කොළඹ මහ නගර සභාවේ ඇති වටිනාකම

ශ්‍රී ලංකාවේ බස්නාහිර පළාතේ පිහිටා ඇති කොළඹ, අප මව්බිමේ අගනුවරයි. විවිධත්වයෙන් හා සජීවී බවින් යුත් මෙම නගරය රටේ පරිපාලන හා ආර්ථික මධ්‍යස්ථානයයි.

කොළඹ යනු ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම නගරය වන අතර, මිලියනයක පමණ ජනතාවක් වාසය කරන අතර දකුණු ආසියාවේ කාර්යබහුලම වරායන්ගෙන් එකක් පිහිටි වටිනා බිම් කඩකි. අගනුවර අසල පිහිටි ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර වෙත ගෙන යන තෙක් කොළඹ වසර දෙසීයකට වැඩි කාලයක් අගනුවර වූ නමුත් නගරයේ කේන්ද්‍රස්ථානය සහ හදවත ලෙස දැනුදු පවතී.

නගරය ඓතිහාසික ස්මාරක, යටත් විජිත ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය, වෙරළ තීරයන්, විශිෂ්ට භෝජන සංග්‍රහ, සජීවී රාත්‍රී ජීවිතය සහ සාප්පු සවාරි රාශියකින්   යුක්තය. එහි ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය පෘතුගීසි, ලන්දේසි සහ බ්‍රිතාන්‍ය යටත් විජිතකරණයේ බලපෑමට ලක්ව ඇති අතර නගරය වටා ඇති ගොඩනැගිලිවල එය ඉතා පැහැදිලිව දැකගත  හැකිය.

නව පාර්ලිමේන්තුව කොළඹ නගරයට නුදුරින් පිහිටි ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර හි පිහිටා ඇති අතර, ගාලු පාරේ පිහිටි පැරණි පාර්ලිමේන්තුව දැන් ජනාධිපති ලේකම් කාර්යාලය වේ.

නගරයේ සංස්කෘතිය පොහොසත් කරන විවිධ ජනගහනයට සේවය කරන පන්සල්, මුස්ලිම් පල්ලි සහ පල්ලි වලින් නගරය පිරී ඇත.

කොළඹ යනු ශ්‍රී ලංකාවේ වාණිජ අගනුවර වන අතර එහි ජනගහනය 555,031 කි. එය දිනපතා පාවෙන ජනගහනය 500,000 කට ආසන්න සංඛ්‍යාවකින් පුළුල් වේ. පරිපාලන අරමුණු සඳහා ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස හයකට බෙදා ඇති වර්ග කිලෝමීටර් 37 ක භූමි ප්‍රදේශයක් නගරය ආවරණය කරයි.

කොළඹ මහ නගර සභාව යනු ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම නගරය සහ මූල්‍ය මධ්‍යස්ථානය වන කොළඹ නගරයේ පාලන ආයතනයයි. එය සෘජු මහජන ඡන්දයෙන් තේරී පත් වන නගරාධිපතිවරයෙකුගෙන් සහ තේරී පත් වූ නාගරික මන්ත්‍රීවරුන් 119 දෙනෙකුගෙන් සමන්විත වේ.

 මෙම සභාව 1865 දී පිහිටුවන ලද අතර, එය ප්‍රථම වරට 1866 දී රැස් වූ අතර එහි බලතල බොහොමයක් 1947 අංක 29 දරන නගර සභා ආඥා පනතින් ලබා ගනී.

එය ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණිතම සහ විශාලතම පළාත් පාලන අධිකාරිය වන අතර එය 600,000 කට අධික නේවාසික ජනගහනයක් ආවරණය කරයි (2001 වන විට). එය සේවකයින් 12,000 කට අධික සංඛ්‍යාවක් සිටින රටේ විශාලතම සේවා යෝජකයින්ගෙන් එකකි.

කොළඹ නගරාධිපති සහ නගර සභා සාමාජිකයින් වසර හතරකට වරක් පැවැත්වෙන පළාත් පාලන මැතිවරණ හරහා තේරී පත් වේ.

