ආගමික ආයතන සහ පුද්ගල චරිත බිඳ වැටෙන විට, සමස්ත දර්ශනයම ප්‍රතික්ෂේප කිරීම Gen Z පරපුර අතින් සිදුවන ප්‍රධාන අතපසුවීමකි. බුදුදහම යනු පුද්ගල වන්දනාවක් හෝ බාහිර සංස්කෘතික සිරිතක් නොව, ස්වාධීන චින්තනය අගය කරන ගැඹුරු දාර්ශනික පද්ධතියකි.
ලංකාවේ වත්මන් ආගමික අර්බුදයට හොඳම විසඳුම බුදුහිමියන් එදා දෙසූ "කාලාම සූත්‍රයයි". කිසිවක් සම්ප්‍රදාය හෝ ගුරුවරයාගේ ප්‍රසිද්ධිය නිසාම නොපිළිගෙන, තර්කානුකූලව විමසා බලා ප්‍රායෝගිකව ගැලපේ නම් පමණක් පිළිගන්නා ලෙස එහි සඳහන් වේ.
වර්තමාන තරුණ පරපුර සතු "ප්‍රශ්න කිරීමේ අයිතිය" බුදුදහම එදාම අනුමත කර ඇත. එබැවින්, ඇතැම් පුද්ගලයන්ගේ වැරදි හැසිරීම් දෙස බලා බුදුදහම මැනීම වෙනුවට, එහි ඇති දාර්ශනික හරය ස්වයං අධ්‍යයනයකට ලක් කිරීම තරුණ පරපුරේ වගකීමකි.
නූතන තරුණයා මුහුණ දෙන මානසික ආතතිය, තරඟකාරිත්වය සහ තනිකමට ඇති එකම සහනදායී විසඳුම බුදුදහමේ එන "චිත්තානුපස්සනාව" හෙවත් මනස නිරීක්ෂණය කිරීමයි. බුදුදහම අපට උගන්වන්නේ තමන්ගේ සතුට හෝ දුක තීරණය වන්නේ බාහිර පුද්ගලයන් මත නොව, තමන්ගේම සිත ක්‍රියාත්මක වන ආකාරය මත බවයි. පුද්ගල චරිත පසුපස හඹායෑම අතහැර, බුදුදහම පෙන්වා දෙන "ස්වයං අවබෝධය" (Self-awareness) කරා ගමන් කිරීමට කාලය පැමිණ ඇත.
"තමන්ට පිහිට තමන්මය" (අත්තාහි අත්තනෝ නාථෝ) යන්න බුදුදහමේ මූලික පදනමයි.
වෙසක් දිනය යනු ආයතනික ආගමිකත්වයේ බිඳවැටීම් දෙස බලා කලකිරෙන දිනයක් නොවේ. පටු ආගමික රාමුවලින් මිදී, බුදුදහම සතු විශ්වීය දර්ශනය (Universal Philosophy) හඳුනාගෙන, තමන්ගේම මනස ජයගැනීමට Gen Z පරපුර පෙරමුණ ගත යුතුය. සැබෑ බෞද්ධයා යනු සිවුරකට හෝ පන්සලකට වහල් වූවෙක් නොව, ප්‍රඥාවෙන් ලෝකය දකින්නෙකි.
(සටහන | හර්ෂ ගුරුගේ )
