උත්සාහ කරමින් ආචාර්ය ජයලත් බණ්ඩාර අධිකාරිගේ විසින් ඩේලි එෆ්ටී පුවත්පතේ රචිත ලිපියට ප්‍රතිචාර වශයෙන් නීතිඥ සුමුදු කකුලන්ද පිළිතුරු ලිපියක් සපයා ඇත.
මතු පළ වන්නේ එම ලිපිය යි.
හිටපු ජනාධිපති රනිල් වික්‍රමසිංහගේ 2023 එක්සත් රාජධානියේ සංචාරය වටා ඇති චෝදනා ආමන්ත්‍රණය කිරීමට උත්සාහ කළ මෑතකදී ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද ලිපිය පැහැදිලි සහ සත්‍ය පැහැදිලි කිරීමක් අවශ්‍ය වේ. එක්සත් රාජධානියේ සංචාරය ඇතුළුව මුළු ගමන ම නිල ජාත්‍යන්තර රාජකාරි සහ ප්‍රොටෝකෝලයේ සන්දර්භය තුළ තේරුම් ගත යුතු ය.
නොගැළපෙන සහ වැරැදි මතය
ජනාධිපති වික්‍රමසිංහ ගේ 2023 ගමන් විස්තරය පුළුල් සහ පැහැදිලිව ම නිල විය. එක්සත් රාජධානියට ළඟා වීමට පෙර, හිටපු ජනාධිපතිවරයා ජී-77 සමුළුවට සහභාගී වූ කියුබාවේ හවානා වෙත ගියේ ය. සමුළුවෙන් පසු, ජනාධිපතිවරයා සහ ඔහුගේ නිල දූත පිරිස නිව්යෝර්ක් වෙත ගිය අතර, එහි දී ඔහු එක්සත් ජාතීන්ගේ මහා මණ්ඩලය (UNGA) ඇමතී ය. එහි දී සහභාගීත්වය ආරාධනයෙන් නොව සාමාජික රාජ්‍ය නියෝජනයෙන් සිදු වේ.
සමහර විට රාජ්‍ය නායකයා මහා මණ්ඩලය ඇමතීමට තෝරා ගත හැකි අතර, හිටපු ජනාධිපති වික්‍රමසිංහ එසේ කළේ ය. නිව්යෝර්ක් සංචාරය අවසන් කිරීමෙන් පසු, ජනාධිපතිවරයා කොළඹට ආපසු පැමිණි අතර, එය ලන්ඩන් හරහා රාත්‍රියක නවාතැන් ගැනීමක් සමග සිදු වූ අතර එය එක්සත් රාජධානියේ සංචාරයෙන් පසුව බාධාවකින් තොරව අඛණ්ඩව පැවති නිල ගමන් විස්තරයක කොටසකි.
හිටපු ජනාධිපතිවරයා කොළඹට නැවත පැමිණීමෙන් පසු ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල (IMF) සමග කටයුතු ශ්‍රී ලංකාවේදී සිදු කළේ ය. ඉන්පසු ජනාධිපතිවරයා බර්ලිනයට ගිය අතර, එහි දී ඔහු ආපසු නිවසට පැමිණීමට පෙර ජර්මනියේ චාන්සලර් හමුවිය. මෙම සංචාර නිල වශයෙන් සලකනු ලැබූ අතර, සංචාරය නිල වශයෙන් සිදු වූයේ ලන්ඩන් සංක්‍රමණයට පෙර දක්වා පමණක් බවත් ඉන් ඔබ්බට නොවන බවත් ප්‍රකාශ කිරීම නොගැළපෙන සහ වැරැදි ය.
සදාචාරාත්මක ගැටලුවක් නොමැති සංචාරයේ ස්වභාවය
ප්‍රොටෝකෝලය සහ ආරක්ෂාව පිළිබඳ කාරණා සම්බන්ධයෙන් ගත් විට: ඕනෑම ජනාධිපති සංචාරයකට, රාජ්‍ය හෝ පෞද්ගලික වේවා, ආරක්ෂක නිලධාරීන්, වෛද්‍ය කණ්ඩායමක් සහ ප්‍රොටෝකෝල ප්‍රධානියෙකු වැනි අවශ්‍ය ආරක්ෂාව ඇතුළත් වීම සම්මත පිළිවෙත ය. හවානා සහ නිව්යෝර්ක් හි දැඩි කාලසටහන සහ පුළුල් රැස්වීම් සැලකිල්ලට ගෙන මෙම විධිවිධාන නිල සංචාරක අවශ්‍යතාවල කොටසක් විය. සදාචාරාත්මක නුසුදුසු බව යෝජනා කරන ප්‍රකාශවලට පටහැනිව මෙම විධිවිධානවල හෝ සංචාරයේ ස්වභාවයෙහි ම කිසිදු සදාචාරාත්මක ගැටලුවක් නොමැත.
