ඉතිහාසයේ දින දෙකක විශාලතම පාඩුව එක්සත් ජනපද කොටස් වෙළඳපොළ වාර්තා කළේය. ව්‍යාපාර ක්ශේත්‍රය සහ දේශපාලනඥයන් භීතියට පත්ව සිටියහ.
සිදුවන්නේ කුමක්ද සහ කළ යුත්තේ කුමක්ද යන්න කිසිවෙකුට තේරුම් ගත නොහැකි විය. ට්‍රම්ප්ගේ තීරු බදු යුද්ධයෙන් ශ්‍රී ලංකාව ද දරුණුතම බලපෑමට ලක් විය. බරපතල කුණාටුවක පෙර නිමිති උදාවී තිබුණි.
ට්‍රම්ප් ගෙනා තීරුබදු නිසා ශ්‍රී ලංකාව එක්සත් ජනපදයට අපනයනය කිරීමේ පිරිවැය එක රැයකින් 44% කින් වැඩි වීමට ඉඩ තිබු අතර, ඒ හා සමානව ව්‍යසනකාරී ලෙස, අනෙකුත් රටවලට පනවා ඇති තීරුබදු අඩු විය. අපගේ අපනයන, ලෝකයේ හයවන ඉහළම තීරුබදුවට මුහුණ දීමට ඉඩ කඩ සැකසෙමින් තිබුණි. ඉන්දියාව 27% ක්, බංග්ලාදේශය 37% ක් සහ පකිස්ථානය 30% ක් විය. ශ්‍රී ලංකාව වෙහෙස මහන්සි වී උපයාගත් ප්‍රකෘති තත්ත්වය ආපසු හැරවීමට ආසන්න විය. රැකියා දස දහස් ගණනක් අනතුරේ වැටුණි.
ශ්‍රී ලංකාව සතු තුරුම්පු ඉතා දුර්වලය. අපි ආනයනය කරනවාට වඩා බොහෝ සෙයින් එක්සත් ජනපදයට අපනයනය කරන රටකි. ලෝකයේ ඉහළම ඵලදායී තීරුබදු අනුපාත කිහිපයක් අප සතුව ඇත. චීනයට මෙන් නොව අපට විශාල ඛනිජ සම්පත් නොමැත. යුරෝපා සංගමය මෙන් නොව අපට මේ තර්ජනයට මුහුණ දීමට අභියෝග කළ හැකි සහ කේවල් කළ හැකි විශාල වෙළඳපොළක් නොමැත.
මේ පෝකර් මේසය සංකීර්ණ එකක් වූ අතර, එහිදී ක්‍රීඩකයන්ගේ මෙවලම වූයේ වෙළඳ ගනුදෙනුවල සම්මත මුදල් ඒකකය පමණක් නොවේ. මෙම සාකච්ඡාව ඉහළ දේශපාලනයේ සහ ඉහළ ආර්ථික විද්‍යාවේ සියලු අංශ ආවරණය කළේය. එය වේගවත්, පෞද්ගලික සහ ගනුදෙනුකාරී විය. එහි, අනුගමනය කිරීමට නීති පොතක් නොතිබුණි.
තඹුත්තේගමින් ආ මේ මිනිසා මුහුණ දුන්නේ එවන් ව්‍යාකූල තත්ත්වයකට ය. ඔහු මීට පෙර කිසි දිනෙක මෙවන් වෙළඳ ගනුදෙනුවක් සාකච්ඡා කර නැත. ඔහු කිසි විටෙකත් ගෝලීය අර්බුදයක් හසුරුවා නැත. ඔහුගේ කැබිනට් මණ්ඩලය ශ්‍රී ලංකා ඉතිහාසයේ අඩුම අත්දැකීම් ඇති කැබිනට් මණ්ඩලය විය. නමුත් එම මිනිසා ඕනෑම ක්‍රීඩකයෙකු මෙන් හොඳින් ක්‍රීඩා කරන්නේ කෙසේදැයි කියා මනාව දැන සිටියේය. එකී අධිෂ්ඨානය, නිවැරදි වැඩ පිළිවෙල ඔහු සතුවිය.
44% ක තීරුබදු වෙනුවට, ශ්‍රී ලංකාව අද 20% ක තීරුබදුවකට මුහුණ දෙයි. මෙය ශ්‍රී ලංකාවේ අපනයන, එහි සම වයසේ මිතුරන්ට වඩා අඩු, තරඟකාරී නොවන අතර ඇත්ත වශයෙන්ම එය ඉන්දියාවට වඩා හිතකර මට්ටමක තිබේ.
ඔහු එය කළේ කෙසේද?
අවුල් සහගත තත්ත්වය සහ ව්‍යාකූලත්වය මධ්‍යයේ ඔහු භීතියට පත් නොවීය. කිසිවිටෙක ඔහු පැකිළුණේ නැත. එමෙන්ම ඔහු මාධ්‍ය තුළ භීතියෙන් කෑ ගැසුවේ නැත. ඔහු අවධානය යොමු කළේ ඔහුගේ පාලනය යටතේ ඇති දේ කෙරෙහි ය: අපට කළ හැකි දේ තේරුම් ගැනීමත්, ශ්‍රී ලංකාව සඳහා හොඳම සාකච්ඡා කණ්ඩායම ස්ථානගත කිරීම ඔහුගේ උපාය විය.
