යුද්ධයේ 31 දිනයේ නිමාව....
කුවේට් තෙල් නැවක් ඩුබායි වරායේ ගැටී එක්සත් ජාතීන්ගේ භටයින් 3 දෙනෙකු මිය ගිහින්
කුවේට් ඛනිජ තෙල් සංස්ථාව පවසන්නේ ඩුබායි වරායේ දී යෝධ අල්-සල්මි තෙල් නැවට ඉරාන ප්‍රහාරයක් එල්ල වීම නිසා ගින්නක් ඇති කළ බවත්, එය තෙල් කාන්දුවකට තුඩු දිය හැකි බවට අනතුරු අඟවන බවත්ය.
ප්‍රහාරය එල්ල වන අවස්ථාවේ අදාළ නෞකාව තෙල්වලින් සම්පූර්ණයෙන්ම පිරී තිබූ අතර, ඒ හේතුවෙන් නෞකාව තුළ ගින්නක් හටගෙන ඇත.
මෙය තරමක් වැදගත් ප්‍රහාරයක් වන අතර, එය ඊශ්‍රායලයේ කනස්සල්ලට කරුණක් වනු ඇත.
ඊශ්‍රායලයේ තෙල් පිරිපහදු කිරීම් බොහොමයක් හයිෆා බොක්කෙහි සිදුවන අතර, එහි පිරිපහදුවට පහර දුන් දෙවන අවස්ථාව මෙයයි.
හයිෆා ඉරානය සහ ලෙබනනයේ දේශසීමාවේ පිහිටා ඇත.
බොරතෙල් බැරලයක මිල ඩොලර් 100 සීමාව ඉක්මවා යයි
ඩුබායි වරායේදී තම තෙල් නැවකට ඉරානය විසින් ප්‍රහාරයක් එල්ල කළ බව කුවේටය ප්‍රකාශ කිරීමත් සමඟ බොරතෙල් මිල සියයට 3.4 කින් ඉහළ ගොස් ඇති අතර, එහි බැරලයක මිල ඩොලර් 106 ඉක්මවා ගොස් ඇත.
2022 වසරෙන් පසු ප්‍රථම වතාවට පසුගිය සඳුදා අමෙරිකානු බොරතෙල් බැරලයක මිල ඩොලර් 100 සීමාව ඉක්මවා ගියේය.
හිස්බුල්ලා හමුදාවන් සහ ඉරාන හමුදා යන දෙපිරිසටම ප්‍රධාන ඉලක්කයකි
එය හිස්බුල්ලා සතුව ඇති සමහර ආයුධවල පරාසය තුළ පිහිටා ඇති අතර, ඉරාන මිසයිල ප්‍රහාරවල ඉලක්කයක් ද වී ඇති අතර, බොහෝ විට, හමුදා දෙක ඔවුන්ගේ ප්‍රහාර ක්‍රියාත්මක කර සම්බන්ධීකරණය කරමින්, ඊශ්‍රායල ගුවන් ප්‍රහාර පරාජය කිරීමට උත්සාහ කරනු ඇත.
ට්‍රම්ප් පරිපාලනයට ඉරානයට එරෙහිව “උපාය මාර්ගයක්” නැහැ - ඩිමොක්‍රටික් නීති සම්පාදකයෙකු කියයි
ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂයේ නීති සම්පාදකයෙකු පවසන්නේ එක්සත් ජනපදය ‘මෙම යුද්ධය දරුණු ලෙස හා අපහසුතාවයට පත් කරමින් පරාජයට පත්වෙමින් පවතින බවයි.
ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂයේ නීති සම්පාදකයෙකු පවසන්නේ එක්සත් ජනපදය ‘මෙම යුද්ධය දරුණු ලෙස හා අපහසුතාවයට පත් කරමින් පරාජයට පත්වෙමින් පවතින බවයි.