මතභේදයට තුඩු දුන් කරුණක් වූයේ ජනාධිපතිවරයා එංගලන්තයේ පැවති උපාධි ප්‍රදානෝත්සවයකට සහභාගී වීම ය. එය, ස්වරාජ් පෝල් සාමිවරයාගේ ආරාධනය මත ජනාධිපතිවරයා සහභාගී වූ උත්සවයකි. පෝල් සාමිවරයා යනු එක්සත් රාජධානියේ ශක්තිමත් සම්බන්ධතා ඇති, ශ්‍රී ලංකාවට සහාය දුන් කීර්තිමත් කම්කරු පක්ෂ සගයෙකි. මෙම උත්සවය චාන්සලර් ලෙස පෝල් සාමිවරයාගේ ධුර කාලයෙන් 25 වන සංවත්සරය සනිටුහන් කළ අතර, එය උපාධි ප්‍රදානෝත්සවය වූ සිදුවීමකි.
ඉන්දියාවේ කොන්සල් ජෙනරාල්වරයා සහ වුල්වර්හැම්ප්ටන් නගරාධිපතිනිය බඳු සම්භාවනීය අමුත්තන්ගේ පැමිණීම උත්සවය නිල වශයෙන් පිළිගැනීම අවධාරණය කරයි. ඉන්දීය කොන්සල්වරයාගේ පැමිණීම ශ්‍රී ලංකා ජනාධිපතිවරයාගේ පැමිණීම මත පදනම් නොවූ නමුත්, මෙම කාර්යයන් පෝල් සාමිවරයාට අදාළව පුළුල් රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික වැදගත්කමක් දැරූ බැවිනි.
අනුර කුමාර දිසානායක ගේ ජර්මනි සංචාරයේ සදාචාරාත්මක යෝග්‍යතාව
ජනාධිපති වික්‍රමසිංහට එරෙහිව එල්ල වූ පදනම් විරහිත චෝදනා සමග, මෙම වසර මුල දී ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායකගේ ජර්මනියේ සංචාරයේ සදාචාරාත්මක යෝග්‍යතාවය පිළිබඳව විචාරකයින් ප්‍රශ්න මතු කර ඇත.
ජර්මනියේ මෙම සංචාරයේ දී ජනාධිපති දිසානායක ජර්මානු ජනාධිපතිවරයා සමඟ සාකච්ඡා පැවැත්වීය, ඔහු බොහෝ රටවල විධායක ප්‍රධානීන් මෙන් නොව, ප්‍රධාන වශයෙන් මෙහෙයුම් රජයේ බලතල නොමැතිව චාරිත්‍රානුකූල කාර්යභාරයක් ඉටු කරයි. ඉන්දියාවේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවෙන් ජනාධිපතිවරයාට විධායක බලය පවරා ඇති අතර, ඔහු අග්‍රාමාත්‍යවරයාගේ උපදෙස් මත ක්‍රියා කළ යුතු ය.
ජර්මනියේ ජනාධිපතිවරයා කිසිදු විධායක බලයක් ක්‍රියාත්මක නොකරයි. ජනාධිපති දිසානායක ජර්මානු ජනාධිපතිවරයා සමග සාකච්ඡා පැවැත්වීය, ඔහු සංකේතාත්මක හා ව්‍යවස්ථාපිත හෝ විධායක බලතල නොමැති තනතුරකට වඩා උසස් නොවන තනතුරක් දරයි.
කෙසේ වෙතත්, ජනාධිපති දිසානායක රජයේ ප්‍රධානියා වන සහ ෆෙඩරල් අමාත්‍ය මණ්ඩලයට නායකත්වය දෙන ජර්මානු චාන්සලර්වරයා හමුවී නැත. 59 (1) වගන්තිය යටතේ ෆෙඩරල් ජනාධිපතිවරයා සම්මේලනය නියෝජනය කරන අතර, චාන්සලර්වරයා තීරණය කිරීමට පවා ඔහුට ඉඩක් නොමැත. චාන්සලර්වරයා සමග රැස්වීමක් නොපැවතීම, ප්‍රොටෝකෝලයෙන් බැහැරවීමක් වන අතර, එය සාමාන්‍යයෙන් චාන්සලර්වරයා හමුවන ශ්‍රී ලාංකික නායකයින්ගේ පෙර සංචාරවලට වඩා වෙනස් ය.
