සඳුදා යුක්රේන- බෙලරුස් දේශසීමාවේ දී පළමු වටයේ සාම සාකච්ඡා අවසන් වූ විට, සැලකිය යුතු සිවිල් ජීවිත හානි පිළිබඳ වාර්තා සමඟ, නැගෙනහිර Kharkiv ඇතුළු යුක්රේන නගර මේ දක්වා යුද්ධයේ දරුණුතම ෂෙල් වෙඩි ප්‍රහාරවලට මුහුණ දෙමින් සිටී.
මැක්සාර් වෙතින් චන්ද්‍රිකා ඡායාරූපවලට අනුව, සැතපුම් 17කට වැඩි දුරක් විහිදෙන රුසියානු රථ පෙළක් - සන්නද්ධ වාහන, ටැංකි, ඇදගෙන යන කාලතුවක්කු සහ සැපයුම් ආධාරක වාහන සිය ගණනකින් සමන්විත වේ - උතුරු දෙසින් කියෙව් දෙසට ගමන් කරයි.
එක්සත් ජනපදයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ ආරක්ෂක නිලධාරියෙකු පැවසුවේ රුසියාවේ ඉලක්කය "කිව් ස්ථාන කිහිපයකින් වට කිරීම" සහ නැගෙනහිර යුක්රේනය හුදකලා කිරීම සඳහා Kharkiv සහ Mariupol නගර අල්ලා ගැනීම දිගටම කරගෙන යන බවයි.
සාම සාකච්ඡා ආරම්භ වෙමින් තිබියදී, යුක්රේනයේ අභ්‍යන්තර කටයුතු අමාත්‍යාංශය පැවසුවේ රුසියානු දේශසීමාවේ මිලියන 1.4 ක නගරයක් වන Kharkiv හි විචක්ෂණශීලී ෂෙල් ප්‍රහාරවලින් සිවිල් වැසියන් දුසිම් ගනනක් මිය ගොස් සිය ගණනක් තුවාල ලබා ඇති බවයි.
යුක්රේන අගනුවර මාධ්‍යවේදීන් මිසයිල ප්‍රහාර සහ ඝෝෂාකාරී පිපිරුම් වාර්තා කරමින්, පසුගිය පැය කිහිපය පුරාවට නැවත නැවතත් ගුවන් ප්‍රහාර සයිරන් මගින් සිවිල් වැසියන්ට නවාතැන් ගන්නා ලෙස ඉල්ලා සිටියේය.
එක්සත් ජනපදයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ ආරක්ෂක නිලධාරියෙක් වාර්තාකරුවන්ට පැවසුවේ රුසියානු හමුදා පසුගිය පැය 24 තුළ Kyiv දෙසට කිලෝමීටර් 5කින් පමණ ඉදිරියට ගිය බවත්, ඔවුන් නගර මධ්‍යයේ සිට කිලෝමීටර් 25ක් පමණ දුරින් තැබූ බවත්ය.
රුසියාව සිය එකලස් කරන ලද සටන් බලයෙන් 75% කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් යුක්රේනය තුළ යොදවා ඇති අතර මේ වන විට ආසන්න වශයෙන් මිසයිල 380 ක් දියත් කර ඇති බව නිලධාරියා පැවසීය.
යුද්ධයට දින පහක් ගතවී ඇතත්, රුසියාව තවමත් යුක්රේනයට වඩා ගුවන් ප්‍රමුඛත්වය ලබාගෙන නොමැති අතර, එහි ගොඩබිම් හමුදාවන් "ගෑස් අවසන් වීම සහ සැපයුම් ගැටළු ඇති" බව නිලධාරියා වැඩිදුරටත් පැවසීය.
දැන් රුසියානු පාලනය යටතේ පවතින බර්ඩියන්ස්ක් නගරයේ, පදිංචිකරුවන් වාඩිලාගෙන සිටින හමුදාවන්ට ගෙදර යන ලෙස කෑගසමින් යුක්රේන ජාතික ගීය ගායනා කළහ.
