මෙම හදිසි කඩාවැටීම, නොවැළැක්විය හැකි බාහිර පීඩනයන්ගේ ප්‍රතිඵලයක්ද, නැතහොත් IMF ප්‍රතිසංස්කරණ ක්‍රියාවලියේම කොටසක් ලෙස හිතාමතා සිදුකළ ගැලපීමක්ද යන්න පිළිබඳව ආර්ථික විද්‍යාඥයින්, ආයෝජකයින් සහ ප්‍රතිපත්ති සම්පාදකයින් අතර මේ වන විට උණුසුම් විවාදයක් නිර්මාණය වී තිබේ.
Evan Papageorgiouදශක ගණනාවකට පසු ශ්‍රී ලංකාව මුහුණ දුන් දරුණුතම මූල්‍ය අර්බුදයෙන් මිදීම සඳහා අත්කරගෙන ඇති ප්‍රගතිය ආරක්ෂා කරගැනීමට නම්, අඛණ්ඩ ප්‍රතිපත්තිමය ස්ථාවරත්වයක් පවත්වා ගැනීම අත්‍යවශ්‍ය බව ශ්‍රී ලංකාව සඳහා වන IMF මෙහෙයුම් ප්‍රධානී ඉවන් පැපජෝර්ජියෝ (Evan Papageorgiou) මහතා අවධාරණය කරයි. එමෙන්ම, වෙනස් වන ගෝලීය තත්ත්වයන්ට අනුවර්තනය වීමට මෙරට ආර්ථිකයට ඉඩ සැලසිය යුතු බවද ඔහු පෙන්වා දෙයි. සිය නිල 'LinkedIn' ගිණුමේ සටහනක් තබමින් ඔහු වැඩිදුරටත් සඳහන් කර තිබුණේ, සාර්ව ආර්ථික ස්ථාවරත්වය යළි තහවුරු කිරීම, විදේශ සංචිත වර්ධනය කරගැනීම සහ ආයෝජක විශ්වාසය දිනාගැනීම අතින් ශ්‍රී ලංකාව මේ වන විටත් කැපී පෙනෙන ජයග්‍රහණ අත්කරගෙන ඇති බවයි.
එහෙත්, මෑත දිනවල රුපියල වේගයෙන් කඩාවැටීම දැඩි කනස්සල්ලට හේතු වී තිබේ. ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ අධිපතිවරයා මෙන්ම මුදල් අමාත්‍යාංශ බලධාරීන් මෙම තත්ත්වය පැහැදිලි කරන්නේ "බාහිර සාධක" වල බලපෑමක් ලෙසිනි. ගෝලීය මූල්‍ය වෙළෙඳපොළේ පවතින අවිනිශ්චිතභාවය සහ නැගී එන වෙළෙඳපොළ මුදල් ඒකක මත එල්ල වී ඇති පීඩනය මීට හේතු වී ඇති බව ඔවුන්ගේ මතයයි. කෙසේ වුවද, ඇතැම් වෙළෙඳපොළ විශ්ලේෂකයින් පෙන්වා දෙන්නේ මැයි 27 වැනිදා පැවැත්වීමට නියමිත IMF විධායක මණ්ඩල රැස්වීමට පෙර, මෙරටට ලැබෙන ඩොලර් ප්‍රමාණය ඉහළ නංවා ගනිමින් දළ නිල සංචිත ශක්තිමත් කරගැනීම ඉලක්ක කරගත් පුළුල් උපාය මාර්ගයක කොටසක් ලෙස මෙම මුදල් අවප්‍රමාණය වීමට ඉඩ හැර ඇති බවයි.
ඓතිහාසිකව ගත් කල, ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ වැඩසටහන් සමඟ ශ්‍රී ලංකාව කටයුතු කළ සෑම අවස්ථාවකදීම මෙවැනිම රටාවක් දක්නට ලැබිණි. සාමාන්‍යයෙන් රටක් IMF ගිවිසුමකට එළඹෙන්නේ දැඩි ගෙවුම් ශේෂ අර්බුදයකට මුහුණ පා සිටින, විදේශ විනිමය සංචිත සිඳී ගොස් ඇති, සහ දේශීය මුදල් ඒකකය කෘත්‍රිමව ඉහළ අගයක රඳවාගෙන සිටින අවස්ථාවකය. මෙවැනි තත්ත්වයන් යටතේ ක්‍රියාත්මක වන IMF ප්‍රතිසංස්කරණ මගින් සෑම විටම දිරිමත් කරන්නේ වෙළෙඳපොළ ඉල්ලුම සහ සැපයුම මත තීරණය වන නම්‍යශීලී විනිමය අනුපාත ක්‍රමයකට ගමන් කිරීමයි. එහි ක්ෂණික ප්‍රතිඵලය වන්නේ දේශීය මුදල් ඒකකය වේගයෙන් අවප්‍රමාණය වීමයි.
වත්මන් රුපියලේ කඩාවැටීමද එම ඓතිහාසික ගමන්මඟම පිළිබිඹු කරන බව ආර්ථික විද්‍යාඥයෝ පෙන්වා දෙති. දුර්වල මුදල් ඒකකයක් හේතුවෙන් ආනයන වියදම සැලකිය යුතු ලෙස ඉහළ යන අතර, එය විදේශීය භාණ්ඩ සඳහා පවතින ඉල්ලුම ස්වභාවිකවම පාලනය කරයි. අනෙක් අතට, ජාත්‍යන්තර වෙළෙඳපොළ තුළ ශ්‍රී ලංකාවේ අපනයන වඩාත් තරඟකාරී වීමටද මෙය රුකුලක් විය හැක. න්‍යායාත්මකව ගත් කල, මෙයින් අපේක්ෂා කරන්නේ වෙළෙඳ ශේෂය යහපත් කරගනිමින්, සිඳී ගිය විදේශ සංචිත යළි ගොඩනැංවීමට සහාය වීමයි.
