ඒ අනුව මෙවනවිට සමාජ මාධ්‍ය සහ වීඩියෝ ප්‍රවෘත්ති මූලාශ්‍රයක් ලෙස වේගවත්ව ජනප්‍රිය වෙමින් පවතින අතර, පොඩ්කාස්ටර් සහ AI වර්ධනයවන නව ප්‍රවණතා ලෙස ඉදිරියට එමින් තිබෙනවා.
මේ කරුනු අනාවරනය වන්නෙ මෙවර එලිදක්වනු ලබු ලෝක ආර්ථික සංසදයේ 2025 ගෝලීය අවදානම් වාර්තාවට අනුවයි. මහාද්වීප හයකින් සහ වෙළඳපොළවල් 48 කින් එකතුකරගන්නා ලද දත්ත විශ්ලේශනය පාදක කරගනිමින් ඉදිරිපත්කර ඇති 2025 ඩිජිටල් ප්‍රවෘත්ති වාර්තාවට අනුව, මෙම සාම්ප්‍රදායික ප්‍රවෘත්ති මාධ්‍ය මූලාශ්‍ර මහජනතාව සමඟ සම්බන්ධ වීමට උත්සාහ කලත් එවා තුල ඇති අඩු ප්‍රවේශයන්, අඩු විශ්වාසයක් සහ එකතැන පල්වෙන ස්වභාවය මෙම ආත්විමට හෙතුවක් වී තිබේ.
සමාජ මාධ්‍ය සහ වීඩියෝවල නැගීම
අද ඔන තරම් කත්න්දර තිබේ. ඒවා දේශපාලන හා ආර්ථික අවිනිශ්චිතතාවය, දේශගුණික අර්බුදය සහ ලොව පුරා පවතින ගැටුම් විය හැකියි. නමුත් ප්‍රේක්ෂකයින් එම තොරතුරු සොයා ගැනීමට නව ප්‍රවේශයන් වෙත පිවිසෙමින් තිබෙන බවයි මෙම වාර්තාව සදහන් කරන්නෙ. එනම් සමාජ මාධ්‍ය, වීඩියෝ වේදිකා සහ මාර්ගගත මුලාශ්‍ර එයට එක්ව ඇත.
බොහෝ රටවල ප්‍රවෘත්ති සඳහා සමාජ මාධ්‍ය භාවිතය ඉහළ යමින් පවතින අතර එක්සත් ජනපදය, ලතින් ඇමරිකාව, අප්‍රිකාව සහ සමහර අග්නිදිග ආසියානු රටවල වඩාත් කැපී පෙනේ. උදාහරණයක් ලෙස, එක්සත් ජනපදයේ, සමාජ මාධ්‍ය ඔවුන්ගේ ප්‍රධාන ප්‍රවෘත්ති මූලාශ්‍රය යැයි පවසන පුද්ගලයින්ගේ අනුපාතය පසුගිය දශකය තුළ සැලකිය යුතු ලෙස ඉහළ ගොස් ඇත. 2015 දී 4% ක් පමණ සිට 2025 දී 34% දක්වා එක්සත් ජනපදයේ සමාජ මාධ්‍ය සහ වීඩියෝ ජාල හරහා ප්‍රවෘත්ති වෙත ප්‍රවේශ වන පුද්ගලයින්ගේ අනුපාතය අඩුවෙමින් පළමු වරට රූපවාහිනී ප්‍රවෘත්ති සහ ප්‍රවෘත්ති වෙබ් අඩවි දෙකම අභිබවාගොස් තිබෙන බවයි හෙලිවන්නේ.
බොහෝ යුරෝපීය රටවල, සාම්ප්‍රදායික ප්‍රවෘත්ති මූලාශ්‍ර තවමත් විශ්වාශය දිනා සිටින නමුත් ප්‍රවෘත්ති සඳහා සමාජ මාධ්‍ය භාවිතය තවමත් ඉහළ යමින් පවතී. වාර්තාව මගින් අධ්‍යයනය කරන ලද සියලුම වෙළඳපලවල, වීඩියෝ පරිභෝජනය කරන අනුපාතය අඛණ්ඩව වර්ධනය වේ. ප්‍රවෘත්ති සඳහා සමාජ මාධ්‍ය සහ වීඩියෝ ජාල මත යැපීම තරුණ කණ්ඩායම් වල ඉහළම මට්ටමක පවතී. අවුරුදු 18 සිට 24 දක්වා වයස්වල පසුවන්නන්ගෙන් 44% ක් සහ අවුරුදු 25 සිට 34 දක්වා වයස්වල පසුවන්නන්ගෙන් 38% ක් පවසන්නේ මේවා ඔවුන්ගේ ප්‍රධාන ප්‍රවෘත්ති මූලාශ්‍ර බවයි.
මෙ අතර නැගී එන ප්‍රවණතා ලෙස පොඩ්කාස්ටර් සහ AI භාවිතය හදුනාගෙන ඇත. පළමුවැන්න නම්, එය "විකල්ප මාධ්‍ය භාවිතාවක් " ලෙස හඳුනා ගැනීමයි. එහිදී මිනිසුන් වැඩි වැඩියෙන් ඔවුන්ගේ ප්‍රවෘත්ති ලබා ගන්නේ යූ ටියුබ් සහ ටික්ටොක් වැනි ජාලවල පොඩ්කාස්ටර්වරුන් සහ නිර්මාණකරුවන්ගෙනි. එය වේගයෙන්ම වර්ධනය වන සමාජ සහ වීඩියෝ ජාලයයි.
