විශේෂයෙන් ශ්‍රී ලංකාව වැනි නිවර්තන රටක බහුල හිරු එළිය, සූර්ය බලශක්තිය බලශක්ති උත්පාදනය සඳහා තිරසාර සහ වඩ වඩාත් තරඟකාරී විකල්පයක් බවට තර්කයක් නොමැත.
ශ්‍රී ලංකාවට සූර්ය බලශක්තිය වැදගත් වන්නේ මන්ද යන්න අපි විමසා බැලීම කාලෝචිත මාතෘකාවක් වන්නේ වරින් වර විදුලි කප්පාදු වලට අපිට මුහුන දුන් අවස්ථා , අදුරේ ගත කළ දීර්ඝ කාළ වකවානු අමතක නැති නිසාවෙනි. ඒ විතරක් නොව වැඩිවෙන විදුලි බිල අතට හම්බෙන සොච්චමෙන් ගෙවා ගැනීමට සටනක් කළ යුතු නිසාමය.
1. පුනර්ජනනීය සහ තිරසාර වීම : සූර්ය බලශක්තිය පුනර්ජනනීය සම්පතකි, එනම් එය ස්වභාවිකව නැවත පුරවන අතර පොසිල ඉන්ධන මෙන් ක්ෂය නොවේ. මෙය දිගු කාලීනව තිරසාර බලශක්ති ප්‍රභවයක් බවට පත් කරයි.
2. පොසිල ඉන්ධන මත යැපීම අඩු කරයි: ශ්‍රී ලංකාව විදුලි උත්පාදනය සඳහා ආනයනික පොසිල ඉන්ධන මත දැඩි ලෙස රඳා පවතී, එය මිල අධික විය හැකි අතර මිල උච්චාවචනයන් සහ සැපයුම් බාධාවන්ට රට නිරාවරණය කරයි. සූර්ය බලශක්තිය මෙම යැපීම අඩු කරයි, බලශක්ති ආරක්ෂාව වැඩි දියුණු කරයි.
3. පිරිවැය-තරඟකාරී: සූර්ය බලශක්තිය සාම්ප්‍රදායික බලශක්ති ප්‍රභවයන් සමඟ වඩ වඩාත් පිරිවැය-තරඟකාරී වී ඇති අතර, එය නිවාස සහ ව්‍යාපාර සඳහා ආර්ථික වශයෙන් ආකර්ශනීය විකල්පයක් බවට පත් කරයි.
4. පාරිසරික ප්‍රතිලාභ: සූර්ය බලශක්තිය යනු ක්‍රියාත්මක වන අතරතුර හරිතාගාර වායු විමෝචනයක් නිකුත් නොකරන පිරිසිදු බලශක්ති ප්‍රභවයකි, දේශගුණික විපර්යාස අවම කිරීමට සහ වාතයේ ගුණාත්මකභාවය වැඩි දියුණු කිරීමට උපකාරී වේ.
5. ආර්ථික අවස්ථා: සූර්ය බලශක්ති සංවර්ධනය නිෂ්පාදන, ස්ථාපනය සහ නඩත්තුව යන ක්ෂේත්‍රවල නව රැකියා නිර්මාණය කරයි, දේශීය ආර්ථිකය නංවයි.
6. බලශක්ති ස්වාධීනත්වය: සූර්ය බලය හරහා තමන්ගේම බලය ජනනය කිරීමෙන්, නිවාස සහ ව්‍යාපාරවලට වඩාත් බලශක්ති ස්වාධීන විය හැකි අතර ජාල ඇනහිටීම් වලට ගොදුරු වීමේ අවදානම අඩු වේ.
7. දුරස්ථ ප්‍රදේශවල විදුලිය සඳහා ප්‍රවේශය: විදුලිබල ජාලයට ප්‍රවේශය නොමැති දුරස්ථ ප්‍රජාවන් සහ නිවාසවලට විදුලිය සැපයීමට, ජීවන තත්වයන් වැඩිදියුණු කිරීමට සහ සංවර්ධනය සඳහා අවස්ථා ලබා දීමට සූර්ය බලශක්තිය භාවිතා කළ හැකිය.
