මෙම පුවත් සිරස්තලය සහ වාර්තාව අප රටටත් අවශ්‍යය ආකාරයට නම් ගම් වෙනස් කරාම හොදට ගැලපෙනව.
බ්‍රහස්පතින්දා නිකුත් වූ සිල්ලර විකුණුම් දත්ත වාර්තා මගින් ප්‍රධාන විධායක නිලධාරීන් සති ගණනාවක් තිස්සේ ඉපැයීම් ඇමතුම් වලදී අනතුරු අඟවා ඇති දේ සනාථ වෙනවා.
මිනිසුන් වෙලදපලෙන් පසුබසිමින්, කුඩා, අත්‍යවශ්‍ය භාණ්ඩ සඳහා වඩාත් විචක්ෂණශීලී මිලදී ගැනීම් සිදු කරමින් සහ ගෘහ උපකරණ සහ මෝටර් රථ වැනි විශාල මිල ගණන් ඇති භාණ්ඩ මිලදී ගැනීම කල් දමමින් සිටිති.
(KitchenAid, Maytag සහ Amana සන්නාම හිමි වර්ල්පූල්, මෑතකදී මෙම ගතිකය විස්තර කළේ 2008 මූල්‍ය අර්බුදයට සමාන "අවපාත මට්ටමේ" පසුබෑමක් ලෙසය.)
එහෙත් අපරටේ නම් සිදුවන්නේ මිල අධ්ක මෝටර් රථ මිලදී ගැනීමටත් 60% මූල්‍ය පහසුකම් ලබා ගැනීමටත් ජනතාව උනන්දුවක් දක්වනවා කියල.
ලොකුම වැරදිකරු, පුදුමයක් නොවේ,
පෙට්‍රල්. ඉරානයේ යුද්ධය ලොව පුරා බලශක්ති මිල ඉහළ නංවා ඇති අතර, සෑම තැනකටම පාහේ ප්‍රවාහනය කිරීමේ පිරිවැය ඉහළ නංවා ඇත.
ජෝ බෲසුවෙලස්
“යුද්ධය ගෙදර පැමිණ ඇති අතර, ඇමරිකානුවන්ට එය දැනෙන අතර එය ඔවුන්ගේ සිල්ලර බඩු කූඩයෙන් දැකිය හැකිය,” RSM එක්සත් ජනපද ප්‍රධාන ආර්ථික විද්‍යාඥ ජෝ බෲසුවෙලස් මෙම සතියේ CNN වෙත පැවසීය.
අපරටේ පාරිභෝගිකයන්ට නම් එහෙම එකක් දැනී නැති බව පෙනෙනවා.
විශේෂයෙන්ම ලංකාවේ මාධ්‍යය බඩුමිල ඉහල යාම උද්ධමනය වැනි දේවල් ගැන කතා කරන්නෙම නැහැ .
පාරිභෝගික හැඟීම් මැනීමේදී අවම වශයෙන් එක් මිනුමකින් හෝ සර්වකාලීන අවම මට්ටමක පවතී.
ඇමරිකානුවන්ගෙන් 75% ක් ඉරාන යුද්ධය ඔවුන්ගේ මූල්‍ය කටයුතුවලට හානි කර ඇති බව පවසන බැවින්, CNN මත විමසුම ද එම කෝපය ග්‍රහණය කර ගෙන ඇත.
මෙතරම් ආර්ථික අමාරුකම් මුලූ ලෝකයේම ඇති වෙමින් තිබුනත් ලංකාවේ නම් ඔය කියන සමීක්ෂණ කර නොමැති බව නම් සහතිකයි.
මාර්තු සිට අප්‍රේල් දක්වා එක්සත් ජනපද සිල්ලර විකුණුම් 0.5% කින් ඉහළ ගිය නමුත්, එම ලාභයෙන් වැඩි ප්‍රමාණයක් ඉහළ විකුණුම් පරිමාවක් නොව ඉහළ මිල ගණන් පිළිබිඹු කරයි.
උද්ධමනය ඉහළ යන විට ඉහළ බදු ආපසු ගෙවීම් බොහෝ නිවාසවලට ජීවත් වීමට පහසු විය.
වැටුප් හැකිලෙමින් පවතී
ජ්‍යෙෂ්ඨ ආර්ථික විද්‍යාඥ ආරොන් සොජෝර්නර්
“උද්ධමනය ජීවමානයි. සැබෑ වැටුප් වර්ධනය මිය ගොස් ඇත,” රැකියා පර්යේෂණ සඳහා වූ W. E. Upjohn ආයතනයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ ආර්ථික විද්‍යාඥ ආරොන් සොජෝර්නර් මට පැවසීය.
වෙනත් වචන වලින් කිවහොත්, එදිනෙදා භාණ්ඩ හා සේවාවල මිල ගණන් දැන් බොහෝ වැටුප්වලට වඩා වේගයෙන් ඉහළ යමින් පවතී - වැටුප් බොහෝ දුරට උද්ධමනයට අනුකූලව හෝ ඉක්මවා ගිය පසුගිය වසර තුනෙන් සැලකිය යුතු වෙනසක්.
නමුත් මිල ගණන් 3.8% කින් ඉහළ ගොස් තිබේ.
එය ඇලෙන සුළු තත්වයක් !
සියලුම උද්ධමනයන් සමානව නිර්මාණය නොවේ.
පාරිභෝගික භාණ්ඩ, විශේෂයෙන් ගෑස් සහ ආහාර, තරමක් උච්චාවචනය වීමට නැඹුරු වේ. නිසැකවම, හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධියේ බලශක්ති චෝක්පොයින්ට් මාස දෙකකට වැඩි කාලයක් ඵලදායී ලෙස වසා දමා ඇති බැවින්, දැන් මිල ගණන්වල විශාල වැඩිවීමක් අපේක්ෂා කෙරේ. ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් මෙම සතියේ CPI වාර්තාව නොසලකා හරිමින්, වැඩිවීම "කෙටි කාලීන" බව පවසමින් සඳහන් කළේ එය බව පෙනේ.
තොග මිල ගණන් යටතේ ව්‍යාපාර ගෙවන දේ නිරීක්ෂණය කරන CPI දර්ශකය එහි තරමක් අපැහැදිලි ඥාති සහෝදරයා වන නිෂ්පාදක මිල දර්ශකය යන දෙකම, සේවාවන් වෙත ඉහළ මිල ගණන් රිංගා ඇති බව පෙන්නුම් කළේය.
ඉහල ආර්ථික අර්බූදයක් පවතින මේ අවස්ථාවේ පාරිභෝගික සමීක්ෂණයක් කිරීම වර්තමාන ආන්ඩුවේ ඉදිරිගමනට සූභදායක වනවා නොඅනුමානය .
(සටහන | සේන සූරියප්පෙරුම)ආර්ථික සහ මූල්‍ය විශ්ලේෂක
sapsuriyapperuma@gmail.com
