පසුගිය සිකුරාදා සිදුකළ මැදිහත්වීමෙන් රුපියලේ අගය තාවකාලිකව පාලනය කළද, සඳුදා දිනය උදාවූයේ බැංකු නොවන මූල්‍ය ආයතන ඉලක්ක කරගනිමින් වාහන ණය සීමා කිරීමේ නියෝගද සමඟය. මීට අමතරව ඉන්ධන මිල ඉහළ යාමේ අවදානම සහ පොලී අනුපාත වැඩිවීමේ හැකියාවද ඉදිරියේ පවතී.
සිකුරාදා තාවකාලිකව යටපත් කළ කලබලකාරී ස්වභාවය, සඳුදා වෙළඳපොළ ආරම්භ වීමත් සමග නැවතත් දැඩි පීඩනයක් ගොඩනගමින් තිබේ.
සිකුරාදා දින රුපියලේ අගය යලිත් කැපී පෙනෙන ලෙස ශක්තිමත් වීම වෙළඳපොළේ ස්වභාවික හැසිරීමක් නොව, සැලසුම්සහගත මැදිහත්වීමක් බවට විපක්ෂයේ දේශපාලනඥයෝ ප්‍රසිද්ධියේ ප්‍රකාශ කර ඇත.
රජය සහ මහ බැංකුව එක්ව මෙම වෙළඳපොළ පාලනය සිදුකළේ ශ්‍රී ලංකාව සම්බන්ධයෙන් ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ තීරණාත්මක රැස්වීමක් මැයි 27 දිනට යෙදී තිබියදීය.
කෙසේවුවද රුපියල් 15කින් රුපියල ශක්තිමත් වීම සිදුවූයේ විශ්වාසය ගොඩනැඟීමෙන් නොව, පරිපාලනමය ක්‍රියාමාර්ග මඟින් කෘතිමව මවන ලද තත්ත්වයක් නිසාය.
දේශපාලන පැවැත්ම වෙනුවෙන් සිදුකරන මෙවැනි කෙටි කාලීන උපක්‍රම පිළිබඳව ජනතාව හොඳින්ම දන්නා බැවින් රට තුළ සිකුරාදා දිනයේ කිසිදු උත්සවශ්‍රීයක් නොතිබුණි. තාවකාලික පාලනයන් මඟින් මූලික ගැටලුවලට විසඳුම් නොලැබේ. ඒවායින් සිදුවන්නේ පසුව වඩාත් දරුණු ලෙස පුපුරා යා හැකි පරිදි අර්බුදය කල් දැමීම පමණි.
බැංකු නොවන මූල්‍ය සමාගම්වලට ක්ෂණික සහ දරුණු පහරක්..
සති අන්තය වඩාත් සංකීර්ණ විය. බැංකු නොවන මූල්‍ය ක්ෂේත්‍රය සෘජුවම ඉලක්ක කරමින් වාහන ණය ලබාදීමේ සීමාවන් දැඩි කිරීමට මහ බැංකුව උපදෙස් නිකුත් කළේය. මෙම පියවර බැංකු නොවන මූල්‍ය සමාගම්වලට ක්ෂණික සහ දරුණු පහරක් වනු ඇත. මන්ද ඔවුන්ගේ ව්‍යාපාරවලින් විශාල ප්‍රමාණයක් රඳා පවතින්නේ වාහන ලීසිං සහ උකස් ණය පහසුකම් මතය. ණය සීමා කිරීම මඟින් ඔවුන්ගේ ආදායම අඩු වන අතරම, නව කොන්දේසි යටතේ ණය පියවා ගැනීමට නොහැකි වන පාරිභෝගිකයින් පැහැර හරින්නන් බවට පත්වීමේ අවදානමක්ද පවතී.
බැංකු නොවන මූල්‍ය ක්ෂේත්‍රය දැනටමත් පවතින්නේ දැඩි පීඩනයකය. ආයතන බොහොමයක් ද්‍රවශීලතා ගැටලුවලට සහ වත්කම්වල ගුණාත්මකභාවය පිළිබඳ ගැටලුවලට මුහුණ දී සිටී. එවන් පසුබිමක, කිසිදු පූර්ව සූදානමකින් තොරව ඔවුන්ගේ ප්‍රධාන ව්‍යාපාරික මාර්ග අඩාල කරන මෙවැනි නියාමන මැදිහත්වීම් හේතුවෙන් සඳුදා උදෑසන ඇතිවිය හැකි බලපෑම ඉතා දරුණු විය හැකිය.
ඉන්ධන මිල ඉහළ දැමීමේ සුදානමක්
මේ අතර, ලෝක වෙළඳපොළේ බොරතෙල් මිල අස්තාවරව පවතින බැවින් තවත් ඉන්ධන මිල ඉහළ දැමීමක් කෙරෙහි වෙළඳපොළ අවධානය යොමුව තිබේ.
