Economy

මන්නාරම් ද්‍රෝණියේ වර්ග කිලෝමීටර් 34,000කට ආසන්න මුහුදු කලාප 4ක තෙල් හා ගෑස් ගවේෂණය සඳහා ශ්‍රී ලංකාව ලෝක ප්‍රකට බලශක්ති සමාගම් වෙතින් නිල වශයෙන් ලංසු කැඳවයි.

මෙරට මධ්‍යම පන්තියෙන් අඩකට වැඩි පිරිසක් ගම්බදව විසිරී සිටියද, විධිමත් බැංකු ණය සහ ඩිජිටල් පහසුකම් තවමත් කොළඹ ධනවත් පන්තියට පමණක් සීමාවීම ඉදිරි වෙළෙඳපොළ ප්‍රසාරණයට බාධාවක් බව ආර්ථික වාර්තාවක් පෙන්වා දෙයි.

ආර්ථික වර්ධන සංඛ්‍යාලේඛන ඉහළ ගිය ද, රැකියා උත්පාදනය සහ අපනයන පුළුල් නොවුණහොත් රට නැවතත් අනතුරුදායක අඩියකට වැටීමේ අවදානමක් පවතින බව ආර්ථික විශ්ලේෂකයෝ පෙන්වා දෙති.

වසර හතරක තහනම ඉවත් කිරීමෙන් පසු වාහන ආනයනයෙන් රජයට දැවැන්ත ආදායමක් ලැබුණද, පැරණි වාහන මිල කඩාවැටීමෙන් මූල්‍ය සමාගම් හමුවේ මතුව ඇති අවදානම සහ සාමාන්‍ය ජනතාවට වාහන මිලදී ගැනීමේ හැකියාව සීමා වීම ආර්ථික විද්‍යාඥයන්ගේ විශේෂ අවධානයට ලක්ව තිබේ.

දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු ලෝකයේ සමස්ත ණය බර ඉහළම අගයට ළඟාවෙමින් පවතින බව පවසන ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල, වියදම් කප්පාදු කර දැඩි මූල්‍ය විනයක් පවත්වා ගන්නා ලෙස ගෝලීය නායකයින්ගෙන් හදිසි ඉල්ලීමක් කරයි.

උතුරු පළාතේ නව අපනයන සැකසුම් කලාප දෙකක් ලබන ජනවාරියේදී අරඹමින්, දෙස් විදෙස් ආයෝජකයින්ට කඩිනම් පහසුකම් සලසන තනි කවුළු යාන්ත්‍රණයක් හඳුන්වා දීමට ආයෝජන මණ්ඩලය පියවර ගනී.

ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ ඩොලර් මිලියන 345ක මීළඟ ණය වාරිකය ලබාගැනීම වෙනුවෙන්, ඉදිරි අයවැය යෝජනා මෙන්ම ඉන්ධන මිල සූත්‍රය නිසි පරිදි පවත්වාගැනීම ශ්‍රී ලංකාව හමුවේ ඇති ප්‍රධාන අභියෝගය බවට පත්ව තිබේ.

දේශීය වෙළඳපොළේ තේ කිලෝවක සාමාන්‍ය මිල රුපියල් වලින් ඉහළ ගිය ද, රටට ලැබෙන සැබෑ ඩොලර් ආදායම ශීඝ්‍රයෙන් පහත වැටෙමින් පවතින බව නිල වෙළඳපොළ දත්ත පෙන්වා දෙයි.

කොළඹ බටහිර පර්යන්තය (CWIT) නව වාර්තා තබමින් දෙවන අදියරට පිවිසෙයි. ගෝලීය නැව් තදබදය හමුවේ කොළඹ වේගවත් වුවද, අසල්වැසි කලාපීය තරගය සහ භූ-දේශපාලනික බලපෑම් සුළුපටු නොවේ.

නිහඬවම ඩොලර් බිලියනය ඉක්මවූ මෙරට ඉස්ලාමීය මූල්‍ය කර්මාන්තයේ ඇත්ත තත්ත්වය කුමක්ද? සාම්ප්‍රදායික බැංකු ක්‍රමය හා සසඳන විට එහි පවතින සීමා සහ ආර්ථික විභවය ගැන ෆිච් රේටිංස් කළ විශේෂ විග්‍රහය.

මාස හතරකට පසු ශ්‍රී ලංකාවේ ජංගම ගිණුම ඩොලර් මිලියන 133ක අතිරික්තයක් පෙන්වුවද, ආනයන බිල සීඝ්‍රයෙන් ඉහළ යාම සහ රුපියල මත එල්ල වන පීඩනය හේතුවෙන් ආර්ථිකයේ දිගුකාලීන ස්ථාවරත්වය රැඳී ඇත්තේ අවදානම් කලාපයක බව ආර්ථික විශ්ලේෂකයෝ පෙන්වා දෙති.

මෙරට පෞද්ගලික සමාගම් අලුතින් ණය ලබාගැනීමට වඩා පැරණි විදේශ ණය කඩිනමින් පියවීමේ ප්‍රවණතාවක් පසුගිය වසර කිහිපය පුරා පෙන්නුම් කරයි. බැංකු පද්ධතියේ විදේශ වත්කම් ශක්තිමත් වුවද, ආයෝජන මන්දගාමී වීම දිගුකාලීන ආර්ථික වර්ධනයට අභියෝගයක් විය හැකි බවට ආර්ථික නිරීක්ෂකයෝ පෙන්වා දෙති.

IMF සහන කාලය නිමාවට ළඟාවෙද්දී, ජනතා අපේක්ෂා සහ මූල්‍ය විනය අතර මැද මාවතක් සොයාගැනීමේ තීරණාත්මක අදියරකට ශ්‍රී ලංකාව පිවිසෙයි.

ණය ගැනීමෙන් ඔබ්බට ගොස් විදේශ විනිමය රට තුළ රඳවාගැනීමට 2027 අයවැයෙන් විශේෂ ක්‍රමවේදයක් හඳුන්වා දෙන ලෙස අපනයනකරුවෝ ඉල්ලති.

2030 වන විට ඩිජිටල් සේවා අපනයනයෙන් ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 5ක ආදායමක් ඉපැයීමට ශ්‍රී ලංකාව ඉලක්කගත සැලසුම් ක්‍රියාවට නංවයි.