ජෝ රෝගන්
සමහර රටව, ප්‍රකට පෞරුෂයන් සහ බලපෑම් කරන්නන් දැන් මහජන මතවාද හැඩගැස්වීමේදී ප්‍රධාන කාර්යභාරයක් ඉටු කරයි. උදාහරණයක් ලෙස, එක්සත් ජනපදයේ, පොඩ්කාස්ටර් ජෝ රෝගන්ගේ ප්‍රවෘත්ති සහ විවරණ ජනතාවගෙන් පහෙන් එකක් වෙත ළඟා වෙමින් පවතී. ප්‍රංශයේ, වයස අවුරුදු 35 ට අඩු අයගෙන් 22% ක් ප්‍රවෘත්ති නිශ්පාදක හියුගෝ ට්‍රැවර්ස්ගේ අන්තර්ගතයන් සහිත යූ ටියුබ් සහ ටික්ටොක් හරහා නරඹති. බොහෝ ආසියානු රටවල තරුණ බලපෑම්කරුවන් ද සැලකිය යුතු කාර්යභාරයක් ඉටු කරන බව වාර්තාව පවසයි.
සෙවුම් යන්ත්‍ර සහ අනෙකුත් වේදිකා ඔවුන්ගේ ප්‍රවෘත්ති ඉදිරි පත්කිරිම් එම මොහොතේම යාවත්කාලීන කිරිම සිදු කරයි. වාර්තාව මගින් ඉස්මතු කරන ලද දෙවන නැගී එන පුවත් මුලාශ්‍රය වන්නෙ, කෘතිම බුද්ධි (AI) චැට්බෝට් භාවිතා කිරීමයි. සෑම සතියකම පුද්ගලයින්ගෙන් 7% ක් මේ ආකාරයෙන් ප්‍රවෘත්ති ලබා ගන්නා අත්‍ර ප්‍රමානය දැනට කුඩාවුවත් මෙය වයස අවුරුදු 25 ට අඩු අය අතර 15% දක්වා ඉහළ අගයක් ගෙන ඇත.
අන්තර්ගතය සාරාංශ කිරීමට හෝ පරිවර්තනය කිරීමට ඇති හැකියාව වැනි ප්‍රවෘත්ති සඳහා අවශ්‍ය කාර්‍යන් AI වල අති පහසුකමක් වුවත්, ඒවායෙ අඩු විනිවිදභාවය, නිවැරදි සහ විශ්වාසදායක බව පිලිබදව ජනතාව තුල සැකය පවති. බොහොවිට ඒව තුල අඩන්ගුවිය යුතු වැදගත් කතා මග හැරීම ගැන බොහෝ දෙනෙක් කනස්සල්ලට පත්ව සිටින බවද මෙම වාර්තාව පෙන්නා දෙනවා.
මේ අතර, අන්තර්ජාලයෙ කැපිපෙනෙන පුද්ගලයන් තමන්ගෙ ජනප්‍රියත්වය උපයොගි කරගනිමින් අසත්‍ය හෝ නොමඟයවන තොරතුරු ඉදිරිපත් කරන බව ද පෙනේ. මෙය ලෝක ආර්ථික සංසදයේ නවතම ගෝලීය අවදානම් වාර්තාවේ සොයාගැනීම් සමඟ තහවුරුවි ඇති අතර, එය ඉදිරි වසර දෙක තුළ වැරදි තොරතුරු සහ වැරදි තොරතුරු පැතිරිම වඩාත්ම බලගතු අවදානමක් ලෙසත් පෙන්වා දී තිබේ.
රොයිටර් වාර්තාව සඳහා සමීක්ෂණයට ලක් කළ පුද්ගලයින්ගෙන් අඩකට වඩා වැඩි පිරිසක් පැවසා ඇත්තේ මාර්ගගත ප්‍රවෘත්තිවල සැබෑ සහ ව්‍යාජ දේ ගැන ඔවුන් කනස්සල්ලට පත්ව සිටින බවයි. කතාවක් සැබෑ හෝ අසත්‍ය දැයි පරීක්ෂා කිරීමට අවශ්‍ය වූ විට විශ්වාසදායක ප්‍රවෘත්ති සන්නාම වෙත යාම තවදුරටත් සිදුකිරිමේ පුරුද්ද අත් නොහැරිය යුතු දෙයක්ව පවතින බවයි ඔවුන්ගේ අදහස් වලින් පැහැදිලිවන්නේ.
This is how people in 2025 are getting their news
(සටහන |
ටී.එම්.ජී. චන්ද්‍රසේකර
tmgslrc@gmail.com
(Media Activist, Communication Specialist, Media Trainer, Guest Lecturer)
Former Director News , Director Training and Research at Sri Lanka Rupavahini Corporation
Former Specialist / strategic Communications at Information and Communication Technology Agency of Sri Lanka (ICTA)
Former Media consultant at Sri Lanka CERT
උපුටා ගැනීම - Tmg Chandrasekara ෆේස්බුක් පිටුවෙන්..