වාචාලකම වෙනුවට, ජනාධිපති දිසානායක සවන් දීමේ මාවත තෝරා ගත්තේය. ඔහු සියල්ල දන්නා කෙනෙකු නොවීය. ඒ වෙනුවට ඔහු ඥානවන්තම උපදෙස් සෙවීය. ඔහු හොඳම සිවිල් සේවකයින්, වඩාත්ම නවීන ව්‍යාපාරිකයින් සහ දීප්තිමත්ම විශේෂඥයින් කැඳවීය. ඔහු ඔවුන් සෑම කෙනෙකුටම සවන් දුන්නේය. ශ්‍රී ලංකාව මුහුණ දෙන තත්වය සහ එයට කළ හැකි දේ සැබවින්ම තේරුම් ගැනීම සඳහා ඔවුන් නැවත නැවතත් මුණගැසුණි.
ඉන්පසු ඔහු ගැටලුව විසඳීම සඳහා කමිටුවක් පිහිටුවීය. වීරසිංහ-සිරිවර්ධන යුගලය පවත්වා ගැනීමෙන් පසු, ඔහුට මූලික උපදේශක කණ්ඩායමක් සිටියේය. වෙළඳ සාකච්ඡා භාරව සිටින තීරණාත්මක වාණිජ අමාත්‍යාංශයට ඔහු දක්ෂ කේ. ඒ. විමලේන්තිරාජා ද පත් කළේය. දුමින්ද හුලංගමුවට පෞද්ගලික අංශයේ ඉදිරි දර්ශනයක් ලබා දුන්නේය. ජනාධිපතිවරයා මෙම සියලු දක්ෂතා ගොනුකරන අතර නව භාණ්ඩාගාර ලේකම් ලෙස හර්ෂණ සූරියපෙරුම පත් කළේය.
මෙය තීරණාත්මක විය
නව භාණ්ඩාගාර ලේකම්වරයා, ඔහුගේ පූර්ණ විශ්වාසය දිනා ගත්තා පමණක් නොව, ගැඹුරු සම්බන්ධතාවයක් ද පවත්වා ගත්තේය. සාකච්ඡාවේදී ඔහු ක්‍රියාත්මක කළ යුතු දුෂ්කර තීරණ පිළිබඳව ඔහුට නිරන්තරයෙන් විස්තර කිරීමට ඒ හරහා හැකි විය. ජනාධිපතිවරයා උපදෙස් ලබාගෙන කල්පනා කළ නමුත්, දුෂ්කර තීරණ සහ දැඩි සාකච්ඡාවලින් ඔහු පසුබට නොවීය. ඔහු සියලු වර්ධනයන් පිළිබඳව දැනුවත්ව සිටි නමුත්, තම කණ්ඩායමට කාර්යය කරගෙන යාමට ඉඩ දී ඔවුන්ට උපරිම සහයෝගය ලබා දුන්නේය. ශ්‍රී ලංකාව හැකි උපරිම පියවර ගැනීම සහතික කිරීම සඳහා කණ්ඩායම පෞද්ගලික අංශය සමඟ අත්වැල් බැඳගෙන කටයුතු කළේය.
එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, අද ශ්‍රී ලංකාවේ තීරු බදු ගාස්තුව මුලින් අපේක්ෂා කළ ප්‍රමාණයට වඩා බෙහෙවින් අඩු ය. ඒවා අපගේ තරඟකරුවන්ට සමාන ය. වැරදි නොකිරීමට වඩා වැඩි යමක් කළ හැකි බව ජනාධිපති දිසානායක ඔප්පු කර ඇත. ඔහුට සැබවින්ම වළල්ලට ඇතුළු වී ජයග්‍රහණය කළ හැකිය.මේ පිලිබදව යම් ආකාරයකින් අප පුදුම විය යුතු නැත. මේ සිටින්නේ තම පක්ෂය 3% ක ඡන්ද ප්‍රතිශතයකින් තුනෙන් දෙකක බහුතරයකට ගෙන ගිය මිනිසෙකි.
හොඳම දේ තවම පැමිණ නැති බවත්, හොඳම දේ පැමිණෙනු ඇති බවටත් අපට බලාපොරොත්තු තබාගත හැකිය.
මක්නිසාද යත්, තීරුබදු අනෙක් ඒවාට සමාන වුවද, ඒවා අඩු නොවේ. ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයට අපගේ අපනයන බලපානු ඇත. අපගේ අපනයන තරඟකාරී කිරීම, නිෂ්පාදන සහ වෙළඳපොළවල් කිහිපයක් මත අපගේ යැපීම අඩු කිරීම සඳහා නව අපනයන නිෂ්පාදන නිර්මාණය කිරීමේ මූලික කාර්යය තවමත් අප ඉදිරියේ ඇත. සමාන්තර තීරු බදි ඉවත් කිරීම, නිදහස් වෙළඳ ගිවිසුම් අත්සන් කිරීම, දේශසීමා අතර අනවශ්‍ය බාධා ඉවත් කිරීම සහ ලෝක මට්ටමේ වෙළඳ සාකච්ඡා කණ්ඩායමක් ගොඩනැගීම දුෂ්කර කාර්යයකි. නමුත් ජනාධිපති දිසානායකගේ තීරුබදු ජයග්‍රහණයත් සමඟ, අපට දැන් විශ්වාසයෙන් බලාපොරොත්තු තබාගත හැකිය.
(සටහන | ක්‍රිෂාන්ත ප්‍රසාද් කුරේ)
දේශපාලන හා සමාජ විශ්ලේෂක සහ ක්‍රියාකාරික
'ක්ලීන් ශ්‍රී ලංකා' බලකායේ සාමාජික
kpcooray@hotmail.com
Sri Lanka’s tariff triumph: A cool president in a hot crisis - (Krishantha Prasad Cooray)
