අලි ලරිජානිගේ මරණය ඉරාන නායකත්ව අර්බුදය ගැඹුරු කරයි !
ඉරානයේ ආරක්ෂක ප්‍රධානී ලරිජානි ඝාතනය කිරීම තහවුරු කරන බව ඉරානය ද තහවුරු කරයි,
ලරිජානි ඉරානයේ වඩාත්ම බලගතු දේශපාලන චරිතයක් ලෙස සැලකේ.
ඉරානයේ ආරක්ෂක ප්‍රධානී අලි ලරිජානි ඝාතනය කළ ඊශ්‍රායල ගුවන් ප්‍රහාරය, තීරණාත්මක මොහොතක ඉස්ලාමීය ජනරජයේ වඩාත්ම පළපුරුදු සහ බලගතු ප්‍රතිපත්ති සම්පාදකයින්ගෙන් කෙනෙකු ඉවත් කර ඇත.
ලරිජානි හමුදා අණ දෙන නිලධාරියෙකු නොවූවත්, ඉරානයේ උපායමාර්ගික තීරණ හැඩගැස්වීමේ කේන්ද්‍රීය චරිතයක් විය.
ඉරාන ආරක්ෂක මණ්ඩලයටම එක රැයකින් ප්‍රහාර එල්ල කළ බවත්, ලරිජානි සහ බසිජ් මිලීෂියා ප්‍රධානී ගොලම්රේසා සොලෙයිමානි ඝාතනය කළ බවත් ඊශ්‍රායලය පවසයි.
ඊශ්‍රායලයේ, ටෙල් අවිව් හි ඉරාන මිසයිල ප්‍රහාරයකින් පුද්ගලයින් දෙදෙනෙකු මිය ගොස් තිබේ.
මේ අතර, ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් නේටෝ සහ අනෙකුත් ඇමරිකානු සහචරයින් විවේචනය කරමින් කියා සිටියේ ඉරාන යුද්ධයට "සම්බන්ධ වීමට අවශ්‍ය නැති" බව තමාට පවසා ඇති බවයි.
ඒ, හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය ආරක්ෂා කිරීමට උදව් කිරීම සඳහා ඔහු කළ ඉල්ලීම රටවල් ගණනාවක් ප්‍රතික්ෂේප කිරීමෙන් පසුවය.
වොෂින්ටනයේ වැඩිවන පීඩනය නොතකා, ඉරානයට එරෙහි යුද්ධයට සම්බන්ධ වන ලෙස එක්සත් ජනපද ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් කළ ඉල්ලීම නේටෝ නායකයින් ප්‍රතික්ෂේප කර ඇත.
ජපානය, ඕස්ට්‍රේලියාව සහ එක්සත් රාජධානිය උපායමාර්ගික ජල මාර්ගයට නාවික නැව් යැවීමට කිසිදු සැලසුමක් නොමැති බව පැවසීමෙන් දිනකට පසු, ජර්මනිය ඉරානයට එරෙහි එක්සත් ජනපද-ඊශ්‍රායල යුද්ධයට නේටෝවට "කිසිදු සම්බන්ධයක් නැත" යනුවෙන් පවසමින් එක් විය.
එක්සත් ජනපද ජාතික ත්‍රස්ත මර්දන මධ්‍යස්ථානයේ අධ්‍යක්ෂ ජෝසප් කෙන්ට් ඉල්ලා අස්වෙයි !
එක්සත් ජනපද ජාතික ත්‍රස්ත මර්දන මධ්‍යස්ථානයේ ප්‍රධානියා ඉල්ලා අස්වන්නේ යුද්ධයට සහාය දිය නොහැකි බව පවසමිනි.
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ජාතික ත්‍රස්ත මර්දන මධ්‍යස්ථානයේ අධ්‍යක්ෂවරයා සමාජ මාධ්‍ය ඔස්සේ සිය ඉල්ලා අස්වීම නිවේදනය කර ඇත - "ඉරානයේ පවතින යුද්ධයට හොඳ හෘද සාක්ෂියක් ඇතුව සහාය දිය නොහැකි" බව පවසමින්.
පසුගිය ජූලි මාසයේදී ට්‍රම්ප් මෙම තනතුර සඳහා තෝරා ගත් පුද්ගලයා ලෙස ජෝ කෙන්ට් සෙනෙට් සභාව තහවුරු කළේය.
යුද්ධය ආරම්භ කිරීමෙන් පසු 'හෝර්මුස් සමුද්‍ර සන්ධිය සඳහා නව විධිවිධාන' ක්‍රියාත්මක කල බව ඉරාන විදේශ ඇමති අරග්චි පවසයි.
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය සහ ඊශ්‍රායලය සමඟ මිත්‍ර රටවල නැව් හෝර්මුස් සමුද්‍ර සන්ධිය හරහා ඇති තීරණාත්මක නැව් මාර්ගය භාවිතා කිරීම වැළැක්වීමට ඉරාන විදේශ අමාත්‍යවරයා තම රට ගත් තීරණය ආරක්ෂා කර තිබේ.
“අපගේ දෘෂ්ටිකෝණයෙන්, මෙය ඉරානයට යාබදව පිහිටා ඇති ජල මාර්ගයකි. ස්වාභාවිකවම, අපි අපගේ සතුරන්ට මෙම ජල මාර්ගය භාවිතා කිරීමට ඉඩ නොදෙමු. ඒ සමඟම, ඒ වටා යුද්ධයක් සිදුවෙමින් පවතින අතර, ස්වාභාවිකවම, අනාරක්ෂිත බව හේතුවෙන් බොහෝ නැව් සහ රටවල් මෙම මාර්ගය භාවිතා කිරීමට අකමැති විය හැකිය, ”ඔහු පැවසීය.
ට්‍ර්ම්ප්ට නේටෝ රටවල සහාය 'අවශ්‍ය' අරහං ?
ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් නේටෝ සහ අනෙකුත් ඇමරිකානු සහචරයින්ට බැණ වැදී ඇති අතර, ඔවුන්ට මැද පෙරදිග යුද්ධයට "සම්බන්ධ වීමට අවශ්‍ය නැත" යනුවෙන් තමාට පවසා ඇති බව පැවසීය.
Truth Social හි සටහනක ඔහු පැවසුවේ, "අපට තවදුරටත් නේටෝ රටවල සහාය 'අවශ්‍ය' හෝ අවශ්‍ය නොවන" බවයි.
( සටහන | සේන සූරියප්පෙරුම)
ආර්ථික සහ මූල්‍ය විශ්ලේෂක
sapsuriyapperuma@gmail.com