මූල්‍ය ස්ථාවරත්වයට හානි කරගනිමින් වත්මන් සහන මට්ටම දිගටම පවත්වා ගැනීමට රජයට නොහැකිය. මිල ඉහළ යාම වැළැක්විය නොහැකි අතර, දැන් ඉතිරිව ඇති ප්‍රශ්නය එය සිදුවන කාලය සහ ප්‍රමාණය පිළිබඳව පමණි.
උද්ධමනය සහ මුදල් පීඩනය හමුවේ මහ බැංකුව පොලී අනුපාත ඉහළ දැමීමට ඇති ඉඩකඩ ද වැඩිය. න්‍යායාත්මකව ඉහළ පොලී අනුපාත මඟින් දේශීය වත්කම් ආකර්ශනීය කරමින් රුපියල ආරක්ෂා කල හැකි වුවද, එමඟින් ආර්ථික ක්‍රියාවලිය මන්දගාමී වේ, ව්‍යාපාර සහ පාරිභෝගිකයින්ගේ ණය පිරිවැය ඉහළ යයි, සහ දැනටමත් පීඩාවට පත්ව ඇති මූල්‍ය ආයතන තවදුරටත් අසීරුවේ වැටේ.
සිකුරාදා මැදිහත්වීමෙන් තාවකාලිකව යටපත් කළ බිය සහ කලබලය නැවතත් වර්ධනය වෙමින් පවතී. මෙම පාලනයන් කෘතිම බවත්, මූලික ගැටලුවලට විසඳුම් ලැබී නැති බවත් වෙළඳපොළ පාර්ශවකරුවෝ දනිති. රජයට මෙම ස්ථාවරත්වය දිගටම පවත්වා ගත හැකිද, නැතහොත් සිකුරාදා පියවර මඟින් සිදුවූයේ බිඳවැටීමේ මොහොත ප්‍රමාද කිරීම පමණක්ද යන්න සඳුදා උදෑසන නැවතත් පරීක්ෂාවට ලක්වනු ඇත.
සඳුදා උදෑසන මෙම කලබලකාරී ස්වභාවය වෙළඳපොළ තුළ පෙන්නුම් කරන්නේ කෙසේද යන්න අද රට මුහුණ දෙන ප්‍රධානතම ප්‍රශ්නයයි.
ආනයනකරුවන් පාලනයන් තවදුරටත් දැඩි වීමට පෙර ඩොලර් ලබාගැනීමට පොරකනු ඇත්ද? වාහන ණය සීමා කිරීම් නිසා මූල්‍ය ආයතන කෙරෙහි ඇති විශ්වාසය බිඳවැටී ද්‍රවශීලතා අර්බුදයක් මතු වෙයිද? පාලනයන් ඉවත් කළ පසු රුපියල තවදුරටත් කඩාවැටෙනු ඇතැයි අපේක්ෂාවෙන් ව්‍යාපාරිකයන් ඩොලර් මිලදී ගැනීම වේගවත් කරනු ඇත්ද?
සති අන්තයේ මහ බැංකුවේ ක්‍රියාමාර්ගවලින් පෙන්නුම් කරන්නේ ආත්ම විශ්වාසයට වඩා පවතින අසරණභාවයයි. රුපියල පාලනය කර දින කිහිපයකින් වාහන ණය සීමා කිරීමට සිදුවීමෙන් පෙනී යන්නේ සිකුරාදා පියවර ප්‍රමාණවත් නොවන බවයි. රුපියල සහ සංචිත මත ඇති පීඩනය අඩු කිරීමට නම් ආර්ථිකය විශාල වශයෙන් මන්දගාමී කළ යුතු බව ඔවුන් වටහාගෙන ඇත.
මෙය තිරසාර ප්‍රතිපත්ති මඟින් ගැටලු විසඳීමක් නොව, හදිසි ක්‍රියාමාර්ග හරහා අර්බුද කළමනාකරණය කිරීමකි. එමඟින් ආර්ථික ක්‍රියාවලිය සහ වෙළඳපොළ විශ්ලේෂකයින්ගේ විශ්වාසය පාවා දී දින කිහිපයක් හෝ සති කිහිපයක් මිලදී ගනු ලබයි. ඒ අනුව, මෙම තාවකාලික පාලනයන් සාර්ථක වේද, නැතහොත් සමුච්චිත පීඩනය විසින් සිකුරාදා ඇතිකළ ස්ථාවරත්වය සුනුවිසුනු කර දමනු ඇත්ද යන්න රටම බලා සිටී.
මහ බැංකුවේ මෙම ‘හදිසි තිරිංග’ මඟින් ආර්ථිකය ලිස්සා යාම නවත්වනු ඇත්ද, නැතහොත් ඒවා අසාර්ථක වූ විට වඩාත් දරුණු අනතුරක් සහතික කරනු ඇත්ද යන්න සඳුදා දිනයේ තීරණය වනු ඇත.
(සටහන | කුමුදු කුමාර නාදුගල )