8. රජයේ සහාය: මූල්‍ය දිරිගැන්වීම් ලබා දීම සහ වහල මත සූර්ය ස්ථාපනයන් සඳහා ඉලක්ක තැබීම ඇතුළු විවිධ මුලපිරීම් හරහා ශ්‍රී ලංකා රජය සූර්ය බලශක්ති භාවිතය සක්‍රීයව ප්‍රවර්ධනය කරයි.
9. තාක්ෂණික දියුණුව: සූර්ය පැනල තාක්ෂණය නිරන්තරයෙන් වැඩිදියුණු වෙමින්, වඩාත් කාර්යක්ෂමව සහ දැරිය හැකි මිලකට ලබා දෙමින්, ශ්‍රී ලංකාවේ සූර්ය බලශක්තියේ ශක්‍යතාව තවදුරටත් වැඩි දියුණු කරයි.
10. වර්ධනය සඳහා විභවය: ශ්‍රී ලංකාවේ බහුල හිරු එළිය සහ හිතකර දේශගුණය හේතුවෙන් සූර්ය බලශක්ති උත්පාදනය සඳහා සැලකිය යුතු විභවයක් ඇත.
සූර්ය බලශක්තිය වැළඳ ගැනීමෙන්, ශ්‍රී ලංකාවට වඩාත් තිරසාර, ආරක්ෂිත සහ සමෘද්ධිමත් අනාගතයක් කරා ගමන් කළ හැකිය.
එසේ නම් ගැටලුව මොක්කද ? ගැටලුවට පිළිතුර ද ගැටලුවකි.
අප රට තුල සුනිත්‍ය බල ශක්ති අධිකාරියක් නමින් බලශක්ති අමාත්‍යංශය යටතේ රජයේ අධිකාරියක් පවතින අතර එහි ක්‍රියාපාටිය පිළිබඳව අපට ගැටලුවක් නැත. වහළ මත සූර්ය පැනල ඉදිකිරීම් ක්ශේත්‍රයට හා කුඩා පරිමාණයේ ව්‍යාපෘති සඳහා අනුමැතිය ලබාදීම් ආදිය පිලිබඳව යම් වැදගත් කර්තව්‍යයක් කරන බවට පෙනී යයි.
නමුත් මාසයකට, වර්ෂයකට ලැබෙන සූර්ය බලශක්ති ව්‍යාපෘති සඳහා අයදුම්පත් ඉතා ඉහල සංඛ්‍යාවක් බවට දැන ගැනීමට ලැබී ඇත. බොහෝම බලාපොරොත්තු ඇතුව ලියා පදිංචි මුදලද ගෙවා මෙසේ අයදුම්පත් බාර දුන් පසු කුමක් වෙන්නේ ද ? මෙම අයදුම්පත් වලින් අඩුම තරමේ 5% වත් මේ රටේ ක්‍රියාත්මක කරන්නට ආයෝජිකයින්ට පුලූවන් වුනාද ? පුලුවන් උනානම් අපිට ලයිට් බිල දැක්කම අද හූල්ලන්න වෙන්නෙ නෑනේ නේද ?
සූර්ය බලශක්ති ව්‍යාපෘතිය පමණක් නොවේ, අනෙක් ආයෝජකයින් ගැනත් සිතා බලන්න. මේ රටේ වන සංරක්ෂණ වන ජීවී දෙපර්තමේත්තු අනුමැතිය නොදී හිර කරන් ඉන්න හැටී. තමන්ගෙ මායිම් වලට අයිති නොවන ඉඩම් වලට පවා පරිසර ප්‍රශ්න, වන ජීවී ප්‍රශ්න මතු කරගෙන සංවර්ධන ව්‍යාපෘති හිර කරගෙන ඉන්න බවට ආයෝජකයින් මැසිවිලි නගනවා.
