අගමැතිටත් බැහැ කියූ ෆීල්ඩ් මාෂල් සෑම්....

ඉන්දීය හමුදා ඉතිහාසයේ බිහිවූ විශිෂ්ටතම හමුදා නායකයා ලෙස සැලකෙන ෆීල්ඩ් මාෂල් සෑම් මනෙක්ෂෝ (Sam Manekshaw) යනු එවැනි විරල ගණයේ චරිතයකි.

අප්‍රේල් මාසයට යෙදෙන ඔහුගේ 111 වැනි ජන්ම සංවත්සරය නිමිත්තෙන්, ඔහුගේ වීරෝදාර ජීවිතයත්, ඔහු එදා ගොඩනැගූ පරමාදර්ශී හමුදාව අද වන විට ඉන්දියාව තුළ කෙසේ වෙනස් වී ඇත්ද යන්නත් පිළිබඳව අප විමසා බලමු. මේ සඳහා නිමිත්ත සපයන්නේ මෑතක ඉන්දියාව තුළ සිය යුධ හමුදාව පිළිබඳ නිර්මාණය වී ඇති දැවැන්ත සංවාදයකි.

කවුද මේ ‘සෑම් බහදූර්’?

1914 දී පාර්සි ජාතික පවුලක උපත ලැබූ සෑම් මනෙක්ෂෝ, ඉන්දීය හමුදාවට එක්වන්නේ එහි මුල්ම ශිෂ්‍යභට කණ්ඩායමේ සාමාජිකයෙකු ලෙසිනි. කඩවසම් උඩු රැවුලකින් යුත්, නිතරම සිනාමුසු මුහුණින් සිටි ඔහු තම සෙබළුන් අතර කොතරම් ජනප්‍රිය වූවාද කිවහොත් භටයින් ඔහුව ආදරයට හැඳින්වූයේ “සෑම් බහදූර්” (Sam Bahadur – නිර්භීත සෑම්) යන නමිනි.

ඔහුගේ නිර්භීතකම මනාව ඔප්පු වූයේ දෙවන ලෝක යුධ සමයේ බුරුමයේදී ජපන් හමුදාව සමඟ කළ සටනකදීය.

සටන අතරතුර ජපන් භටයෙකුගේ වෙඩි උණ්ඩ හතක් සෑම්ගේ සිරුරට පසාරු කරගෙන ගියේය. ඔහු මරණාසන්නව සිටින බව දුටු එවකට ඔහුගේ බ්‍රිතාන්‍ය සේනාංකාධිපතිවරයා, “මියගිය පසු මෙම සම්මානය දිය නොහැකි” යැයි පවසමින් තමන් පැළඳ සිටි බ්‍රිතාන්‍ය හමුදාවේ ඉහළම වීරතා පදක්කමක් වූ ‘මිලිටරි ක්‍රොස්’ (Military Cross) පදක්කම ගලවා සෑම්ගේ ලේ වැකුණු නිල ඇඳුමේ පැළඳවීය.

එහෙත් මරණය පරාජය කළ සෑම්, ඉන් සුවය ලබා නැවතත් සටන් බිමට පැමිණියේ සමස්ත ඉන්දීය හමුදාවේම ඉරණම වෙනස් කිරීමේ අරමුණින් යුතුවය.

අගමැතිනියටත් සෘජුවම ‘බැහැ’ කිවූ එඩිතරකම

සෑම් මනෙක්ෂෝගේ ජීවිතයේ ස්වර්ණමය අවස්ථාව සටහන් වන්නේ 1971 ඉන්දු-පාකිස්ථාන යුද්ධයේදීය. එවකට නැගෙනහිර පාකිස්ථානයෙන් (වත්මන් බංග්ලාදේශයෙන්) මිලියන ගණනක් සරණාගතයින් ඉන්දියාවට ගලා එමින් තිබුණි. මෙම අර්බුදය හමුවේ දැඩි කලබලයට පත්ව සිටි බලවත් අගමැතිනි ඉන්දිරා ගාන්ධි, වහාම නැගෙනහිර පාකිස්ථානයට පහර දෙන ලෙස හමුදාපති සෑම් මනෙක්ෂෝට නියෝග කළාය.

දේශපාලකයන්ගේ පදයට නටන නිලධාරියෙකු නොවූ සෑම්, අගමැතිනියට සහ කැබිනට් මණ්ඩලයට සෘජුවම පැවසුවේ “මට ඒක දැන්ම කරන්න බැහැ” කියාය. ඊට හේතුව ලෙස ඔහු පෙන්වා දුන්නේ මෝසම් වැසි කාලයේදී හමුදා මෙහෙයුම් කිරීම සියදිවි නසාගැනීමක් බවත්, පාකිස්ථානයට සහාය දැක්වීමට චීනය පැමිණියහොත් ඉන්දියාවට පෙරමුණු දෙකකින් යුද්ධ කිරීමට සිදුවන බවත්ය.

එබැවින් හිම පතනය වී චීන දේශසීමා මාර්ග වැසී යන තුරු තමන් ප්‍රහාරය කල් දමන බව ඔහු පැවසීය. සෑම්ගේ මෙම තීරණය නිසා ඔහුව “බියගුල්ලෙකු” ලෙස හංවඩු ගසමින් දේශපාලකයින් මඩ ව්‍යාපාර දියත් කළද, ඔහු නිසි කාලය එනතුරු බලා සිටියේය.

