මෙය බොහෝ විට ශ්‍රී ලංකා පාලනයන් කලබලයට පත්කර ඇති අතර, එමගින් ඔවුන්ට ආරක්ෂිතව ප්‍රතිචාර දැක්වීමට බලකර තිබේ. වත්මන් එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් කවුන්සිලයේ (UNHRC) සැසිවාරය ද ඒ හා සමාන වන අතර, වගවීම සහ සංහිඳියාව කෙරෙහි නව අවධානයක් යොමුකරයි. විදේශ අමාත්‍ය විජිත හේරත් මෙම UNHRC හි 60 වැනි සැසිවාරයේදී ශ්‍රී ලංකාව නියෝජනය කරයි. සියලුම ශ්‍රී ලාංකිකයන්ගේ අයිතිවාසිකම් සහ යහපැවැත්ම වැඩිදියුණු කිරීම සඳහා වන සැලසුම් අඛණ්ඩව ක්‍රියාත්මක කිරීමට වැඩි ඉඩක් ලබාදෙන ලෙස රජය අන්තර්ජාතික ප්‍රජාවෙන් ඉල්ලා සිටිනු ඇත.
'පද්ධති වෙනසක්' ගෙන ඒම බැරෑරුම් බව රජය පවසයි. අතීතයේ අසාර්ථක හෝ දූෂිත ලෙස කටයුතු කළ බව සලකමින් ආණ්ඩුව අනෙකුත් කණ්ඩායම් සමඟ සාකච්ඡා කිරීමෙන් වැළකී සිටින්නේ මේ නිසා විය හැකිය. ඒ වෙනුවට, ආණ්ඩුව බොහෝදුරට අභ්‍යන්තර සාකච්ඡාවලින් පසුව තීරණ ගනී. මෙය ඒකපාර්ශ්වික, ඉහළ සිට පහළට සිදුකෙරෙන පාලන විලාසයක ප්‍රතිරූපය නිර්මාණය කර ඇත. රජයේ ප්‍රධාන විශ්වාසය වන්නේ සියලුම පුරවැසියන් සමාන බවත්, රාජ්‍යය විසින් ඔවුන්ට සමානව සැලකිය යුතු බවත්ය. රජයේ ප්‍රමුඛතා තුන නම්: ජනවාර්ගික ගැටුම විසඳීම, ආර්ථිකය නිවැරදි කිරීම හා ජීවන තත්වයන් ඉහළ නැංවීම සහ දඬුවම් නොලැබීම, දූෂණය හා සම්පත් අනිසි ලෙස භාවිත කිරීම අවසන් කිරීමයි.
එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් කවුන්සිලයේ සැසිවාරයට පෙර, ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක දින දෙකක් යාපනයේ සංචාරයක නිරත විය. ජනමාධ්‍ය මගින් ඔහු සිසුන් සහ පවුල් ඇතුළු එහි ජනතාව උණුසුම් ලෙස මුණගැසෙන ආකාරය පෙන්වූ අතර, ඔහු සංවර්ධන ව්‍යාපෘති කිහිපයක් පිළිබඳව නිවේදනය කළේය. ධීවර, යටිතල පහසුකම් සහ උසස් අධ්‍යාපනය සඳහා නව ආයෝජන මෙයට ඇතුළත් විය. එවැනි ව්‍යාපෘති වසර ගණනාවක් තිස්සේ අතහැර දමා ඇති කලාපයක ජීවනෝපායන් වැඩිදියුණු කිරීමට උපකාරී විය හැකිය. සාමාන්‍යයෙන්, උතුරේ ජනතාව, රටේ ඕනෑම තැනක සිටින ජනතාවක් මෙන්, රැකියා සහ ආදායම් ගෙනදෙන සංවර්ධනය සාදරයෙන් පිළිගනී. එහෙත් සංවර්ධනය පමණක් කිසිවිටෙකත් දෙමළ ජනතාවගේ ප්‍රධාන ගැටළු විසඳා නැත. දේශපාලනය තුළට සියල්ලන් ඇතුළත් කිරීම සහ යුක්තිය නොමැතිව, මෙම උත්සාහයන් හිස් අභිනයන් ලෙස හෝ අනවශ්‍ය පැනවීම් ලෙස පවා දැකීමේ අවදානමක් ඇත.
