මේ ගමන ගැන අදාල තීරණ සියල්ල ගත්තේ කොළඹ සිටය. ලන්ඩන් මහ කොමසාරිස් කාර්යාලයෙන් කරන ලද්දේ ඒ තීරණ ක්‍රියාත්මක කිරීම පමණි. ඒ අනුව නඩුවේ වැදගත් සාක්කි ඇත්තේ කොළඹයි. එසේ තිබියදී අධික වියදමක් දරමින් එංගලන්තයට පස්දෙනෙක් ගොස් සාක්කි ලබා ගත්තේ කාගෙන්ද?
අනෙක මෙවැනි උත්සව වලට ආරාධනා කරන්නේ අදාළ උත්සවය පැවැත්වෙන රට මගින් නොව අදාළ ආයතනය මගිනි.
උදාහරණයක් ලෙස එක්සත් ජාතීන්ගේ මහා මණ්ඩල සැසිය ඇමරිකාවේ තිබුණත් ඊට ආරාධනා කරන්නේ ඇමරිකාවෙන් නොව එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයෙනි.1950 වසරේ සිටම සිදුව ඇති සම්ප්‍රදාය එයයි.එක්සත් ජාතීන්ගේ මහා මණ්ඩල සැසියට යනවා නම් රාජ්‍ය නායකයා ඇතුළු පස් දෙනකුට ඊට අවස්ථාව ලැබෙයි. ඊට සමගාමී සැසි වලට යන නිලධාරීන්ට වියදම් කරන්නේ ඔවුන්ගේ රටවල් වලිනි.
ඩාවෝස් ලෝක ආර්ථික සමුළුවට(Economic Forum)ආරාධනා කරන්නේ ස්විස්ටර්ලන්තය නොව අදාළ සංවිධානයයි. අගමැති හරිනි ඒ සමුළුවට ගියේ ඒ සම්ප්‍රදායට අනුවයි. වියදම් කළේ මේ රටේ සල්ලිය. රනිල්ගේ එංගලන්ත ගමනත් මේ වගේම එකකි.ඔහු ගියේ අදාල විශ්ව විද්‍යාලයෙන් ලද ආරාධනයකට අනුවයි.
වුල්වර්හැම්ප්ටන් විශ්ව විද්‍යාලයේ අදාළ උත්සවයට සහභාගී වූ ආරාධිත අමුත්තන් අතර වුල්වර්හැම්ප්ටන් විශ්ව විද්‍යාලයේ කුලපති ස්වරාජ් පෝල් , ශ්‍රී ලංකාවේ ජනාධිපති රනිල් වික්‍රමසිංහ, ලංකා ජනාධිපති ආර්යා මහාචාර්ය මෛත්‍රී වික්‍රමසිංහ, එක්සත් රාජධානියේ ශ්‍රී ලංකා මහ කොමසාරිස් සරෝජා සිරිසේන, බර්මින්හැම් හි ඉන්දියානු කොන්සල් ජනරාල් ආචාර්ය ෂාන්ක් වික්‍රම්, වුල්වර්හැම්ප්ටන් නගරාධිපති ආචාර්ය මයිකල් හාර්ඩක්‍රේ,වුල්වර්හැම්ප්ටන් විශ්ව විද්‍යාලයේ පාලක මණ්ඩලයේ සභාපතිනි ඇන්ජෙලා ස්පෙන්ස්,වුල්වර්හැම්ප්ටන් විශ්ව විද්‍යාලයේ උප කුලපති මහාචාර්ය ජෝන් රැෆ්ටරි වූහ.
එදා මෙදා තුර ශ්‍රී ලංකාවේ මෙන්ම ලෝක රාජ්‍ය නායකයන් මේ වගේ ගමන් බිමන් කොතෙකුත් ගිහින් තිබේ.
ඒ උදාහරණ කිහිපයක් රනිල්ගේ නීතිඥ අනුජ ප්‍රේමරත්න නීතිපතිවරයාට දක්වා ඇත.
2001 වර්ෂයේදී ඔක්ස්ෆර්ඩ් සංගමය ඇමතීම සඳහා ජනාධිපති චන්ද්‍රිකා කුමාරතුංග එක්සත් රාජධානියට කළ සංචාරය (එය ශිෂ්‍ය සංගමයකි, විශ්ව විද්‍යාලයේම නොවේ), 2008 වසරේදී ඔක්ස්ෆර්ඩ් සංගමය ඇමතීම සඳහා හිටපු ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂ එක්සත් රාජධානියට කළ සංචාරය, 2010 වසරේදී ඔක්ස්ෆර්ඩ් සංගමය ඇමතීමට හිටපු ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂ සහභාගී වූ අතර, එක්සත් රාජධානියට පැමිණි විට එය අවලංගු කරන ලදී. 2017 වසරේදී ඕස්ට්‍රේලියාවේ ඩීකින් විශ්වවිද්‍යාලයේ ආරාධනයෙන් අග්‍රාමාත්‍ය රනිල් වික්‍රමසිංහ කළ නීති දේශනය, 2018 වසරේ ඔක්ස්ෆර්ඩ් සංගමය ඇමතීම සඳහා අගමැති රනිල් වික්‍රමසිංහ ගේ එක්සත් රාජධානියේ සංචාරය, ඔක්ස්ෆර්ඩ් සංගමය සහ කේම්බ්‍රිජ් සංගමය ඇමතීම සඳහා හිටපු විදේශ අමාත්‍යවරුන් වන ලක්ෂ්මන් කදිර්ගාමර්, ජී.එල්. පීරිස් සහ අලි සබ්‍රි ගේ එක්සත් රාජධානි සංචාර ලංකාවේ උදාහරණ කිහිපයකි.