ට්‍රම්ප් පරිපාලනයට ඉරානයට එරෙහිව “උපාය මාර්ගයක්” නොමැති බවත් “මෙම යුද්ධය දරුණු ලෙස හා අපහසුතාවයට පත් කරමින්” සිටින බවත් සෙනෙට් සභික ක්‍රිස් මර්ෆි පවසයි.
සෙනෙට් සභික විදේශ සබඳතා කමිටුවේ ප්‍රමුඛ සාමාජිකයෙකු වන මර්ෆි, දෙවන මාසයට පිවිස ඇති ඉරානයේ එක්සත් ජනපද-ඊශ්‍රායල් ඒකාබද්ධ මිලිටරි මෙහෙයුම වහාම අවසන් කරන ලෙස ඉල්ලා සිටින නීති සම්පාදකයින් අතර සිටින කෙනෙකි.
ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල අනතුරු අගවයි
ඉරාන යුද්ධය භාණ්ඩ සහ සේවා මිල ඉහල යවමින් ගෝලීය වර්ධනය මන්දගාමී කිරීමට හේතු වන බව IMF අනතුරු අඟවයි.
මැද පෙරදිග යුද්ධය ලොව පුරා ඉහළ මිල ගණන් සහ මන්දගාමී වර්ධනයක් ඇති කරන බව පවසමින් ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල ආර්ථික අනතුරු ඇඟවීමක් නිකුත් කර තිබේ.
මැද පෙරදිග යුද්ධය බලශක්තිය, වෙළඳාම සහ මූල්‍ය කෙරෙහි බලපාන්නේ කෙසේද" යන මාතෘකාව යටතේ බ්ලොග් සටහනක IMF ආර්ථික විද්‍යාඥයින් මෙසේ ලියා ඇත. "යුද්ධය ගෝලීය ආර්ථිකය විවිධ ආකාරවලින් හැඩගස්වා ගත හැකි වුවද, සියලු මාර්ග ඉහළ මිල ගණන් සහ මන්දගාමී වර්ධනයකට මඟ පාදයි... ගැටුම කොපමණ කාලයක් පවතින්නේද, එය කොතරම් දුරට පැතිරෙන්නේද සහ යටිතල පහසුකම් සහ සැපයුම් දාමයන්ට එය කොපමණ හානියක් සිදු කරයිද යන මතය පිට බොහෝ දේ රඳා පවතී."
ඉරාන ගුවන් යානයකට ඇමරිකානු ගුවන් ප්‍රහාරයක්
ඉරාන ගුවන් යානයකට ඇමරිකානු ගුවන් ප්‍රහාරයක් එල්ලවීම නිසා ඉන්දියානු ආධාර මෙහෙයුමට බාධාවක් !
ඉරාන ජනතාවට අත්‍යවශ්‍ය වෛද්‍ය සැපයුම් සහ ආධාර ලබා ගැනීම සඳහා මෙම ගුවන් යානය මේ සතියේ නවදිල්ලියට පියාසර කිරීමට නියමිතව තිබූ බව වාර්තා වේ.
ඉරාන ගුවන් යානයකට ඇමරිකානු ගුවන් ප්‍රහාරයක් එල්ලවීම නිසා ඉන්දියානු ආධාර මෙහෙයුමට බාධාවක් !
ඉරාන ජනතාවට අත්‍යවශ්‍ය වෛද්‍ය සැපයුම් සහ ආධාර ලබා ගැනීම සඳහා මෙම ගුවන් යානය මේ සතියේ නවදිල්ලියට පියාසර කිරීමට නියමිතව තිබූ බව වාර්තා වේ.
සඳුදා ඉරානයේ මාෂාඩ් ගුවන් තොටුපළේදී ඇමරිකානු ගුවන් ප්‍රහාරයකින් මහන් එයාර් ගුවන් යානයකට හානි සිදු වූ අතර එමඟින් මානුෂීය ආධාර ලබා ගැනීම සඳහා ඉන්දියාවට යාමට තිබූ මෙහෙයුමකට බාධා ඇති වී ඇති බව ඉරාන නිලධාරීන් පැවසීය.