එයට විවිධ විෂයයන් සඳහා ස්ථාවර කමිටු 16 ක් ඇත.

නගර සභා ආඥාපනත යටතේ කොළඹ මහ නගර සභාවට තේරී පත් වූ සහ පත් කරන ලද නිලධාරීන් කිහිප දෙනෙකු සිටී. මොවුන්,

* නගරාධිපති
* නියෝජ්‍ය නගරාධිපති
* නාගරික මහේස්ත්‍රාත්
* නාගරික කොමසාරිස්
* නාගරික ලේකම්
* නියෝජ්‍ය නාගරික කොමසාරිස් (ඉංජිනේරු සේවා)
* නාගරික භාණ්ඩාගාරික
* ප්‍රධාන සෞඛ්‍ය වෛද්‍ය නිලධාරී
* ප්‍රධාන නාගරික පශු වෛද්‍ය නිලධාරී
* නාගරික තක්සේරුකරු
* ප්‍රධාන පුස්තකාලයාධිපති
* පුණ්‍ය කොමසාරිස්
* ප්‍රධාන ගිනි නිවන නිලධාරී

නගරාධිපති නියෝජ්‍ය නගරාධිපති කෙනෙකුගේ සහාය ඇතිව සභාවේ ප්‍රධානියා ලෙස කටයුතු කරයි. නාගරික කොමසාරිස් කාර්ය මණ්ඩලය සහ පරිපාලනය මෙහෙයවයි. දෙපාර්තමේන්තු 16 කින් සමන්විත මහ නගර සභාවේ නාගරික කොමසාරිස්වරයා පත් කරනු ලබන්නේ පළාත් පාලන අමාත්‍යවරයා හෝ විෂය පවරා ඇති අමාත්‍යවරයා විසිනි. සාමාන්‍යයෙන් පත්වීම සිදු කරනු ලබන්නේ ශ්‍රී ලංකා පරිපාලන සේවයේ ස්ථිර කරන ලද නිලධාරියෙකුගෙනි.

කොළඹ මහ නගර සභාව දෙපාර්තමේන්තු 16 කින් සමන්විත වේ. මේවාට ඇතුළත් වන්නේ,

* නගරාධිපති කාර්යාලය
* නාගරික භාණ්ඩාගාරික දෙපාර්තමේන්තුව
* නාගරික ලේකම් දෙපාර්තමේන්තුව
* නාගරික ඉංජිනේරු දෙපාර්තමේන්තුව
* නාගරික සෞඛ්‍ය දෙපාර්තමේන්තුව
* නාගරික පශු වෛද්‍ය දෙපාර්තමේන්තුව
* සුව කිරීමේ දෙපාර්තමේන්තුව
* දේශීය සෞඛ්‍ය දෙපාර්තමේන්තුව
* මහජන පුස්තකාල දෙපාර්තමේන්තුව (කොළඹ මහජන පුස්තකාලය)
* මහජන ආධාර දෙපාර්තමේන්තුව
* නීති දෙපාර්තමේන්තුව
* ක්‍රීඩා සහ විනෝදාස්වාද දෙපාර්තමේන්තුව
* පුහුණු සහ සංවර්ධන දෙපාර්තමේන්තුව
* නාගරික තක්සේරුකරු දෙපාර්තමේන්තුව
* මධ්‍යම ප්‍රසම්පාදන දෙපාර්තමේන්තුව
* ගිනි නිවන සේවා දෙපාර්තමේන්තුව (කොළඹ ගිනි නිවන හමුදාව)

ජනගහනය:

කොළඹ මහ නගර සභාව කොළඹ සහ තිඹිරිගස්යාය ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාශ ආවරණය කරයි.

2011-12 සංගණනයට අනුව කොළඹ මහ නගර සභාවේ සීමාවන් තුළ ජීවත් වන ජනගහනය 555,031 කි. මෙම සංඛ්‍යාවෙන් 318,048 ක් කොළඹ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාශයේ (නගරයේ උතුරු කොටස) ජීවත් වූ අතර 236,983 ක් තිඹිරිගස්යාය ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාශයේ (දකුණු කොටස) ජීවත් වූහ.

දේශපාලන සංයුතිය: