දේශපාලන නීත්‍යානුකූලභාවය අඩපණ කර දමා, ආණ්ඩු- විරෝධී හැඟීම් පොළඹවා ලයි. සෝවියට් සංගමය ඊට නිදසුනක් ලෙස ගත හැකිය.
මර්දනය බොහෝ විට, විසම්මුතිය මැඩ පවත්වනවාට වඩා සමාජ ව්‍යාපාර සහ දේශපාලන සහභාගිත්වය දිරිමත් කරයි. ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය සාර්ථක වන්නට සහ තිරසර පාලනය මුල් ඇද ගන්නට නම්, ආණ්ඩු ප්‍රතිසංස්කරණ කිරීම් සඳහා පුරවැසියන් සහභාගි කරවා ගත යුතුය; මහජන සහභාගීත්වය තුළින් එකඟතාව වර්ධනය කර ගත යුතුය; එසේම, යල් පැන ගිය මර්දන පියවරවලට වඩා සක්‍රීය ලෙස අන්‍යෝන්‍ය ලෙස කරන කටයුතුවලට ප්‍රමුඛත්වය දිය යුතුය. ජනතාවන්ට එරෙහිව ගන්නා බලහත්කාර පියවර අස්ථාවරත්වය ජනිත කරවන අතර, ජනතා සම්මුතිය සහ වගවීම ස්ථාවර බව අත් කර දෙයි.
2024 ජනාධිපතිවරණ සහ පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණවල දී, ජාතික ජන බලවේගය (NPP) කෲර ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත (PTA - 1979) අහෝසි කිරීමට ප්‍රතිඥා දුන්නේය. ජාතික ජන බලවේගයේ ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශනයේ "A Thriving Nation, A Beautiful Life" නමැති ඉංග්‍රීසි පිටපතේ 129 පිටුවේ පැහැදිලිව මෙසේ සඳහන් වෙයි: "ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත ඇතුළු සියලු පීඩාකාරී පනත් අහෝසි කිරීම සහ රටේ සියළුම ප්‍රදේශවල ජනයාගේ සිවිල් අයිතිවාසිකම් සහතික කිරීම." කෙසේ වෙතත්, මෙම නිශ්චිත පොරොන්දුව සිංහල අනුවාදයේ සොයා ගත නොහැක. එය, ජාතික ජන බලවේගය සහ එහි නීති කණ්ඩායම විසින් පැහැදිලි කළ යුතුව තිබෙන විෂමතාවකි. කෙසේ වෙතත්, පිටපත් දෙකම විධායක ජනාධිපති ක්‍රමය අහෝසි කිරීම ගැන සඳහන් කරයි.
වසර 45 ක් තිස්සේ බොහෝ ශ්‍රී ලාංකිකයන් ගේ, විශේෂයෙන් සුළුතර ජන ප්‍රජාවන්ගේ ජීවිත විනාශ කර දමා ඇති ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත (PTA), ජනතා විරෝධය, දේශපාලන බාධා කිරීම් සහ දේශපාලන බලයට ඇති තර්ජන අප්‍රකාශිත ත්‍රස්තවාදී කටයුතු ලෙස සලකයි. පෙර පැවති ආණ්ඩු ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත නොමැතිව වුවද එවැනි මර්දනකාරී කටයුතුවලට යොමුව සිටියේය. පුළුල් ත්‍රස්ත විරෝධී නීති මගින් සිවිල් සමාජ නිරීක්ෂණ සීමා කරන බවත්, නිල කටයුතු කිරීමේ දී දූෂණයට ඉඩ සලසන බවත් පිළි ගනිමින් සිවිල් සමාජ සංවිධාන, මානව හිමිකම් ආරක්ෂකයින් සහ ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල පවා එය අවලංගු කරන ලෙස ඉල්ලා ඇත.
ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ (JVP), එහි මුල් ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශනයේ 14 වන වගන්තිය වූ "රාජ්‍යයේ ව්‍යුහය" යටතේ මර්දනකාරී නීති සම්පූර්ණයෙන්ම අහෝසි කිරීමට පොරොන්දු විය. මෙම පිළිකුල් සහගත නීතිය අවලංගු කිරීම සඳහා එල්ල වුන දේශීය හා ජාත්‍යන්තර බලපෑම්වලට අනුප්‍රාප්තික ආණ්ඩු මුහුණ දී ඇත. ජනතාවගේ සරල අපේක්ෂාව වූයේ පුරවැසියන්ට එරෙහිව යලි යලිත් අනිසි ලෙස භාවිතා කර තිබෙන මෙම භයානක නීතිය අවලංගු කරන්න යන්න යි. යුද්ධයේ සහ සන්නද්ධ ගැටුම්වල උරුමය ආමන්ත්‍රණය කරමින් ප්‍රගතිශීලී ආණ්ඩුවකට රට යලි ගොඩනැඟිය හැකි එකම මාර්ගය වන්නේ එයයි.
පොරොන්දුවලට පිටු පෑම
NPP ආණ්ඩුව දැන් එහි මැතිවරණ අවංකත්වය සම්බන්ධයෙන් තීරණාත්මක පරීක්ෂාවකට මුහුණ දී සිටී. NPP ය විසින් දෙන ලද ආර්ථික පොරොන්දු ක්‍රියාවේ යෙදවීම බාධාවන්ට ලක් වී ඇත. පෙර පැවති පාලන තන්ත්‍රය විසින් IMF කප්පාදු රාමුවකට අනාගත ආණ්ඩු බැඳ තබන්නට (NPP ආණ්ඩුව දැඩි ආර්ථික දුෂ්කරතාවන්ට මුහුණ දී සිටින ජන කොටස්වලට යම් යම් සහන ලබා දීම සඳහා සාකච්ඡා කලේ වුවද) පනවන ලද නීතිරීති වැනි සාධක ඊට හේතුකාරක විය. විවිධ දේශපාලන අභිලාෂයන් සහ දිට්වා සුළි කුණාටුවේ බලපෑම හේතුවෙන් පූර්ව-තත්ත්ව සහ පසු-තත්ත්ව යන දෙ අවස්ථාවේ ම ඇති වන ලද විනාශය මත පදනම්ව ආණ්ඩුව, ඇතැම් පොරොන්දු සම්බන්ධයෙන් පැවති ප්‍රමුඛතා විතැන් කර තිබේ. මෙම සන්දර්භය නිසා හෝ එසේ නොමැතිව, දිගු කාලයක් බලා සිටීමට හෝ විශාල සම්පත් ප්‍රමාණයක් අවශ්‍ය නොවන ඇතැම් වැදගත් කරුණු ආමන්ත්‍රණය නොකර පවතින බව පෙනේ.
අගමැතිනි ආචාර්ය හරිනි අමරසූරිය විපක්ෂයේ සිටියදී ප්‍රකාශ කළ අන්දමට, PTA පනත පවත්වා ගැනීමට හෝ ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීමට කිසිදු සාධාරණ හේතුවක් නොපවතී. NPP ය විපක්ෂයේ පසු වීමෙන් පසු, රාජ්‍ය මර්දනයේ අඛණ්ඩ මෙවලමක් ලෙස PTA පනත වෙනත් ආකාරයකින් තබා ගැනීමට තරම් අළුත් යමක් සොයා ගෙන ඇත්ද? කෙසේ වෙතත්, දෙන ලද මැතිවරණ පොරොන්දුව මෙය නොවේ. මැතිවරණ ව්‍යාපාරය අතරතුර පැවති පැහැදිලි අවබෝධය වූයේ PTA පනත අහෝසි කරන්න යන්නයි. ත්‍රස්ත ප්‍රහාර ආමන්ත්‍රණය කරනවා වෙනුවට, සමාජ-ආර්ථික හෝ ජාතික දුක්ගැනවිලි සඳහා විසඳුම් සොයන අයට එරෙහිව දැවැන්ත ලෙස රාජ්‍ය ත්‍රස්තවාදය උත්සන්න කිරීම තුලින් තත්වය තවත් නරක අතට හැරවීමට PTA පනත දායක වූ බව එම පනත අහෝසි කිරීම වෙනුවෙන් පෙනී සිටි අය ඒත්තු ගෙන තිබිණි.
NPP පාලන තන්ත්‍රය, කුමන හේතුවක් නිසා හෝ, එම පනත වරක් හෙළා දුටු පෙර පැවති සියළුම පාලන තන්ත්‍ර ගිය අඩිපාරේ ගමන් කරමින් පසු බසිමින් සිටින බව පෙනේ. අහෝසි කරනවා වෙනුවට, ආණ්ඩුව ජාත්‍යන්තර මානව හිමිකම් ප්‍රමිතීන්ට අනුකූලව ගෝලීය ත්‍රස්තවාදී තර්ජන ආමන්ත්‍රණය කරන බවට කල්පනා කරන, PTA පනත ප්‍රතිස්ථාපනය කරන නීතිමය රාමුවක් යෝජනා කිරීම සඳහා කමිටුවක් පත් කළේය. ආණ්ඩුවට ලැබී තිබුණු සහයෝගය ද, එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය ඇතුළු ජාත්‍යන්තර සහ ජාතික මානව හිමිකම් ආරක්ෂකයින්ගේ සහාය ද සහිතව, ආණ්ඩුව එය අවලංගු කළ යුතුව තිබුණි.
ජාත්‍යන්තර සන්දර්භය
ජාත්‍යන්තර වශයෙන් ගත් විට, ත්‍රස්තවාදයෙන් මූලික අයිතිවාසිකම් රැක ගැනීම සඳහා ක්‍රියාත්මක කරන ලදැයි කියන ත්‍රස්ත විරෝධී නීති, එම අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනය කර අඩපණ කර දමමින්, බොහෝ විට කටයුතු කර තිබෙන්නේ ප්‍රතිවිරුද්ධ දිශාවට යි. ඊශ්‍රායලය ගාසා තීරය අත්පත් කර ගෙන සිටීම සහ එහි කර ගෙන යන ජන සංහාරය හොඳම සමකාලීන උදාහරණය වේ. පලස්තීන විමුක්තිය වෙනුවෙන් පෙනී සිටින අයට පහර දී, අත්අඩංගුවට ගෙන, රඳවා තබා ඔවුන් ත්‍රස්තවාදීන් ලෙස සලකනු ලබන අතර, නෙතන්යාහු ගේ ත්‍රස්තවාදී ව්‍යාපාරවලට ආධාර කරන අය කිසිදු ප්‍රතිවිපාකයකට මුහුණ නොදෙති.
මර්දනකාරී පියවරවලට වඩා ඉහළින් උපදේශනය සහ සංවාදයට අනුබල දෙන හිතකර පරිසරයන් බිහි කිරීම සාමකාමී අන්දමට ගැටුම් නිරාකරණය කිරීමේ මුල් ගලක් බව ද, එමගින් තිරසර ස්ථාවර බව පෝෂණය කර, මුල් සමාජ-ආර්ථික සහ දේශපාලනික ගැට‍ළු ආමන්ත්‍රණය කරන බව ද පුළුල් වශයෙන් සලකනු ලැබේ.
