අමෙරිකානු ඩොලරයට අද (22) මොකද වුනේ? 27 දා IMF රැස්වීමේ බලපෑමක් තිබේද?

ඇමෙරිකානු ඩොලරයට සාපේක්ෂව රුපියල වේගයෙන් අවප්‍රමාණය වීමෙන් පසු අද දිනයේදී විශාල වශයෙන් ස්ථාවර වීමක් දක්නට ලැබේ.

ඇමරිකානු ඩොලරය: ප්‍රධාන පෙළේ බැංකුවල ඇමරිකානු ඩොලරයක TT මිල රුපියල් 339 - 340 අතර අගයක් ගත් අතර, ඊයේ දිනයේදී එම විකුණුම් මිල රුපියල් 354 වැනි ඉහළ අගයක් විය.

බ්‍රිතාන්‍ය පවුම: අද විකුණුම් මිල රුපියල් 475 යි ශත 12 කි.

යුරෝ: විකුණුම් මිල රුපියල් 411 යි ශත 51 කි.

ජපන් යෙන්: වාහන මිලටද ඉතා සංවේදී ජපන් යෙන් එකක විකුණුම් මිල අද සටහන් වූයේ රුපියල් 2 යි ශත 22 ක් ලෙසය.

මේ අතර අමෙරිකානු ඩොලරයේ මිල සම්බන්ධයෙන් අද දිනයේ පාර්ලිමේන්තුවේදීද අදහස් පළ විය.


වෙළෙඳපොළ තත්ත්වය සහ මහ බැංකුවේ මැදිහත්වීම

ඊයේ (මැයි 21) දින වෙළෙඳපොළේ ඇමෙරිකානු ඩොලරයක අගය රුපියල් 342.00 සිට 354 දක්වා ඉහළ අගයන් ගනිමින් 2023 මාර්තු මාසයෙන් පසු රුපියල වාර්තා කළ දුර්වලම අවස්ථාව සනිටුහන් කළ නමුත්, අද (22) වන විට දේශීය වෙළෙඳපොළේ ඩොලරයේ විකුණුම් මිල රුපියල් 339 ක් දක්වා පහත වැටෙමින් යම් ස්ථාවරත්වයක් පෙන්වා තිබේ.

මැදපෙරදිග කලාපයේ පවතින ගැටුම්කාරී තත්ත්වයන් හේතුවෙන් ලෝක වෙළෙඳපොළේ බොරතෙල් මිල ඉහළ යාම සහ ශ්‍රී ලංකාවේ විදේශ විනිමය සංචිත කෙරෙහි එල්ල වී ඇති පීඩනය (පසුගිය මාස කිහිපය තුළ විදේශ සංචිතවල යම් අඩුවීමක් වාර්තා වීම) රුපියල දුර්වල වීමට ප්‍රධාන වශයෙන් බලපා ඇති බව මූල්‍ය විශ්ලේෂකයින් පෙන්වා දෙති.

මේ අතර, මහ බැංකු අධිපති ආචාර්ය නන්දලාල් වීරසිංහ ඊයේ රාත්‍රියේ ජ්‍යෙෂ්ඨ බැංකුකරුවන් මුණගැසී විදේශ විනිමය කළමනාකරණය සම්බන්ධයෙන් විශේෂ උපදෙස් ලබා දී ඇති බවටද පුළුල් ලෙස වාර්තා වේ.

කෙසේ වෙතත්, රුපියලේ අගය මෙලෙස හදිසියේ ස්ථාවර වීම සම්බන්ධයෙන් විවේචනාත්මකව අදහස් දක්වන ආර්ථික විද්‍යාඥයින් පෙන්වා දෙන්නේ, ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ (IMF) මීළඟ ණය වාරිකය ලැබෙන තෙක් විනිමය අනුපාතය පාලනය කරගැනීම සඳහා රජය මෙලෙස මැදිහත් වී ඇති බවයි. තවද, ඇතැම් ව්‍යාපාරිකයින් සහ පුද්ගලික ගනුදෙනුකරුවන් විදුලි පණිවුඩ හුවමාරු (Telegraphic Transfers - TT) මගින් මුදල් යැවීමට සහ ණයවර ලිපි (Letters of Credit - LC) විවෘත කිරීමට යාමේදී බැංකු විසින් ඔවුන්ව ඊට අධෛර්යමත් කළ බවටද විවිධ සිදුවීම් වාර්තා වී තිබේ.

ලංකාවට IMF වාරික දෙනවාද නැද්ද තීන්දු කරන තීරණාත්මක රැස්වීම

ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ (IMF) විධායක සභාව (Executive Board) විසින් ලංකාවේ ණය වැඩසටහන පිළිබඳව තීරණාත්මක සාකච්ඡාවක් පැවැත්වීමට මැයි 27 වනදා වොෂින්ටන් DC නුවරදී දින නියම කර තිබේ.