එහෙත්, මෙහි කෙටිකාලීන ප්‍රතිවිපාක අතිශය වේදනාකාරී වනු ඇත. ඉහළ යන ආනයන පිරිවැය හේතුවෙන් ඉන්ධන, ඖෂධ, අත්‍යවශ්‍ය ආහාර ද්‍රව්‍ය සහ කර්මාන්ත සඳහා අවශ්‍ය අමුද්‍රව්‍ය මිල සෘජුවම ඉහළ යයි. මෙය දැනටමත් අධික ජීවන වියදමකින් පීඩා විඳින සාමාන්‍ය ජනතාව සහ ව්‍යාපාරිකයින් මත තවදුරටත් උද්ධමනකාරී පීඩනයක් ඇති කරනු ඇත. විශේෂයෙන්ම, ආනයනික අමුද්‍රව්‍ය මත යැපෙන කුඩා හා මධ්‍ය පරිමාණ ව්‍යවසායකයින්ගේ (SME) ලාභාංශ දැඩි ලෙස අඩුවීමේ අවදානමක් පවතින අතර, පාරිභෝගිකයින්ටද තවත් භාණ්ඩ මිල ඉහළ යාමේ රැල්ලකට මුහුණ දීමට සිදුවනු ඇත.
කෙසේ වෙතත්, රජයේ ප්‍රතිසංස්කරණ වැඩපිළිවෙළට සහාය දක්වන්නන් පෙන්වා දෙන්නේ, පෙර පැවති අර්බුදකාරී සමයන්ට වඩා මේ වන විට මෙරට ආර්ථික ප්‍රතිපත්ති රාමුව සැලකිය යුතු ලෙස ශක්තිමත් වී ඇති බවයි. දැඩි මූල්‍ය විනයක් පවත්වා ගැනීම, මනා පොලී අනුපාත කළමනාකරණයක් සිදුකිරීම සහ විදේශ සංචිත ක්‍රමනුකූලව ගොඩනැංවීම වැනි පියවරයන් හරහා පාලනය කළ නොහැකි මට්ටමේ ආර්ථික අස්ථාවරත්වයක් ඇතිවීම වළක්වාගත හැකි බව ඔවුන්ගේ තර්කයයි. මෙම ප්‍රතිසංස්කරණ හේතුවෙන් විදේශීය ආයෝජකයින් සහ ජාත්‍යන්තර පාර්ශ්වකරුවන් තුළ ශ්‍රී ලංකාව කෙරෙහි යම් විශ්වාසයක් ගොඩනැගී ඇති බව IMF නිලධාරීහුද සනාථ කරති.
එනමුත්, ආර්ථික විචාරකයින් දැඩිව අනතුරු අඟවන්නේ, අපනයන හෝ විදේශ ආයෝජනවලට සමගාමී වර්ධනයක් නොමැතිව රුපියල අඛණ්ඩව අවප්‍රමාණය වුවහොත්, එය ආර්ථිකය කෙරෙහි පවතින මහජන විශ්වාසය මුළුමනින්ම බිඳවැටීමට සහ ආර්ථික දුෂ්කරතා තවදුරටත් උග්‍ර වීමට හේතු වනු ඇති බවයි. IMF කොන්දේසි යටතේ විනිමය අනුපාත නම්‍යශීලීව පවත්වා ගැනීම අත්‍යවශ්‍ය වුවද, ජනතාවගේ දරාගැනීමේ හැකියාව සීමාවටම පැමිණ ඇති මෙවැනි අවස්ථාවක, රුපියල අධික ලෙස කඩාවැටීම සමාජීය සහ දේශපාලනික අස්ථාවරත්වයක් දක්වා දුරදිග යාමේ දැඩි අවදානමක් පවතින බව ඔවුන් වැඩිදුරටත් පෙන්වා දෙති.
එළැඹෙන IMF විධායක මණ්ඩල රැස්වීමේ තීරණය දෙස ශ්‍රී ලංකාව දැඩි අපේක්ෂාවෙන් බලා සිටින මේ මොහොතේ, රුපියලේ හැසිරීම හුදෙක් ආර්ථික දර්ශකයකට පමණක් සීමා වී නොමැත. එය දැන් රටේ ආර්ථික ප්‍රකෘතිය උදෙසා ක්‍රියාත්මක වන රාජ්‍ය ප්‍රතිපත්ති සහ සාමාන්‍ය පුරවැසියා එදිනෙදා මුහුණ දෙන කටුක යථාර්ථය අතර සමතුලිතතාවයක් පවත්වාගත හැකිද යන්න උරගා බලන තීරණාත්මක පරීක්ෂණයක් බවට පත්ව තිබේ.
මුලාශ්‍රය :
Sri Lanka’s Falling Rupee Raises Fresh Economic Alarm Bells
මුලාශ්‍රය :
Sri Lanka’s Falling Rupee Raises Fresh Economic Alarm Bells