ත්‍රස්තවාදයෙන් රාජ්‍යය ආරක්ෂා කිරීමේ පනත (PSTA)
පුළුල් නිර්වචනය
ත්‍රස්තවාදී වරදක් යනු ත්‍රස්තවාදී තත්වයක් නිර්මාණය කරන්නට, මහජනතාව බිය වද්දන්නට, ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුවට හෝ වෙන යම් ආණ්ඩුවකට කටයුතු කිරීම හෝ කටයුතු කිරීමෙන් වළකා ලීම සඳහා බල කරන්නට හෝ යුද්ධය ප්‍රචාරණය කරන්නට හෝ භෞමික අඛණ්ඩතාව හෝ ස්වෛරීභාවය උල්ලංඝනය කරන්නට, හිතාමතා හෝ දැනුවත්ව සිදු කරන ලද ක්‍රියාවක් ලෙස PSTA පනත් කෙටුම් පත නිර්වචනය කරයි.
නඩු විභාගයක් නොමැතිව දිගු කල් රඳවා තබා ගැනීම
අධිකරණමය අධීක්ෂණය, මානුෂික අන්දමට රඳවා තබා ගන්නා කොන්දේසි, මානව හිමිකම් කොමිෂන් සභාවේ සහ අධිකරණ නිලධාරීන්ගේ පැමිණීම, පෞද්ගලිකත්වයට ගරු කිරීම සහ පවුලේ අයට හා නීතිඥයන්ට පැමිණෙන්නට ඉඩ කඩ ලබා දීම සඳහා පවතින අයිතිවාසිකම් වැනි ඇතැම් විධිවිධාන, රඳවා සිටින අයගේ ආරක්ෂාව සහතික කරන බවක් පෙනේ. එහෙත් යථාර්ථයක් වශයෙන් ගත් විට, මෙම ආරක්ෂාවන් අත් කර ගැනීම දුෂ්කර වේ. බලය අනිසි ලෙස යෙදවීම සමාලෝචනය කිරීම සඳහා ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට යොමු වීම, පහසු හෝ ලාභදායී කටයුත්තක් නොවේ.
විධායක ජනාධිපති බලතල
කටුක දඬුවම් සහ නිරීක්ෂණ
ආණ්ඩුව නිර්වචනය කරන පරිදි "ත්‍රස්තවාදී සංවිධානයක්" සමඟ සම්බන්ධ වීම හෝ ආණ්ඩුව අර්ථකථනය කරන පරිදි "ත්‍රස්තවාදී ප්‍රකාශන ප්‍රචාරණය" සඳහා, පුද්ගලයෙකුට මහාධිකරණ නඩු විභාගයකින් පසු වසර විස්සක සිට ජීවිතාන්තය දක්වා සිර දඬුවමක් සහ රුපියල් මිලියන පහළොවක් දක්වා දඩයකට ලක් විය හැකිය. ත්‍රස්තවාදය දිරිගැන්වීම සෘජු හෝ වක්‍ර අභිප්‍රාය සහිතව "නොසැලකිලිමත් ලෙස" ප්‍රකාශයක් බෙදා හැරීම ද ඇතුළු ව, ඕනෑම ප්‍රකාශනයක් බෙදා හැරීම, විකිණීම හෝ ළඟ තබා ගැනීම වරදක් බවට පත් වේ.
මෙය ඩිජිටල් නිදහසට සහ පෞද්ගලිකත්වයට සැලකිය යුතු අන්දමේ තර්ජන එල්ල කරයි. 11 වන වගන්තිය පරිබාහිර කිරීම් සැපයූවද, අත්අඩංගුවට ගැනීම් සිදු කිරීමේ දී පොලිසිය එවැනි පරිබාහිර කිරීම් නොසලකා හරින ආකාරය ගැන සලකා බලන විට, මෙය ප්‍රායෝගික ලෙස ක්‍රියාත්මක කරන්නේ කෙසේ දැයි යන්න කෙනෙකුට සිතා ගත හැකිය. පනත් කෙටුම්පත නිරීක්ෂණ කිරීම සඳහා විස්තීර්ණ බලතල ලබා දෙයි.