ආයෝජකයින්ගේ මැසිවිලි කෙසේ වෙතත් මෙවායින් හොඳම රැග් එක කනු ලබන්නේ සාමාන්‍ය මහජනතාවයි. හොඳම උදාහරණය තමයි නුවර කොළඹ පාරේ ඉදිවෙමින් පැවතුනු අධිවේහී මාර්ගය පඬුකරඳ ගහක් නිසා නන්නත්තාර වීම. දැන් ගහත් නෑ, අධිවේහී මාර්ගයත් නෑ. උදේ හවස රැකියාවට යන, කොළඹ නුවර යන දහස් ගණනකගේ කාළය නාස්ති කල ඒ අමනෝන්‍ය තීරණය රටම ආපස්සට ඇදගෙන ගියා. ඒ කතාව ප්‍රසිද්ධ වුනු එකක් වුනාට, අප්‍රසිද්ධ කතා බොහෝමයක් අප රටේ තිබෙන බව අප පිලිගත යුතුව ඇත. මුලු වටිනාකම ඩොලර් මිලියන 625 ක ආයෝජන ව්‍යාපෘතිය සුදුසුකම් ලබා තිබියදීත් ඒවා මහ පොලොවේ ක්‍රියාත්මක කිරීමට නොහැකිව ලත වෙමින් පවතින බව අපට ආරංචි මාර්ග ලැබී ඇත.
අපේ මාතෘකාව වුනු සූර්ය බලශක්ති නිපදවීමේ විභවයන් ගැන නැවත යොමු වුනොත්, ඇත්ත වශයෙන්ම මේ දක්වා අපිට “සූර්ය බලශක්තිය පුනර්ජනනීය සම්පතකි” යන්න පවසමින් සිටියත් අප මෙය රටේ ආර්ථිකයට උපයෝගී කොට තිබෙන ප්‍රමාණය ගැන සෑහීමකට පත්විය හැකිද ? අප තාමත් වරින් වර අදුරේ නේද?
අප අසල් වැසි ඉන්දියාවේ තත්වය මා ඔබට පවසන්නම්. එක්සත් ජාතීන්ගෙ පරිසර වැඩ සටහනට අනුව 2030 දී ලගා විය යුතු පුනර්ජනනීය බලශක්ති ඉලක්කයන් සූර්ය බලශක්තිය උපයෝගී කර ගනිමින් 2025 වන විට ළගා වී හමාරය. කෙතරම් ආශ්චාර්යක් ද? මේවා අසා බලා අප ලජ්ජාවට පත් විය යුතු නෙවේ ද?
තිරසාර සංවර්ධන ඉලක්ක: 7 වන ඉලක්කය. දැරිය හැකි සහ පිරිසිදු බලශක්තිය - සැමට දැරිය හැකි, විශ්වාසදායක, තිරසාර සහ නවීන බලශක්තිය සඳහා ප්‍රවේශය සහතික කිරීම.
7.1 2030 වන විට, දැරිය හැකි, විශ්වාසදායක සහ නවීන බලශක්ති සේවා සඳහා විශ්වීය ප්‍රවේශය සහතික කිරීම
7.2 2030 වන විට, ගෝලීය බලශක්ති මිශ්‍රණයේ පුනර්ජනනීය බලශක්තියේ කොටස සැලකිය යුතු ලෙස වැඩි කරන්න
7.3 2030 වන විට, බලශක්ති කාර්යක්ෂමතාවයේ ගෝලීය වැඩිදියුණු කිරීමේ අනුපාතය දෙගුණ කරන්න
7.a 2030 වන විට, පුනර්ජනනීය බලශක්තිය, බලශක්ති කාර්යක්ෂමතාව සහ දියුණු හා පිරිසිදු පොසිල ඉන්ධන තාක්ෂණය ඇතුළුව පිරිසිදු බලශක්ති පර්යේෂණ සහ තාක්ෂණයට ප්‍රවේශය පහසු කිරීම සඳහා ජාත්‍යන්තර සහයෝගීතාව වැඩි දියුණු කිරීම සහ බලශක්ති යටිතල පහසුකම් සහ පිරිසිදු බලශක්ති තාක්ෂණය සඳහා ආයෝජන ප්‍රවර්ධනය කිරීම
7.b 2030 වන විට, සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල, විශේෂයෙන් අවම වශයෙන් සංවර්ධිත රටවල, කුඩා දූපත් සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රාජ්‍යයන් සහ ගොඩබිම් සහිත සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල සැමට ඔවුන්ගේ අදාළ සහාය වැඩසටහන් වලට අනුකූලව නවීන සහ තිරසාර බලශක්ති සේවා සැපයීම සඳහා යටිතල පහසුකම් පුළුල් කිරීම සහ තාක්ෂණය වැඩිදියුණු කිරීම.
