වයස අවුරුදු 5ත් 12ත් අතර කාලයේදී දරුවන්ගේ චිත්තවේගීය පරිසරය ඔවුන්ගේ අනාගත ආකල්ප සහ සබඳතා තීරණය කරන අන්දම
දරුවන්ගේ චිත්තවේගීය අවබෝධය සහ නිවසේ පරිසරය
"දරුවන් තවමත් කුඩා වැඩිය, ඔවුන්ට කිසිවක් තේරෙන්නේ නැත" යන්න වැඩිහිටියන් අතර පවතින සාමාන්‍ය විශ්වාසයක් වුවද, වැඩිහිටියන්ට මගහැරෙන බොහෝ දේ ඉතා සියුම් ලෙස නිරීක්ෂණය කිරීමේ විශේෂ හැකියාවක් දරුවන්ට පවතින බව ස්වාධීන පර්යේෂිකා ආචාර්ය නදී දිසානායක (Dr. Nadee Dissanayake) පෙන්වා දෙයි.
දරුවන්ට වැඩිහිටියන්ගේ සෑම සංවාදයකම අර්ථය සම්පූර්ණයෙන්ම වටහාගත නොහැකි වුවද, එම සංවාද පිටුපස ඇති කෝපය, ආතතිය, කරුණාව, කලකිරීම හෝ ගෞරවය වැනි චිත්තවේගයන් (Emotions) ඉතා පහසුවෙන් හඳුනාගැනීමේ හැකියාව පවතින බව ඇය සඳහන් කරයි.
දරුවන් හුදෙක් වැඩිහිටියන් පවසන වචනවලට පමණක් නොව, ඔවුන්ගේ දෛනික හැසිරීම්වලට සවන්දෙන බවත්, දරුවන් මුලින්ම ඉගෙන ගන්නේ මිනිස් හැසිරීම්වල ලිඛිත නොවූ නීති පද්ධතිය බවත් අදාළ විශ්ලේෂණයේ දක්වා ඇත.
දරුවන්ගේ චිත්තවේගීය වර්ධනය සහ හැසිරීම් නිරීක්ෂණය
| වයස් කාණ්ඩය: වයස අවුරුදු 5 සිට 12 දක්වා කාලය ඉතා සංවේදී නිරීක්ෂණ අවධියකි
| ප්‍රධාන ප්‍රශ්න: ලෝකය ආරක්ෂිත ස්ථානයක්ද? මිනිසුන් විශ්වාස කළ හැකිද? මම අන් අයට සැලකිය යුත්තේ කෙසේද?
| අධ්‍යාපන ක්‍රමය: පන්ති කාමරවල ලබාදෙන දේශනවලට වඩා නිවසේදී ලබන ප්‍රායෝගික අත්දැකීම් මගින් චරිතය නිර්මාණය වේ
| අනාගත බලපෑම: නිවසේදී දකින හැසිරීම් පසුකාලීනව දරුවන් සිය සහකරුවන්, මිතුරන් සහ දරුවන් සමඟ කටයුතු කිරීමේදී පුනරාවර්තනය කරයි
නිහඬ නිරීක්ෂකයන් සහ අදෘශ්‍යමාන අධ්‍යාපනය
වයස අවුරුදු 5ත් 12ත් අතර කාලයේදී දරුවන් විශ්වාසය, සබඳතා සහ වගකීම් පිළිබඳ සිය මූලික මතවාදයන් ගොඩනඟා ගන්නා බව පෙන්වා දෙන ආචාර්ය නදී දිසානායක, දරුවන් යනු හුදෙක් අවශෝෂණය කරගන්නන් (Sponges) පමණක් නොව "නිහඬ ලේඛනාගාරයන්" (Silent Archivists) ලෙස ද හැඳින්විය හැකි බව පවසයි.
වැඩිහිටියන් සුළු කරුණු ලෙස සලකන අවස්ථාවන්, එනම් පොරොන්දු ඉටුකිරීම, ස්තූති කිරීම, වරදක් වූ විට සමාව ගැනීම හෝ අන් අයට ගෞරවයෙන් සැලකීම වැනි දේ දරුවන්ගේ මතකයේ සටහන් වේ.
වැඩිහිටියන් කලාතුරකින් කරන දේට වඩා නිරන්තරයෙන් පෙන්නුම් කරන හැසිරීම් දරුවන් අනුකරණය කරන බවත්, සත්‍යවාදී බව හෝ කරුණාව ගැන කොතෙක් උපදෙස් දුන්නද ප්‍රායෝගිකව දකින නරක ආදර්ශයන් දරුවන්ගේ මනසට වඩාත් තදින් කාවදින බවත් ඇය අවධාරණය කරයි.
වරද පිළිගැනීම සහ අනාගත පරපුරේ වගකීම
දරුවන්ට සම්පූර්ණයෙන්ම පූර්ණ අංගසම්පූර්ණ (Perfect) දෙමාපියන් හෝ ගුරුවරුන් අවශ්‍ය නොවන බවත්, ඔවුන්ට අවශ්‍ය වන්නේ තමන්ගේ වැරදි පිළිගත හැකි සහ වගකීම් දැරිය හැකි ස්වාභාවික මිනිසුන් බවත් මෙහිදී පෙන්වා දී ඇත.
වැඩිහිටියෙකු "මම වැරදියි" හෝ "මම සමාව ඉල්ලනවා" ලෙස පැවසීමේදී දරුවා නිහතමානී බව සහ චිත්තවේගීය ශක්තිය ඉගෙන ගන්නා බවත්, වැරදි නිවැරදි කරගන්නා ආකාරය අනාගත පරම්පරාවට හොඳම පාඩම වන බවත් විශේෂාංගයේ සඳහන් වේ.
මෙම වගකීම පවුලට පමණක් සීමා නොවී පාසල, සේවා ස්ථානය සහ සමස්ත සමාජ පරිසරය කෙරෙහිම බලපාන බව පෙන්වා දෙන ආචාර්ය දිසානායක, දරුවන්ට ලබාදිය හැකි හොඳම දායාදය මූල්‍යමය සම්පත් පමණක් නොව ඔවුන් කුඩා කල ලැබූ යහපත් දෛනික අත්දැකීම් එකතුව බව අවධාරණය කරයි.
(සටහන | ආචාර්ය නදී දිසානායක)
ස්වාධීන පර්යේෂක සහ ප්‍රතිපත්ති විශ්ලේෂක
මුලාශ්‍රය :
The child who heard everything | By Dr. Nadee Dissanayake