හුදෙකලා උතුර
වසර ගණනාවක් තිස්සේ ශ්‍රී ලංකාවේ උතුර සහ නැගෙනහිර ප්‍රදේශවලට ප්‍රමාණවත් සංවර්ධනයක් ලැබී නොමැත. මෙය දෙමළ ජනතාවට රජයෙන් ඈත් වී සිටින බවක් දැනීමට හේතු වී තිබේ. මේ අතර මෑතකාලීන සංවර්ධන අදහස් කිහිපයක්ද කනස්සල්ලට හේතු වී තිබේ. මණ්ඩතිව් දූපතේ අන්තර්ජාතික ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාංගණයක් ඉදිකිරීමට සහ කච්චතිව් දූපතේ සංචාරක ව්‍යාපාරය ප්‍රවර්ධනය කිරීමට රජය යෝජනා කර ඇත. කෙසේවෙතත්, මෙම ස්ථාන දෙකම සුදුසු නොවන බවට අදහස් ඉදිරිපත් වී ඇත. ප්‍රවාහනය සහ පහසුකම් ශක්තිමත් වන ප්‍රධාන අධිවේගී මාර්ගය අසල යාපනයේ ක්‍රීඩාංගණයක් ඉදිකරන්නේ නම් වඩා හොඳය. අනෙක් අතට, මණ්ඩතිව් යනු කඩොලාන සහ නොගැඹුරු මුහුදක් සහිත දූපතක් වන අතර එය පරිසරයට වැදගත් වේ. කච්චතිව් සංචාරක ව්‍යාපාරයට ද සුදුසු නොවේ. එය ඉතා කුඩා වන අතර, ප්‍රධාන වශයෙන් ආගමික ස්ථානයක් ලෙස හැඳින්වේ. යාපනයේ කතෝලික රදගුරුතුමා පවසා ඇත්තේ එය වාණිජ සංචාරක ව්‍යාපාරය සඳහා නොව යාච්ඤාව සහ වන්දනා ගමන සඳහා ස්ථානයක් ලෙස පැවතිය යුතු බවයි.
මෙම ව්‍යාපෘති පිළිබඳ විවාදයෙන් පෙන්නුම් කරන්නේ, ප්‍රදේශවාසීන් සමඟ සාකච්ඡා කිරීම ඉතා වැදගත් වන්නේ මන්ද යන්නයි. උතුර සහ නැගෙනහිර ප්‍රජාවන් දශක ගණනාවක් තිස්සේ අවතැන්වීම්, හමුදා පාලනය සහ දරිද්‍රතාවය වැනි බොහෝ දුෂ්කරතාවන්ට මුහුණ දී ඇත. ඔවුන්ගේ ඉඩම් සහ ජීවනෝපායන් සඳහා අනාගතයේදී ඔවුන්ට සැබෑ බලපෑමක් අවශ්‍ය වේ. රජය උපදේශනයකින් තොරව තීරණ ගන්නා විට, එය දෙමළ සහ මුස්ලිම්වරුන්ට ජාතික තීරණ ගැනීමෙන් බැහැර වූ බවක් දැනෙන මධ්‍යගත පාලනයේ පැරණි වැරදි නැවත නැවතත් ඉස්මතු කරයි. බලය බෙදාහැරීම වැදගත් වන්නේ මේ නිසාය. උතුර සහ නැගෙනහිර රජයේ ඉහළ තනතුරු සඳහා දෙමළ සහ මුස්ලිම් නිලධාරීන් පත්කිරීම ද වැදගත් වන්නේ එබැවිනි. එවිට ප්‍රදේශයේ ජනතාවට පිටස්තර පුද්ගලයන් විසින් පාලනය කරනු ලැබීම වෙනුවට තමන්ගේම තීරණ ගත හැකිය. විශේෂයෙන් ජනවාර්ගික හා ආගමික සුළුතරයන්ට ගැටළු සෘජුවම බලපාන විට, රජය තමන්ගේම සාමාජිකයන් පමණක් නොව සියලුම පාර්ශවකරුවන් සමඟ පුළුල් ලෙස සාකච්ඡා කළ යුතුය.
ජනාධිපතිවරයාගේ යාපනය සංචාරයේදී හොඳින් අවධානය යොමුනොකළ තවත් සංවේදී කරුණක් වන්නේ, සමූහ මිනීවළවල් සොයාගැනීමයි. උතුර සහ නැගෙනහිර ප්‍රදේශවලින් එවැනි මිනීවළවල් වැඩි වැඩියෙන් සොයාගනිමින් සිටින අතර, සාක්ෂිවලින් පෙනීයන්නේ ඒවායේ වළලනු ලැබූ බොහෝදෙනකු දරුණු මරණවලට ගොදුරු වූ බවයි. සමහර මිනීවළවල්වල වැඩිහිටියන් හා ළමුන් එකට ඇති අතර, අස්වාභාවික ස්ථානවල වළලනු ලැබූ සිරුරු පවා තිබීම දැඩි කනස්සල්ලට කරුණකි. අධිකරණ අමාත්‍ය හර්ෂණ නානායක්කාර නැගෙනහිරින් අලුතින් සොයාගත් මිනීවළවල්වලින් එකකට ගියේය. එහෙත් ජනාධිපති දිසානායක උතුරේ මිනීවළවල් නැරඹීමට කටයුතු කළේ නැත. මෙය වැදගත් වන්නේ, පරීක්ෂණ තවමත් මන්දගාමී සහ මතභේදාත්මක වුවද, ජනාධිපතිවරයාගේ සංචාරයක් සංවේදනය සහ සැලකිල්ල පෙන්වනු ඇති බැවිනි.
