිංචි වෙළෙඳ නාමය යි. ඉන් කියවෙන්නේ මේ ලෙස වෙන කෙනෙක් යමක් නිෂ්පාදනය නඩුකරයකට හා වන්දියකට යටත් එන බවයි.      

 ඇමෙරිකානු ජාතික බොබ් ඩිලන් ලොව සිටි ඉහල ම මට්ටමේ ගීත රචකයෙකු හා ෆෝක් හෙවත් ජන ගී (බැද්දගේ හා රන්වල සමග පටලවා නොගනු මැන) ගායකයකු ලෙස පිදුම් ලද අයෙකි. ඔහුගේ ජනප්‍රිය ම ගීතය වූයේ හැටේ දශකයේ මුල කෙරුණ 'බ්ලොයින් ඉන් ද වින්ඩ්' ගීතය යි. මෙය ඇමෙරිකාවේ සිවිල් අයිතිවාසිකම් ව්‍යාපාරයේ ඇන්තමය ලෙස නිතර නිතර ගැයිණ. ලංකාවේ ප්‍රගතිශීලී දේශපාලන රැලි හා හමුවල 'යදමින් බැඳ විලංගු ලා' ගීතය ගැයෙන මෙනි. ඩිලන්ගේ ගීතය එකල ලොව පුරා පැතිර ගිය යුධ විරෝධී ව්‍යාපාරයේ ද ඇන්තමය බවට පත් විය.

 

මේ ගීතයේ පදවැල්  'පිළිතුර ඇත්තේ හමන සුළඟේ ම යි' ලෙසින් ඉතා නිර්මණශීලී ව සිංහලට නැඟුවේ ගාමිණි හත්තොටුවේගම යි. 'නිදි නැති නදියේ නාදය' නමින් සියළුම ජන වර්ගයන්ට අයත් ශ්‍රී ලාංකිකයන්ට සිය ප්‍රජාතාන්ත්‍රීය හා සාමුහික සංස්කෘතික අයිතීන් සාමයෙන් භුක්තිවිඳීමට ඉඩ සලසන  සමාජයක් ගොඩ නැගීමේ අරමුණෙන් 1986 මැයි 1 දා පැවැති ප්‍රසංගයේ මේ ගීතය ගැයිණ.  එය සංවිධානය කළෝ මහජන වේදිකාව නමැති තරුණ  සංස්කෘතික කණ්ඩායමක වටා සිටි විජිත ගුණරත්න , සුනිලා අබේසේකර , සුනිල් විජේසිරිවර්ධන , රෙඩ්ලි සිල්වා , රංජිත් පෙරේරා ආදීහු ය .          

 

රතෙන් නයිකි සන්නම් ලකුණ (මහත හරියක් හෝ හොඳට ලේ බී ඇති කූදැල්ලෙකු මෙන් පෙනෙන) වම් පස පපු පෙදෙසට උඩින් මුද්‍රණය වී තිබුණ අතර, පපු පෙදෙසට යටින් විශාල ලෙස ප්‍රතිමුද්‍රණය වී තිබුණේ යට කී නීතිය යටතේ දිගු කලක් රඳවාගෙන තිබෙන ශිෂ්‍ය නායකයාගේ හා භික්ෂුවකගේ රෙට්‍රෝ තාලෙට සංස්කරණය කරන ලද ජායාරූප යි. ඊට උඩින් 'රිලීස්' (නිදහස් කරන්න) හා යටින් 'ඩූ ඉට් නව්' (දැන් ම කරන්න) යන්න ලොකු අකුරෙන් ලියා තිබිණ. පැසන් සෝ රෑම්ප් තට්ටුවක බිලාල-ගමණින් ඔබමොබ යන මොඩලියක් සේ මේ ලඳ වරින් වර සකස් කර ගන්නී හිරු රැස් වතට පතිත නොවන වයිසරයක් හෙවත් තොප්පියේ ඉදිරිපස කැබැල්ල ය. දීප්තිමත් රතු පැහැති ඒ වයිසරය ද සන්නාමිත නයිකි එකකි.  

 

විරෝධතා මොඩලියගේ විරෝධතා පාඨය වූ   "ඩූ ඉට් නව්'  යන්න නයිකි හී ටැග්ලයිනය වන 'ජස්ට් ඩු ඉට්' යන්නට තරමක් සමපාත වුයේ අහම්බයක් ලෙස ද නැත්නම් සිතා මතා ද යන්න මම නොදනිමි.  ඒ ගැන සිතමින් සිතන විට, විප්ලවීය බොබ් ඩිලන් සන්නාමයක් බවට එම්බ්‍රොයිඩර් වී රතු නුලෙන් මැසුණු කාකි කමිසය මර්චන්ඩයිසයක් ලෙස ඩියුටි ෆ්‍රී සාප්පුවේ රාක්කයක සීරුවට නැවී සිටි හැටි මට මතක් වීම වැළැක්විය නොහැකි විය. සන්නාමිත හා මර්චන්ඩයිසිත ඩිලන් තවමත් සිටින්නේ මගේ ඇඳුම් අල්මාරියේ හැඟරයක එල්ලෙමින් ය.

(ආචාර්ය උදන් ප්‍රනාන්දු)
දේශපාලන හා සමාජ විශ්ලේෂක
udanfer2014@gmail.com


(මෙම ලිපිය 'අනිද්දා' පුවත්පතේ පලවූවකි. අවධාරණ හා ජායාරුප අපෙන් - සංස්කාරක )