අද දිනයේ රුපියලේ අගය වහාම ස්ථාවර මට්ටමකට පැමිණීම හා මැයි 27 දා පැවැත්වීමට නියමිත IMF රැස්වීම අතර පැහැදිලි සම්බන්ධයක් පවතී. විදේශ විනිමය වෙළෙඳපොළ (Forex Market) කියන්නේ හුදෙක් ඉල්ලුම සහ සැපයුම මත පමණක් නොව, අනාගත ආර්ථික තීරණ පිළිබඳව ඇති වන "බලාපොරොත්තු සහ විශ්වාසය" (Market Sentiment) මත දැඩිව පාලනය වන තැනකි. මෙම සිදුවීම් දෙක එකිනෙකට බලපාන ආකාරය කරුණු කිහිපයකින් වටහා ගත හැකිය:

පසුගිය දින කිහිපයේ ඩොලරයට සාපේක්ෂව රුපියල වේගයෙන් අවප්‍රමාණය වීමට ප්‍රධාන හේතුවක් වුණේ අනාගත ආර්ථික ස්ථාවරත්වය සහ විදේශ ආධාර ලැබීම ප්‍රමාද වෙයිද යන සැකයයි. නමුත් මැයි 27 වනදා IMF විධායක සභාව රැස්වන බව නිල වශයෙන් ප්‍රකාශ කිරීමත් සමඟ, මෙරට මූල්‍ය ක්ෂේත්‍රයට සහ ආයෝජකයින්ට "ඊළඟ ණය වාරිකය අනුමත වීමට නියමිතයි" යන සුබවාදී සංඥාවක් ලැබිණ. මෙම විශ්වාසය නිසා ඩොලර් සඟවාගෙන සිටි පිරිස් හෝ ඩොලර් මිලදී ගැනීමට කලබල වී සිටි පිරිස් තමන්ගේ හැසිරීම පාලනය කිරීම නිසා ඩොලරයේ මිල අද දිනයේ විශාල ලෙස ස්ථාවර විය.


විදේශ සංචිත ශක්තිමත් වීමේ පෙරනිමිති:
IMF විධායක සභාවේ අනුමැතිය ලැබුණු සැණින් ශ්‍රී ලංකාවට ඊළඟ ණය වාරිකය (Tranche) නිදහස් කෙරෙනු ඇත. එය සෘජුවම මහ බැංකුවේ විදේශ විනිමය සංචිතයට එකතු වන්නකි. සංචිත වැඩි වන විට රුපියල ආරක්ෂා කිරීමට මහ බැංකුවට ඇති හැකියාව ඉහළ යන බව වාණිජ බැංකු සහ විදේශ විනිමය වෙළෙඳුන් දනී. ඒ නිසා මැයි 27 තීරණය දෙස බලා වෙළෙඳපොළ අද සිටම හැඩගැසීමට පටන් ගෙන තිබේ.


ද්විපාර්ශ්වික සහ බහුපාර්ශ්වික ණය ප්‍රතිව්‍යුහගතකරණය:

IMF විධායක සභාවේ මෙම රැස්වීම පැවැත්වෙන්නේ ලංකාව සහ අනෙකුත් ණය හිමියන් (උදාහරණයක් ලෙස පැරිස් සමාජය, ඉන්දියාව, චීනය සහ ජාත්‍යන්තර බැඳුම්කර හිමියන්) අතර ණය ප්‍රතිව්‍යුහගත කිරීමේ එකඟතා සාර්ථක වෙමින් පවතින පසුබිමකය.

 

 IMF අනුමැතිය ලැබීම යනු ලංකාව නිල වශයෙන් "ණය පැහැර හැරි" රාජ්‍යයකින්, "ක්‍රමවත්ව ණය ගෙවන සහ ආර්ථිකය නිවැරදි මඟට ගත්" රාජ්‍යයක් බවට ජාත්‍යන්තරය පිළිගැනීමයි. මෙම තත්ත්වය විදේශීය ආයෝජන සහ ප්‍රේෂණ (Remittances) ලංකාවට ගලා ඒම තවත් වේගවත් කරන නිසා රුපියල කඩාවැටීම වැළකී ස්ථාවර වීමට බලපායි.

මැයි 27 වැනිදා පැවැත්වීමට නියමිත IMF සාකච්ඡාව හරහා ලංකාවේ ආර්ථිකයට ඉදිරියේදී ලැබීමට නියමිත "සහතිකය සහ ඩොලර් මිලියන ගණනක අරමුදල්" පිළිබඳව ඇති වූ විශ්වාසය මෙන්ම ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ සෘජු මැදිහත්වීම්, අද දින දේශීය වෙළෙඳපොළේ ඩොලරයේ මිල ඉහළ යාම පාලනය කර රුපියල ස්ථාවර කිරීමට සෘජුවම දායක වී තිබේ.

(සටහන | කෞශල්‍යා ගුණසේකර )