උපදේශන අවශ්‍ය වේ
උතුරේ යුද අපරාධ පිළිබඳ ගැටළුව දකුණේ ඉතා සංවේදී ය. අධික පිරිවැයක් දැරුවත්, බොහෝ සිංහල බහුතරය යුද ජයග්‍රහණය රටේ ශ්‍රේෂ්ඨතම ජයග්‍රහණයක් ලෙස දකී. ඔවුන් සොල්දාදුවන් 'රණ විරුවන්' ලෙස ද දකින අතර, එමඟින් සිංහල ඡන්ද මත විශ්වාසය තබන ඕනෑම ආණ්ඩුවකට යුද අපරාධ සම්බන්ධයෙන් විවෘතව කටයුතු කිරීම දුෂ්කර වේ. සමූහ මිනීවළවල් සම්බන්ධයෙන් ගත් කල, රජයේ ප්‍රතිපත්තිය වන්නේ බලධාරීන්ට මුදල් සහ කාර්ය මණ්ඩලය ලබාදීමයි. එවිට ඔවුන්ට ස්වාධීනව කැණීම් කරගෙන යෑමට සහ සාක්ෂි විකෘති කිරීමෙන් ආරක්ෂා කිරීමට හැකි වේ.
අන්තර්ජාතික පරීක්ෂණයක් රටේ ස්වෛරීභාවයට හානිකරන බව ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩු බොහෝවිට පවසා ඇත. අන්තර්ජාතික ක්‍රියාමාර්ග ඉල්ලා සිටින එක්සත් ජාතීන්ගේ මහකොමසාරිස්වරියගේ වාර්තාවට පිළිතුරු දෙමින් ශ්‍රී ලංකාව පැවසුවේ “බාහිර උත්සාහයන් අපගේ ජාතික ක්‍රියාවලියට බාධාකර ජනතාව බෙදනු ඇත” යනුවෙනි. එහෙත් බොහෝ දෙමළ ජනතාව දේශීය පරීක්ෂණ විශ්වාස නොකරයි. වසර ගණනාවක් පුරා, කොමිෂන් සභා කිහිපයක් නිර්මාණය කරන ලද නමුත් ඒවායින් කිසිවක් නොලැබිණි. රජය යුද්ධයෙන් ජයග්‍රාහී හමුදාව සමඟ සමීපව සම්බන්ධ වී ඇති බැවින්, අන්තර්ජාතික පරීක්ෂණයක් පමණක් සාධාරණ විය හැකි යැයි දෙමළ ජනතාව විශ්වාස කරති. 2006 දී පිහිටුවන ලද අන්තර්ජාතික ස්වාධීන ප්‍රභූ කණ්ඩායම (IIGEP) වැනි ඒකාබද්ධ පද්ධතියක් සඳහා වූ අතීත උත්සාහයන් පවා අසාර්ථක වූයේ රජය සත්‍ය සෙවීම සඳහා ඔවුන් සැබවින්ම සම්බන්ධ කර නොගත් බැවිනි. එවකට සිටි එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් පිළිබඳ මහකොමසාරිස්වරිය “සාධාරණ යුක්තිය සහතික කිරීම සඳහා ස්වාධීන අන්තර්ජාතික යාන්ත්‍රණයක්” නැවත නැවතත් ඉල්ලා සිටියේ එබැවිනි.
රජයේ ස්ථාවරය සහ දෙමළ ජනතාවගේ අපේක්ෂාවන් අතර පරතරය තවමත් ඉතා පුළුල් ය. මෙය අඩු නොකළහොත්, රජය කුමක් කීවත් කුමක් කළත් රට බෙදී පවතිනු ඇත. සමහර දේශපාලන පක්ෂ සහ නායකයෝද කොල්ලකරුවන් ලෙස ක්‍රියාකරන අතර, සංහිඳියාවට වඩා තමන්ගේම අවශ්‍යතා කෙරෙහි වැඩි අවධානයක් යොමුකරති. රජය දෙමළ ජනතාව තෝරා පත්කර ගත් නායකයන් හරහා සෘජුවම සාකච්ඡා කළ යුතුය. එසේම ජනගහනයේ සෙසු අයට තම ස්ථාවරය පැහැදිලිව ප්‍රකාශ කළ යුතුය. ඉහළ සිට පමණක් ගන්නා තීරණ ඔස්සේ කල් පවතින සාමයක් උදාවන්නේ නැත. විනිවිද පෙනෙන සහ සියල්ලන් ඇතුළත් සංවාදයක් ඔස්සේ දෙමළ, මුස්ලිම් සහ බහුතර ජන ප්‍රජාව අතර විශ්වාසය ගොඩනඟා ගත හැකි අතර, එය බෙදීම් අඩු කිරීමට උපකාරී වේ.