2023 දී ජනාධිපති වික්‍රමසිංහ ජර්මනියට ගිය විට ඔහු චාන්සලර් ඔලාෆ් ෂුල්ට්ස් සමඟ සාකච්ඡා පැවැත්වීය, ඔහු ජර්මානු ජනාධිපතිවරයා හමුවුණේ නැත. විධායක ජනාධිපතිවරයකු ජර්මානු ජනාධිපතිවරයා හමුවන්නේ එය රාජ්‍ය සංචාරයක් වන විට පමණි.
අමාත්‍යවරුන් සමග සාකච්ඡා පැවැත්වීම ප්‍රොටෝකෝලයෙන් බැහැර වීමකි
| ජනාධිපතිවරයා ජර්මන් ආර්ථික සහයෝගීතා හා සංවර්ධන අමාත්‍යවරිය හමු වූ අවස්ථාව
ජනාධිපති දිසානායක චාන්සලර්වරයා වෙනුවට ජනාධිපතිවරයා හමුවීමට තෝරා ගත්තේ ඇයි සහ ඔවුන්ගේ සාකච්ඡාවල සාරය ප්‍රසිද්ධියේ නොසලකා හරිනු ලබන්නේ ඇයි යන ප්‍රශ්න සහ ඔවුන්ගේ සාකච්ඡාවල සාරය පිළිබඳව තවමත් ප්‍රශ්න පවතී. ජනාධිපතිවරයා සමග පැවති රැස්වීමට සමගාමීව, ජනාධිපති දිසානායක අමාත්‍යවරුන් සමග ද සාකච්ඡා පැවැත්වූ අතර, එය රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික ප්‍රොටෝකෝලයෙන් තවදුරටත් බැහැර වීමකි. මන්ද රාජ්‍ය නායකයෙකු වෙනත් රටකට ගොස් එම රටේ අමාත්‍යවරුන් හමුවීම අසාමාන්‍ය දෙයකි. එවැනි සංචාරයක දී විධායක ජනාධිපතිවරයා චාන්සලර්වරයා සමග සාකච්ඡා පැවැත්වීම ඉතා වැදගත් වේ.
සාමාන්‍ය තත්ත්වයක් යටතේ ෆෙඩරල් අමාත්‍යවරුන්ට කොළඹට පැමිණිය හැකිව තිබුණේ වැදගත් කාරණයක් සාකච්ඡා කිරීමට නොවේ නම්, එකම වැදගත් රැස්වීම NPP/JVP රැස්වීමක් බව පෙනේ, මෙම සංචාරය එම රැස්වීම සඳහා ආවරණයක් ද? ජනාධිපති දිසානායකගේ ජර්මානු සංචාරය පිළිබඳ ප්‍රශ්න වෙනුවට, සදාචාරාත්මක පදනම් උල්ලංඝනය කර තිබේද යන ප්‍රශ්නයට විනිවිද පෙනෙන පැහැදිලි කිරීමක් අවශ්‍ය වේ.
ලේඛකයෙකු හෝ චින්තන නායකයකු මෙම රජයේ ක්‍රියා ආරක්ෂා කිරීමට උත්සාහ කරන විට, සියලු කරුණු වෛෂයිකව සලකා බැලීම අත්‍යවශ්‍ය වේ. ජනාධිපතිවරයාගේ 2023 එක්සත් රාජධානියේ සංචාරය සම්පූර්ණයෙන්ම නිල වූ අතර ජාත්‍යන්තර රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික ප්‍රොටෝකෝල සමග සම්පූර්ණයෙන් ම අනුකූල විය. සදාචාරාත්මක පරීක්ෂාව, විශේෂයෙන් සම්මත රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික භාවිතයන්ගෙන් බැහැර වන සංචාර සහ රැස්වීම් සම්බන්ධ වැදගත් කරුණු කෙරෙහි අවධානය යොමු කළ යුතුය. එවැනි කරුණු පිළිබඳ පැහැදිලිකම සහ විනිවිදභාවය පාලනය සහ ජාත්‍යන්තර සබඳතා කෙරෙහි මහජන විශ්වාසය ශක්තිමත් කරනු ඇත.
(සටහන | නීතිඥ සුමුදු කකුලන්ද)