වන සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ සහ වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ යල් පැන ගිය නීති රීති සංවර්ධන ව්‍යාපෘතිවලට අහිතකර ලෙස බලපායි. හම්බන්තොට වියළි කලාපීය ප්‍රදේශයේ, ඉහළ තීව්‍රතාවයකින් යුත් සූර්ය විකිරණ ඇති බවට පුනර්ජනනීය බලශක්ති දෙපාර්තමේන්තුව හඳුනාගෙන සංවර්ධන ව්‍යාපෘති සඳහා එය කලාපයක් ලෙස නම් කර ඇත. මෙම දෙපාර්තමේන්තු තවමත් බොහෝ ප්‍රායෝගික නොවන හේතු දක්වමින් ව්‍යාපෘති ඉදිරියට ගෙන යාමට ඉඩ නොදෙන බව අපට අසන්නට ලැබුණි.
තිරසාර රටක සංවර්ධනයක් ගැන සිතන්නේ නම්, පරිසරය, සමාජීය සහ ආර්ථික යන කුළුණු 3 සමතුලිත කිරීමට අප තේරුම් ගත යුතුය. එබැවින්, සැලසුම් සහගත වැඩසටහනක් සමඟ සුමට පාලනයක් සඳහා සමාජීය හා පාරිසරික බලපෑම වළක්වා ගැනීම සඳහා ගැසට් කරන ලද ප්‍රදේශයේ අලි ඇතුන් කළමනාකරණය සහ ගැසට් කරන ලද ප්‍රදේශයේ වන සංරක්ෂණ සුදුසු ආකාරයකින් ආමන්ත්‍රණය කිරීමේ අවශ්‍යතාවයක් පවතී.
නිසි පදනමක් නොමැතිව සංවර්ධන වැඩසටහන් සඳහා බොහෝ චෝදනා මතුවන බව අපට දැකගත හැකි විය. දිනෙන් දින අලි මිනිස් සංහාරය වැඩි වන අතර සංවර්ධන ව්‍යාපෘති ආයෝජකයින් සඳහා අනුමැතිය ලබා ගැනීම ගැටළු සහගතය. වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව තම කාර්යභාරය නිසි ලෙස ඉටු කරනවාද නැද්ද? වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව තම කාර්යභාරය නිසි ලෙස ඉටු නොකරන බවට බොහෝ පැමිණිලි ලැබී තිබේ.
මෙම තත්වයන් නිසා, බොහෝ රාජ්‍ය නොවන සංවිධාන ද විවිධ සැඟවුණු අරමුණු සඳහා සංවර්ධන සැලසුම් අවහිර කිරීමට සහාය දක්වයි. මෙම කණ්ඩායම් විසින් ජාතික සංවර්ධනයට බාධා කිරීම රට දුර්වල ආර්ථිකයකට සහ පහත් ජීවන තත්ත්වයකට තල්ලු කරනු ඇත. රජය පැහැදිලිවම මෙම ගැටළු කෙරෙහි අවධානය යොමු කළ යුතු අතර, විශේෂයෙන් මෙම තීරණාත්මක කාල පරිච්ඡේදය තුළ වැඩි විදේශීය ආයෝජකයින් දිරිමත් කළ යුතුය. කෙසේ වෙතත්, ඉඩම් අත්පත් කර ගැනීමේදී එවැනි බාධක හේතුවෙන්, විදේශීය ආයෝජකයින් අසරණ වී ඇත.
වෙනත් ජාතීන් මත යැපීමෙන් තොරව - දැන් පවා - රටේ බලශක්ති ඉලක්ක සපුරා ගැනීම සඳහා පැහැදිලි සහ ඵලදායී දිශාවක් සඳහා අපි නව රජය දෙස බලා සිටිමු.
(සටහන | ඒ. පුෂ්පකුමාර)