 

අවසානයේ දෙසැම්බර් මාසයේදී ප්‍රහාරය දියත් කළ සෑම්, දින 14ක් ඇතුළත පාකිස්ථාන හමුදා 90,000ක් යටත් කර ගනිමින් ලෝක සිතියමට “බංග්ලාදේශය” නමින් නව රටක් එකතු කළේය.

දේශපාලනයට සහ ආගමට යට නොකළ හමුදා නිල ඇඳුම

දශක හතරක් පුරා දිවගිය සෑම්ගේ හමුදා ජීවිතයේ කැපී පෙනෙන ලක්ෂණය වූයේ ඔහු හමුදාව අතිශය වෘත්තීය මට්ටමක පවත්වා ගැනීමයි. ඔහු කිසිදාක තම නිල ඇඳුමට ආගමික හෝ ජාතිවාදී දේවල් ගාවා ගත්තේ නැත. ඔහුට හමුදාව තුළ සිටියේ හින්දු, මුස්ලිම් හෝ ක්‍රිස්තියානි භටයින් නොව “ඉන්දියානු සොල්දාදුවන්” පමණි.

ඔහු තම කනිෂ්ඨ භටයින්ට කොතරම් ආදරය කළාද යත්, ඔහු හමුදාපතිව සිටියදී තමා යටතේ පෙර සේවය කළ සීක් රෙජිමේන්තුවේ සාමාන්‍ය වයෝවෘද්ධ භටයෙකු තමන්ව හමුවීමට පැමිණියහොත්, කිසිදු පූර්ව දැනුම්දීමකින් තොරව ඔහුව තම කාර්යාලයට ගෙන්වා ගත්තේය.

තම දියණියගේ විවාහයට යමක් ඉල්ලාගෙන එන එම භටයින්ට පන්ජාබි භාෂාවෙන්ම කතා කර ඔවුන්ගේ අවශ්‍යතා ඉටුකර දීමට තරම් ඔහු නිහතමානී විය. දේශපාලකයන්ට කොන්ද නමා තනතුරු ලබාගැනීමේ සංස්කෘතියක් ඔහුගේ පාලනය තුළ තිබුණේම නැත.

සෑම්ගේ උරුමයේ වර්තමාන තත්ත්වය

කෙසේ වෙතත්, සෑම් මනෙක්ෂෝ ගොඩනැගූ ඒ අභිමානවත් සහ ස්වාධීන ඉන්දීය හමුදාව අද වන විට බරපතල අර්බුදයකට මුහුණ දී සිටින බව දේශපාලන සහ ආරක්ෂක විචාරකයෝ පෙන්වා දෙති.

වර්තමාන ඉන්දීය හමුදාවේ ඉහළ නිලධාරීන් බොහෝ විට දේශපාලන අධිකාරියට කොන්දේසි විරහිතව යටත් වන ස්වභාවයක් (Politicisation) පෙන්නුම් කරන බවට චෝදනා එල්ල වේ.

සෑම් එදා ඉන්දිරා ගාන්ධිට දුන් ආකාරයේ සෘජු වෘත්තීය උපදෙස්, අද දේශපාලනඥයන්ට ලබාදීමට හමුදා නායකයින් පසුබට වන තත්ත්වයක් නිර්මාණය වී ඇත.

මීට අමතරව, හමුදාව තුළ ආගමික බලපෑම (Creeping Religiosity) වර්ධනය වීම ද බරපතල ගැටලුවකි. හමුදා නිලධාරීන් ප්‍රසිද්ධියේ ආගමික වතාවත්වල නිරත වීම, මතභේදාත්මක ආගමික චරිත හමුදා උත්සව සඳහා ගෙන්වීම සහ නිල දේශනවලට ආගමික ග්‍රන්ථ ඇතුළත් කිරීම වැනි ක්‍රියා හරහා හමුදාවේ ඇති “අනාගමික” (Secular) සහ අපක්ෂපාතී ගෞරවය පිරිහෙමින් පවතින බව හිටපු හමුදා ප්‍රවීණයෝ පෙන්වා දෙති.

සෑම් මනෙක්ෂෝ අද ජීවතුන් අතර සිටියා නම්, දේශපාලනයට සහ ආගමට මෙතරම් ගැති වී ඇති වර්තමාන හමුදාව දැක ඔහු දැඩි සේ කම්පා වනු ඇත. ඔහු ඉතිරි කර ගිය අඛණ්ඩතාවයේ සහ නිර්භීතකමේ උරුමය, අදටත් ඕනෑම රටක ආරක්ෂක අංශවලට කදිම පරමාදර්ශයකි.

මූලාශ්‍රය:
මෙම ලිපිය, ප්‍රවීණ ආරක්ෂක විශ්ලේෂක රාහුල් බේඩි (Rahul Bedi) විසින් “The Wire” වෙබ් අඩවියට රචනා කරන ලද “Sam Manekshaw at 111: A Legacy of Integrity That Challenges Today’s Indian Army” නම් ඉංග්‍රීසි ලිපියෙහි ඇතුළත් තොරතුරු මූලාශ්‍ර කරගනිමින්, සකස් කරන ලද්දකි.

(උපුටා ගැනීම - lankalokaya)