ගෝලීය සන්නාමයේ දිලිසෙන ආවරණය යට සැඟවුණු ඉහළ ස්ථරයේ මූල්‍ය දූෂණය සහ බිම් මට්ටමේ වහල් ශ්‍රම යථාර්ථය.
බිලියන ගණනක වටිනාකමකින් යුත් ශ්‍රී ලංකාවේ තේ කර්මාන්තය මේ වන විට ඓතිහාසික මෙන්ම බහුවිධ අර්බුදයකට මැදිවී සිටී. එහි එක් අන්තයක ඇත්තේ කර්මාන්තය සතු අතිවිශාල ප්‍රවර්ධන අරමුදල් පාලනය කිරීමේ අයිතිය සහ ඒ වටා ගෙතී ඇති බරපතල මූල්‍ය දූෂණයන්ය. අනෙක් අන්තයේ ඇත්තේ ගෝලීය වෙළඳපොළ තුළ ලංකා තේ සන්නාමය දශක ගණනාවක් පුරා ඔසවා තබන වතු කම්කරුවන්ගේ අතිශය ඛේදනීය සමාජ මෙන්ම ආර්ථික යථාර්ථයයි.
ජාත්‍යන්තර වෙළඳපොළ තුළ ලංකා තේ ප්‍රවර්ධනය කිරීමේ අරමුණින් අපනයනය කෙරෙන සෑම තේ ප්‍රමාණයකින්ම නිශ්චිත බද්දක් අයකරමින් ආරම්භ කළ ප්‍රවර්ධන අරමුදල මේ වන විට බිලියන ගණනක දැවැන්ත මූල්‍ය සංචිතයක් බවට පත්ව ඇත. මෙම අරමුදල් මහා භාණ්ඩාගාරයට පවරාගැනීමට රජය දරන උත්සාහයන්ට අපනයනකරුවන් දැඩි සේ විරුද්ධ වන්නේ එය කර්මාන්තයේම අරමුදලක් බව පවසමිනි. එහෙත් මෑතකාලීන ස්වාධීන විගණන වාර්තා මගින් හෙළිදරව් කර ඇත්තේ මෙම මුදල් පරිපාලනය කිරීමේදී කර්මාන්තයේ ඉහළ පාලනාධිකාරිය මුළුමනින්ම අසාර්ථක වී ඇති බවයි.
ප්‍රවර්ධන අරමුදල් මුවාවෙන් සිදුවූ මහා මූල්‍ය කොල්ලය
මෙම ගෝලීය ප්‍රවර්ධන ව්‍යාපෘතිය මුවාවෙන් මිලියන සිය ගණනක අතිවිශාල මූල්‍ය වංචාවක් සහ ප්‍රසම්පාදන බිඳවැටීමක් සිදුව ඇති බව ස්වාධීන විමර්ශන මගින් මේ වන විටත් තහවුරු කර අවසන්ය. අමාත්‍ය මණ්ඩල අනුමැතීන් සහ රාජ්‍ය ප්‍රසම්පාදන මාර්ගෝපදේශ සෘජුවම උල්ලංඝනය කරමින්, ප්‍රවර්ධන අලෙවිකරණ කමිටුවල පූර්ව අනුමැතියෙන් තොරව අත්තනෝමතික ලෙස මහජන සම්බන්ධතා ආයතන වෙත අරමුදල් මුදාහැර තිබේ. කෘත්‍රිමව සකස් කළ මිල ගණන් සහ ව්‍යාජ ඉලක්ක පෙන්වමින් කිසිදු ප්‍රගතියක් නොමැතිව දැවැන්ත ඉන්වොයිසි ඉදිරිපත් කිරීම හරහා මෙම මුදල් අවභාවිත කර ඇති ආකාරය අතිශය විස්මිතය.
අසාර්ථක වූ වැවිලි සමාගම් මොඩලය සහ කම්කරු සූරාකෑම
කර්මාන්තයේ පරිපාලන අර්බුදය ප්‍රවර්ධන අරමුදල්වලට පමණක් සීමා වී නොමැත. දශක කිහිපයකට පෙර ආරම්භ කළ ප්‍රාදේශීය වැවිලි සමාගම් මොඩලය මේ වන විට බරපතල ලෙස අසාර්ථක වී ඇති බව ආර්ථික විශ්ලේෂණ හරහා තහවුරු වී තිබේ. වතුවලින් උපයන මෙහෙයුම් ලාභය නැවත එම වතුවල යටිතල පහසුකම් හෝ කම්කරු සුබසාධනය වෙනුවෙන් ප්‍රතිආයෝජනය කිරීම වෙනුවට, කළමනාකරණ ගාස්තු සහ කොමිස් ලෙස මව් සමාගම් වෙත මාරු කිරීමේ ඛේදනීය ප්‍රාග්ධන ගලනයක් අඛණ්ඩව සිදුවෙමින් පවතී.
ප්‍රමාණවත් ප්‍රාග්ධනයක් නොමැති වීමෙන් තේ භූමියේ පස නිසරු වීම සහ නිෂ්පාදන ධාරිතාව අඩුවීම වැනි වතු ක්ෂය වීමේ ක්‍රියාවලියක් නිර්මාණය වී ඇත. මෙලෙස නිෂ්පාදනය කඩා වැටෙන විට සමාගම්වල ලාභාංශ පවත්වා ගැනීම සඳහා කළමනාකාරීත්වයට ඉතිරි වී ඇති එකම විකල්පය වන්නේ කම්කරුවන්ගේ ශ්‍රමය උපරිමයෙන් සූරාකෑමට ලක් කිරීමයි. බිලියන ගණනක අරමුදල් කර්මාන්තයේ ඉහළ ස්ථරයේ සංසරණය වෙද්දී එහි සැබෑ බර උසුලන වතු භූමිය දිනෙන් දින කඩා වැටෙමින් පවතින්නේ එබැවිනි.
