මීට දශක කිහිපයකට පෙර අන්ධභාවය යනු බොහෝ විට සීමා මායිම් මැද ගෙවී ගිය ජීවිතයකි. එහෙත් සුදු සැරයටිය ඒ අඳුර පරදා නිදහසේ ඇවිද යාමට මිනිසාට ශක්තියක් විය.
අද (ඔක්තෝබර් 15) ලොව පුරා සැමරෙන්නේ ‘ජාත්‍යන්තර සුදු සැරයටි සුරක්ෂිතතා දිනයයි’.
1964 දී එවකට ඇමරිකානු ජනාධිපති ලින්ඩන් බී. ජොන්සන් විසින් නිල වශයෙන් ආරම්භ කරන ලද මෙම ගමන, අද වන විට ළඟා වී ඇත්තේ කෘත්‍රිම බුද්ධිය (AI) සහ ස්මාර්ට් සංවේදක එක්වූ නව්‍ය යුගයකටයි.
සාමාන්‍ය සැරයටියෙන් ‘Smart Cane’ වෙත
සාම්ප්‍රදායික සුදු සැරයටියෙන් සිදුවූයේ බිම ඇති බාධක ස්පර්ශයෙන් හඳුනාගැනීම පමණි. එහෙත් අද වන විට ලොව ප්‍රචලිත වී ඇති ‘Smart Cane’ හෙවත් සුහුරු සැරයටි මඟින් එම සීමාවන් මුළුමනින්ම බිඳ දමා තිබේ.
* අතිධ්වනි සංවේදක (Ultrasonic Sensors): හිස මට්ටමේ ඇති අතුපතර හෝ පපුව මට්ටමේ ඇති අනතුරුදායක බාධක කලින් හඳුනාගෙන, කම්පනයක් (Vibration) හෝ ශබ්දයක් මඟින් අනතුරු අඟවයි.
* GPS මඟපෙන්වීම: ස්මාර්ට් ජංගම දුරකථනය සමඟ බද්ධ වී, යා යුතු මාර්ගය කටහඬින් කියා දීමේ හැකියාව (Voice Navigation) පවතී.
* කෘත්‍රිම බුද්ධිය (AI Vision): ඉදිරියෙන් එන පුද්ගලයින්ගේ මුහුණු හඳුනාගැනීම, වෙළඳසැල් නාමපුවරු කියවීම සහ මුදල් නෝට්ටු හඳුනාගැනීම දක්වා මේ තාක්ෂණය දියුණු වී ඇත.
ස්මාර්ට්ෆෝනය දුන් නිදහස
අද වන විට ස්මාර්ට් ජංගම දුරකථනය යනු දෘශ්‍යාබාධිත පුද්ගලයෙකුගේ අතථ්‍ය ඇස් යුගලයි.
Screen Reader තාක්ෂණය, හඬ විධාන (Voice Commands) සහ ඩිජිටල් බැංකුකරණය නිසා පත්තරයක් කියවීමේ සිට මුදල් ගනුදෙනු කිරීම දක්වා සියල්ල අන්‍යයන්ගේ ආධාරයකින් තොරව තනිවම කරගැනීමට ඔවුනට හැකියාව ලැබී තිබේ.
දෘශ්‍යාබාධිත බව ඔවුන්ගේ බුද්ධිමය හැකියාවන්ට බාධාවක් නොවන බව ලෝකය දැන් හොඳින්ම තේරුම් ගෙන ඇත.
ශ්‍රී ලංකාවට මේ තාක්ෂණය ළඟා කරන්නේ කෙසේද?
අද දිනයේ කොළඹ බත්තරමුල්ල සුහුරුපායේ පැවැත්වෙන ප්‍රධාන ජාතික සැමරුමට පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී සුගත් වසන්ත ද සිල්වා මහතා ඇතුළු නියෝජිතයන් පිරිසක් එක්ව සිටින්නේ මෙරට දෘශ්‍යාබාධිත ප්‍රජාවගේ හඬ ඉස්මතු කරමිනි.
පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී සුගත් වසන්ත ද සිල්වා
ශ්‍රී ලංකාවේ දෘශ්‍යාබාධිත ජනතාවගෙන් වැඩි පිරිසක් ආර්ථික දුෂ්කරතා සහිත පවුල්වල සාමාජිකයන්ය. එබැවින් මෙම නවීන තාක්ෂණය සුඛෝපභෝගී මෙවලමක් නොවී, සාමාන්‍ය දෘශ්‍යාබාධිත පුරවැසියාටත් සහන මිලට හෝ රාජ්‍ය අනුග්‍රහයෙන් ලබාගත හැකි ජාතික වැඩපිළිවෙළක් සකස් වීම අත්‍යවශ්‍ය කාරණයකි.
අපේ වගකීම: පදික වේදිකාවේ සිට ආකල්ප වෙනස දක්වා
නවීන තාක්ෂණය කොතෙක් දියුණු වුවද, මාර්ගයකදී සුදු සැරයටියක් දුටු විට වාහනය නවත්වා ඔවුන්ට ඉඩ දීම, පදික වේදිකාවල අනවශ්‍ය බාධක ඉවත් කිරීම සහ ඔවුන් දෙස අනුකම්පාවෙන් නොව ගෞරවයෙන් බැලීම අපේ වගකීමයි.
සුදු සැරයටිය යනු දුබලතාවයේ ලකුණක් නොවේ; එය අඳුර ජයගත් මිනිසෙකුගේ ‘ස්වාධීනත්වයේ සහ අභිමානයේ සංකේතයයි’.