ඉරාන ජනතාවට අත්‍යවශ්‍ය වෛද්‍ය සැපයුම් සහ ආධාර ලබා ගැනීම සඳහා මෙම ගුවන් යානය මේ සතියේ නවදිල්ලියට පියාසර කිරීමට නියමිතව තිබූ බව වාර්තා වේ.
මෂාඩ් ගුවන් තොටුපළට එක්සත් ජනපදය එල්ල කළ ප්‍රහාරයෙන් පසු ගුවන් යානයට හානි සිදු වූ බව ඉරාන නිලධාරීන් පැවසීය.
වාර්තාවලට අනුව, ගුවන් යානය අප්‍රේල් 1 වන දින නවදිල්ලියට පැමිණීමට නියමිතව තිබුණි.
ඉන්දියාව මාර්තු 18 වන දින ඉරාන රතු ක්‍රෙසන්ට් සංගමය හරහා ඉරානයට පළමු වෛද්‍ය සැපයුම් තොගය යවා ඇත.
ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් කියන දේ!
"ඉක්මනින්" ගිවිසුමකට එළඹෙන්නේ නැත්නම් ඉරානයේ බලාගාර, තෙල් ළිං සහ "සමහර විට" ජල ලවණ ඉවත් කිරීමේ කම්හල් "මකා දමන" බවට ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් තර්ජනය කරයි.
ධවල මන්දිර මාධ්‍ය ලේකම් ඔහුගේ අදහස් ගැන පැවසූ දේ මෙන්න
ඉරානය සමඟ "බරපතල" සාකච්ඡා පවතින බව ට්‍රම්ප් පවසයි - නමුත් සටන් විරාමයකට එකඟ නොවන්නේ නම්, එක්සත් ජනපදය "හිතාමතාම තවමත් අත නොතැබූ ස්ථානවලට පහර දෙන බවට අනතුරු අඟවයි
ප්‍රධාන ඉන්ධන මධ්‍යස්ථානයක් වන කාර්ග් දූපතට එරෙහිව ට්‍රම්ප් තම තර්ජන නැවත නැවතත් කියයි.
ඇලුමිනියම් මිල වසර හතරක පමණ ඉහළම අගයට
මැදපෙරදිග ප්‍රධාන නිෂ්පාදකයින් දෙදෙනෙකුට එල්ල වූ ගුවන් ප්‍රහාරවලින් පසුව ඇලුමිනියම් මිල වසර හතරක පමණ ඉහළම අගයට පැමිණ තිබේ.
විද්‍යුත් උපකරණ, ඇසුරුම්කරණය, ඉදිකිරීම් ක්ෂේත්‍රය සහ වාහන නිෂ්පාදනය සඳහා භාවිතා කරන ලෝහයක් වන ඇලුමිනියම් ඊයේ (30) London Metal Exchangeහිදී 3% කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයකින් ඉහළ ගොස් මෙට්‍රික් ටොන් එකක් ඩොලර් 3,401ක් ලෙස සටහන්ව තිබුණි.
ඊශ්‍රායලය දෙසට තවත් මිසයිල ප්‍රහාර කිහිපයක්
ඇලුමිනියම් මිල වසර හතරක පමණ ඉහළම අගයට
මැදපෙරදිග ප්‍රධාන නිෂ්පාදකයින් දෙදෙනෙකුට එල්ල වූ ගුවන් ප්‍රහාරවලින් පසුව ඇලුමිනියම් මිල වසර හතරක පමණ ඉහළම අගයට පැමිණ තිබේ.