මෙම ආර්ථික සූරාකෑමේ අඳුරුතම පැතිකඩ මෑතකදී නිකුත් වූ ජාත්‍යන්තර ක්ෂමා සංවිධානයේ පර්යේෂණ වාර්තාවකින් මනාව අනාවරණය විය. දකුණු පළාතේ පෞද්ගලික තේ වතුවල සේවය කරන ඉඩම් අහිමි මලෛයහ දෙමළ කම්කරුවන් ජාත්‍යන්තර නිර්ණායකයන්ට අනුව බලහත්කාර ශ්‍රමයට සමාන කොන්දේසි යටතේ සේවය කරන බව එමගින් තහවුරු කර ඇත. යථාර්ථවාදී නොවන දැවැන්ත දළු නෙළීමේ ඉලක්ක ලබා දී ඒවා සපුරාගත නොහැකි වූ විට දෛනික වැටුප අතිශය පහළ අගයකට කපා හැරීම වතු කළමනාකාරීත්වය විසින් අනුගමනය කරන ප්‍රධානතම ආර්ථික හිංසනයයි.
මෙම අමානුෂික වැටුප් කොල්ලය හරහා කම්කරුවන්ව සදාකාලික ණය බන්ධනයකට ඇද දමන අතර ඔවුන්ට එම වතුවලින් ඉවත් වීමේ හැකියාව පවා මුළුමනින්ම අහිමි කර දමා තිබේ. ඊට අමතරව නිරන්තරයෙන් සේවය කළද මෙම කම්කරුවන්ව හිතාමතාම අනියම් සේවකයින් ලෙස වර්ගීකරණය කිරීමෙන් මාතෘ ප්‍රතිලාභ මෙන්ම විශ්‍රාම වැටුප් දායකත්වයන් ඇතුළු මූලික සමාජ ආරක්ෂණ අයිතීන් සියල්ල ඔවුන්ගෙන් උදුරාගෙන ඇත. නිදහසේ ගමන් බිමන් යාමට පවා සීමා පනවා ඇති මෙම ප්‍රජාව ආර්ථික මෙන්ම සමාජීය වශයෙන් දැඩි හුදෙකලා වීමකට ලක්ව සිටී.
මෙවැනි අභ්‍යන්තර පරිපාලන සහ මානව අර්බුදයන් මැද ගෝලීය සාර්ව ආර්ථික කම්පනයන්ට ද මුහුණ දීමට කර්මාන්තයට සිදුවී තිබේ. විශේෂයෙන්ම මැදපෙරදිග කලාපයේ හටගත් භූ දේශපාලනික අස්ථාවරත්වය සහ ගැටුම්කාරී තත්ත්වයන් හේතුවෙන් මෙරට තේ අපනයනය දැඩි පසුබෑමකට ලක්විය. වෙළඳ සැපයුම් දාමයන් අඩාල වීම මෙන්ම නැව් ගාස්තු ඉහළ යාම හේතුවෙන් අපනයන ආදායම සහ නිෂ්පාදන පරිමාව කැපී පෙනෙන ලෙස පහත වැටී ඇති අතර, අපනයනකරුවන්ට රජයෙන් ලැබිය යුතු බදු ප්‍රතිපූරණ මුදල් ප්‍රමාද වීම ද ඔවුන් දැඩි ද්‍රවශීලතා අර්බුදයකට ඇද දමා ඇත.
ගෝලීය කම්පන හමුවේ තේ ගම්මාන විසඳුම සහ සැබෑ අභියෝගය
මෙම බහුවිධ අර්බුදයන්ගෙන් කර්මාන්තය මුදාගැනීම සඳහා රජය විසින් ලංකා තේ ගම්මානය වැනි ව්‍යුහාත්මක පරිවර්තන ව්‍යාපෘති සහ හදිසි මූල්‍ය ප්‍රතිපාදන යොදවමින් පොහොර සහනාධාර වැඩසටහන් දියත් කර තිබේ. දැවැන්ත වතු සමාගම් වෙනුවට කුඩා තේවතු හිමියන් කේන්ද්‍ර කරගත් සමුපකාර ගම්මාන සංකල්පයක් හරහා කර්මාන්තය නඟාසිටුවීමට උත්සාහ කිරීම මගින් අසාර්ථක වූ සාම්ප්‍රදායික වැවිලි සමාගම් ආකෘතියේ අවසානය රජය විසින් වක්‍රාකාරව පිළිගෙන ඇති බව පැහැදිලිය. අඩු ලාභ ප්‍රතිශතයක් සහිත තොග අපනයනයේ සිට අගය එකතු කළ නිෂ්පාදන කරා කර්මාන්තය මෙහෙයවීම මෙහි මූලික අරමුණ වී ඇත.
කර්මාන්තයේ කොඳුනාරටිය බඳු වතු කම්කරුවන්ගේ සමාජ ආර්ථික ආරක්ෂණය නීතිමය වශයෙන් තහවුරු කරන මෙන්ම, කර්මාන්තයේ මූල්‍ය ගලනයන් දැඩි ලෙස නියාමනය කරන පාරදෘශ්‍ය පරිපාලන පද්ධතියක් කඩිනමින් ස්ථාපිත කිරීම අනිවාර්ය වේ.
(සටහන | චමිලා ගුරුගේ )