සිවිල් ක්‍රියාකාරකම් අපරාධ කරණය
එවකට ජාතික ජන බලවේග ආණ්ඩුවක් බලයේ සිටියේ නම්, දැනට ජවිපෙ සහ ජාතික ජන බලවේගය විසින් අප්‍රේල් හෝ නොවැම්බර් "වීරයන්" සමරන ඕනෑම අයෙක් මෙම විධිවිධාන යටතේ සිරගත කර හෝ රඳවා තබා ගන්නවා ඇත. ප්‍රධාන කනස්සල්ලක් වන්නේ පුළුල් අර්ථ දැක්වීම් විසින් නොදැනුවත්වම නීත්‍යානුකූල සිවිල් ක්‍රියාකාරකම්, පුවත්පත් කලාව සහ මහජන කතිකාව අපරාධ කරණයට ලක් කළ හැකිය යන්නයි.
අනිවාර්ය වාර්තාකරණය සහ දිගුව රටෙන් පිටතට
පනත් කෙටුම්පතේ 15 වන වගන්තිය ත්‍රස්තවාදයට අදාළ තොරතුරු වාර්තා කිරීම අනිවාර්ය කරයි; එය උල්ලංඝනය කිරීම වසර හතක් දක්වා සිර දඬුවම් නියම කිරීමට යටත් වේ. සාධාරණත්වය පතන අයට, විශේෂයෙන් බහුතරයට අයත් නොවන ජන ප්‍රජාවන්ට එරෙහිව මෙම විධිවිධාන කුරිරු අන්දමින් ක්‍රියාවේ යොදවනු ඇත්ද? තොරතුරු ලබන අයට පවා රජයේ ඔත්තු කරුවන් බවට පත් වන්නට බල කළ හැකිය. ඒ හැරුණු විට මෙම නීතිය ශ්‍රී ලාංකික දේශ සීමාවෙන් ඔබ්බට ගමන් කරයි.
නිගමනය
ජනතාව නොව රජය රැකීම සඳහා වන රාමුවක්
අපයෝජනය වැළැක්වීම සඳහා ත්‍රස්තවාදය සහ ත්‍රස්තවාදයට සම්බන්ධ වැරදි පටු ලෙස අර්ථ දැක්වීමට අපොහොසත් වීම හේතුවෙන් PSTA පනත් කෙටුම්පත PTA පනතේ සහ CTA සහ ATA කෙටුම්පත්වල පැවතුණ ගැට‍ළු සහ අඩුපාඩු රඳවා ගනී. (රජයේ බල කිරීම වැනි) අනෙක් නිර්වචනාත්මක අංග සමඟ ගැටෙන පරිබාහිර කිරීමේ විධිවිධාන ප්‍රායෝගික ව ක්‍රියාත්මක කිරීමේ දී අඩපණ කරනු ලැබීමේ අවදානම පවතී.
පනත් කෙටුම්පත් මාතෘකාව එහි අභිමතය හෙළිදරව් කරයි. එහි අභිමතය වන්නේ රජය සහ එමඟින් බලයේ සිටින ආණ්ඩුව රැක ගැනීමයි. සිවිල් වැසියන්ට එරෙහි ප්‍රචණ්ඩත්වය යෙදීම සහ මිනිස් ජීවිත ආරක්ෂා කිරීම සහ සුරක්ෂිතතාව ගැන අවධානය යොමු කරන, ජනතාව කේන්ද්‍ර කර ගත් රාමුවක් එහි නොමැත. විධිවිධාන කිහිපයක් මෙම අරමුණු අඩපණ කරති. ඒ විධිවිධාන සාධාරණ නඩු විභාගයකට ඇති අයිතිය සහ අත්තනෝමතික ලෙස රඳවා තබා ගැනීමෙන් නිදහස ඇතුළුව ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ සහ ජාත්‍යන්තර මානව හිමිකම් මෙවලම් යටතේ සහතික කර තිබෙන මූලික අයිතිවාසිකම්වලට පටහැණි වන බව පෙනේ.