විද්‍යුත් උපකරණ, ඇසුරුම්කරණය, ඉදිකිරීම් ක්ෂේත්‍රය සහ වාහන නිෂ්පාදනය සඳහා භාවිතා කරන ලෝහයක් වන ඇලුමිනියම් ඊයේ (30) London Metal Exchangeහිදී 3% කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයකින් ඉහළ ගොස් මෙට්‍රික් ටොන් එකක් ඩොලර් 3,401ක් ලෙස සටහන්ව තිබුණි.
ඊශ්‍රායලය දෙසට තවත් මිසයිල ප්‍රහාර කිහිපයක්
ඉරානයේ සිට ඊශ්‍රායල භූමිය දෙසට තවත් මිසයිල ප්‍රහාර කිහිපයක් එල්ල කර ඇති බව ඊශ්‍රායල හමුදාව පවසයි.
මෙම ප්‍රහාර මැඩපැවැත්වීම සඳහා ගුවන් ආරක්ෂක පද්ධති ක්‍රියාත්මක වෙමින් පවතින බව ඔවුන් නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් සඳහන් කර ඇත.
ටෙහෙරානයේ ඇතැම් ප්‍රදේශවල විදුලිය විසන්ධි වී ඇති බව විදෙස් මාධ්‍ය වාර්තා කර තිබේ.
යුද්ධය අවසන් විය හැකි කාලය පිළිබඳව නෙතන්යාහු අදහස් දක්වයි
ඉරානය සමඟ පවතින යුද්ධය අවසන් විය හැකි කාලය පිළිබඳව කාලසටහනක් ඉදිරිපත් කිරීමට තමන් අකමැති බව ඊශ්‍රායල අගමැති බෙන්ජමින් නෙතන්යාහු පවසයි.
යුද්ධය නිසැකවම එහි අඩක් පසු කර ඇති බවත්, ඉරාන ඉස්ලාමීය ජනරජය අවසානයේදී අභ්‍යන්තරව බිඳ වැටෙනු ඇති බවත් නෙතන්යාහු වැඩිදුරටත් පවසා ඇත.
හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධිය හරහා ගමනාගමනය සඳහා ගාස්තු ...
හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධිය හරහා ගමනාගමනය සඳහා ගාස්තු අය කිරීමේ සැලසුම්වලට ඉරාන පාර්ලිමේන්තු කමිටුවක් අනුමැතිය ලබා දී ඇත.
ජාතික ආරක්ෂක කොමිසමේ සාමාජිකයෙකු මෙම සැලසුම අනුමත කළ බව තහවුරු කර ඇති අතර, ඒ යටතේ අමෙරිකානු සහ ඊශ්‍රායල නෞකාවලට එම සමුද්‍ර සන්ධිය හරහා ගමන් කිරීම තහනම් කරනු ඇති බවද විදෙස් මාධ්‍ය වාර්තා කර ඇත.
මීට අමතරව, ඉරානයට එරෙහි සම්බාධක සඳහා දායක වූ අනෙකුත් රටවලට ද මෙම තහනම බලපැවැත්වෙනු ඇති බව එහි වැඩිදුරටත් සඳහන් වේ.
විදෙස් මාධ්‍ය වාර්තා කර ඇත්තේ ඉරානය ඕමානය සමඟ සහයෝගයෙන් මෙම නව ගාස්තු ක්‍රමය ක්‍රියාත්මක කරන බවය.
ලෝකයේ බොරතෙල් අවශ්‍යතාවයෙන් 20%ක් පමණ සාමාන්‍යයෙන් ඉරානය සහ ඕමානය අතර පිහිටි මෙම වැදගත් නාවික මාර්ගය හරහා ප්‍රවාහනය කෙරේ.කෙසේ වෙතත්, නාවික බුද්ධි තොරතුරු ආයතනයක් වන Kplerට අනුව, යුද්ධය ආරම්භ වූ දා සිට මෙම මාර්ගය හරහා සිදුවන ගමනාගමනය 95%කින් පමණ පහත වැටී ඇත.
(සටහන | සේන සූරියප්පෙරුම)