මීට අමතරව ලෝක දේශපාලනය විමසා බැලුවහොත් එක්සත් රාජධානියේ වත්මන් අගමැති කියර් ස්ටාර්මර් පැරිසියේ ප්ලේස් ඩි ලා කොන්කෝඩ් හි පැවති පැරා ඔලිම්පික් සඳහා 2024දී සහභාගී වීමෙන් තවත් පූර්වාදර්ශයක් නිර්මාණය කළේය.
ජෝ බයිඩන් (ඔබාමා යටතේ උප ජනාධිපති ලෙස) බ්‍රසීලයේ පැවති 2014 FIFA කණ්ඩායම් අදියර තරඟයට සහභාගී විය.එක්සත් ජනපද ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් ස්කොට්ලන්තයේ ටර්න්බෙරි ගොල්ෆ් පිටිය නැරඹීමට ගිය අතර එහිදී ඔහු යුරෝපීය කොමිසමේ සභාපතිවරයා සමඟ ද රැස්වීම් පැවැත්වීය.
ජනාධිපතිවරුන්ගේ සහ අගමැතිවරුන්ගේ බාහිර සංචාර විදේශීය රජයන් විසින් කරනු ලබන ආරාධනා වලට පමණක් සීමා නොවන අතර, ඒ සඳහා වියදම් අදාළ රජයන් විසින් ගෙවනු ලැබේ. රජය විසින් අරමුදල් සපයනු ලබන රාජ්‍ය නොවන ආයතන විසින් සංවිධානය කරන ලද බොහෝ සම්මන්ත්‍රණ තිබේ. රජය විසින් අරමුදල් සපයනු ලබන අනෙකුත් ජාත්‍යන්තර / කලාපීය සංවිධාන විසින් ද කටයුතු කරනු ලැබේ.
2021 දී ස්කොට්ලන්තයේ පැවති "COP26 ලෝක නායකයින්ගේ සමුළුව" සඳහා හිටපු ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂගේ සංචාරය, 2021 දී ඩුබායි එක්ස්පෝ සඳහා හිටපු ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂගේ සංචාරය, ඔසාකා එක්ස්පෝ කමිටුවේ ආරාධනයකට අනුව 2025 දී ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායකගේ ජපාන සංචාරය සහ පෞද්ගලික සංවිධානයක් වන ලෝක ආර්ථික සංසදයේ ආරාධනයකට අනුව අගමැතිනි හරිනි අමරසූරියගේ ඩාවෝස් වෙත කළ සංචාරය රනිල්ගේ එංගලන්ත ගමනට සමාන උදාහරණ කිහිපයකි.
ඊට අමතරව, තිරුපති, බුද්ධගයා සහ ලුම්බිණි වෙත ජනාධිපතිවරුන් සහ අගමැතිවරුන් කරන සංචාර සඳහා ද රජය විසින් මුදල් ගෙවා ඇත.
සරෝජාට එවූ ආරාධනා පත්‍රය
විදේශීය නායකයෙකුගේ ගුවන් යානයක් ඉන්ධන පිරවීම සඳහා නතර කිරීම වැනි අවස්ථාවන්හිදී ද්වි-පාර්ශ්වික සංක්‍රමණ සංචාර සංකල්පය ශ්‍රී ලංකාව හඳුන්වා දී ඇත, එවැනි සංක්‍රමණයකදී ද්වි-පාර්ශ්වික රැස්වීම් පැවැත්වීමට උදාහරණයක් ලෙස ප්‍රංශ ජනාධිපති එමානුවෙල් මැක්‍රොන්ගේ ශ්‍රී ලංකා සංක්‍රමණ සංචාරය (2023) සහ දකුණු අප්‍රිකානු ජනාධිපති සිරිල් රමෆෝසාගේ ශ්‍රී ලංකා සංක්‍රමණ සංචාරය (2022) හඳුන්වා දිය හැකිය.
ජනාධිපතිවරයකු යම් විදේශ සංචාරයකට හෝ වෙනත් සංචාරයකට සහභාගී වීමට තීරණය කළ පසු, අවශ්‍ය කටයුතු සම්පාදනය කරන්නේ රාජ්‍ය යාන්ත්‍රණය වන අතර අවසානයේ විගණකාධිපති, රාජ්‍ය ගිණුම් කාරක සභාව සහ පාර්ලිමේන්තුව විසින් එය විගණනය කරනු ලැබේ.
ජනාධිපතිවරයා උත්සව වලට සහභාගී වීමට තීරණය කරන්නේ නම් - ප්‍රොටෝකෝලය, නවාතැන් සහ වියදම් ඇතුළු විධිවිධාන පිරිවැය සහ භාවිතයට අනුකූලව සපුරාලනු ලැබේ. මේවා තීරණය කරනු ලබන්නේ රාජ්‍ය යාන්ත්‍රණය විසිනි.
අසාධාරණ ලෙස වියදම් කරන ලද වියදමක් තිබේ නම්, එය හුදෙක් අධිභාරයක් පිළිබඳ කාරණයකි.
(උපුටා ගැනීම - රනිල් කොලම)
සබැඳි ලිපි :
සුවිශේෂී හෙළිදරව්වක් : රනිල් හිරකරන්න හැදූ 'වුල්ෆ් හැම්ටන්' B වාර්තාව, සරෝජාගේ අමතකවීම සහ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව උල්ලංඝනය කරන 'තෝරාගත් නීතියේ' දඩයම
රනිල්ගේ 'වුල්ෆ් හැම්ටන්' නඩුවට අදාල B වාර්තාවේ CIDයේ 'පටලැවිල්ල' | විශේෂී හෙළිදරව්වක්