PTA පනත මෙන්ම, PSTA පනත් කෙටුම්පත සාක්ෂි නොමැතිව පුද්ගලයින් රඳවා තබා ගැනීමට, නොපැහැදිලිව නිර්වචනය කල කථාවක් අපරාධකරණය කිරීමට සහ අර්ථවත් අධිකරණමය අධීක්ෂණයකින් තොරව රැස්වීම් සහ සංවිධාන අත්තනෝමතික ලෙස තහනම් කිරීමට ජනාධිපතිවරයාට, පොලිසියට සහ හමුදාවට පුළුල් බලයක් ලබා දෙයි. PSTA පනත් කෙටුම්පත දේපළ හානි වැනි අපරාධ ඇතුළත් කිරීම සඳහා ත්‍රස්තවාදයේ නිර්වචනය පුළුල් කරයි; රැස්වීමේ සහ කතා කිරීමේ නිදහසට ඇති අයිතීන් සීමා කරයි; වරෙන්තුවක් නොමැතිව ඕනෑම අයෙක් නැවැත්වීමට, ප්‍රශ්න කිරීමට, සෝදිසි කිරීමට සහ අත්අඩංගුවට ගැනීමට පොලිසියට සහ හමුදාවට අවසර ලබා දෙයි. එය, කිසිදු අපරාධයකට වරදකරු නොකරන ලද පුද්ගලයින් මත "ස්වේච්ඡා" භාරකාර "පුනරුත්ථාපනය" ආරෝපණය කරන්නට නීතිපතිවරයාට ඉඩකඩ ලබා දෙයි.
මෙම ත්‍රස්තවාදී පනත් කෙටුම්පත හඳුන්වා දීමෙන්, NPP ආණ්ඩුව එක්කෝ ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත අවලංගු කිරීමට දුන් පොරොන්දුව කඩ කර ඇත; නැතහොත් එය මඟ වරදවා ගෙන ඇත. නව පනත් කෙටුම්පතට ද, PTA පනත කලා මෙන් සිවිල් ක්‍රියාකාරීන්, මාධ්‍යවේදීන් සහ වෘත්තීය සමිති මර්දනය කළ හැකිය.
NPP ය, විපක්ෂයේ සිටීමෙන් පසුව, PTA පනත රාජ්‍ය මර්දනයේ අඛණ්ඩ මෙවලමක් ලෙස වෙනත් ආකාරයකින් පවත්වා ගැනීම සාධාරණීකරණය කරන අන්දමේ අළුත් යමක් සොයා ගෙන තිබේද යන ප්‍රශ්නය පවතී. ඔවුන්ට ලැබුණු මැතිවරණ සහයෝගය සහ එක්සත් ජාතීන් ඇතුළු ජාත්‍යන්තර සහ ජාතික මානව හිමිකම් සංවිධානවල සහාය සහිතව ආණ්ඩුව, PTA පනත ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීමේ ක්‍රම සොයා ගැනීමට කමිටුවක් පත් කරනවා වෙනුවට, එය අවලංගු කර දැමිය යුතුව තිබුණි.
ජනතාව කඩිනම් ප්‍රතිසංස්කරණ අපේක්ෂා කළහ. කාලය ගෙවී යමින් ඇත. මැතිවරණ පොරොන්දු ඉටු කිරීම සඳහා NPP යේ පවතින කැපවීම පරීක්ෂාවට ලක් වෙමින් ඇත. ඔවුන් තම මාවත වරදවා ගෙන ඇත්ද යන්නට පිළිතුර තීරණය කරනු ඇත්තේ ඔවුන් ඊළඟට කරන දේ අනුව ය.
(සටහන | ආචාර්ය ලයනල් බෝපගේ)සමාජ හා දේශපාලන විශ්ලේෂක
(ජවිපෙ හිටපු ලේකම්වරයෙකි)
මෙල්බර්න් නුවර, ඔස්ට්‍රේලියාව
2025 දෙසැම්බර් 21 වන දා
lionel.bopage@gmail.com