යුක්රේනයේ ආරක්ෂක අමාත්‍ය ඔලෙක්සි රෙස්නිකොව් ෆේස්බුක් සටහනක මෙසේ ලිවීය, "අපි රුසියානු සොල්දාදුවන්ට තේරීමක් ඉදිරිපත් කරමු: අසාධාරණ යුද්ධයකින් මිය යාම හෝ පූර්ණ සමාව දීම සහ ඔවුන් තුවක්කු බිම දමා ස්වේච්ඡාවෙන් යටත් වුවහොත් රුබල් මිලියන 5 ක වන්දියක් බන්ධනාගාර."
සෙලෙන්ස්කි සඳුදා තම රට යුරෝපා සංගමයට බැඳීමට ඉල්ලුම්පතක් අත්සන් කළේය
තවත් සිදු වන්නේ කුමක්ද: යුක්රේනය "අපෙන් එකෙක් වන අතර අපට ඔවුන් ඇතුළු වීමට අවශ්‍යයි" යැයි යුරෝපීය කොමිසමේ සභාපති උර්සුලා වොන් ඩර් ලේන් ප්‍රකාශ කිරීමෙන් දිනකට පසුව සෙලෙන්ස්කි සඳුදා තම රට යුරෝපා සංගමයට බැඳීමට ඉල්ලුම්පතක් අත්සන් කළේය.
යුද්ධයේදී යුක්රේන ළමුන් 16 දෙනෙකු මිය ගොස් 45 දෙනෙකු තුවාල ලබා ඇති අතර රුසියාව 4,500 ක් තුවාල ලබා ඇති බව Zelensky සිය නවතම දේශනයේදී පැවසීය. ජාත්‍යන්තර නිරීක්ෂකයින් මෙම අංක සත්‍යාපනය කර නැත.
රට ආරක්ෂා කිරීමට සහ "ඔවුන්ගේ වරදට වන්දි ගෙවීමට" සටන් අත්දැකීම් ඇති සිරකරුවන් නිදහස් කිරීමට ඉඩ දෙන බව සෙලෙන්ස්කි පැවසීය.
යුක්රේනයේ නියෝජ්‍ය ආරක්ෂක අමාත්‍යවරයා ද කියා සිටියේ රුසියාවට එරෙහිව සටන් කිරීම සඳහා නව "ජාත්‍යන්තර හමුදාවකට" සම්බන්ධ වන ලෙස විදේශීය ස්වේච්ඡා සේවකයන්ගෙන් "දහස් ගණනක්" යුක්රේනයට ලැබී ඇති බවයි.
සඳුදා යුරෝපා සංගමය රුසියානු ගුවන් යානා අත්හිටුවීමෙන් පසු රුසියාව ජර්මනිය, ප්‍රංශය, එක්සත් රාජධානිය සහ තවත් රටවල් 33කට සිය ගුවන් කලාපය වසා දැමීය.
සරණාගතයින් 500,000 කට වැඩි පිරිසක් පෝලන්තය, හංගේරියාව, රුමේනියාව සහ මෝල්ඩෝවා ඇතුළු අසල්වැසි රටවලට පලා ගොස් ඇති බව එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය පවසයි.
බටහිරයන් පෙර නොවූ විරූ, අබලන් වූ සම්බාධක පැනවීමත්, දැවැන්ත සංගත රුසියාවේ තම ව්‍යාපාරය අවසන් කරන බව ප්‍රකාශ කිරීමත් සමඟ ඩොලරයට සාපේක්ෂව රූබල් අගය පහත වැටීමත් සමඟ එක රැයකින් වෙලඳාමේ දී රුසියාවේ මුදල් කඩා වැටුනි.
රුසියානු මහ බැංකුව පොලී අනුපාත 9.5% සිට 20% දක්වා ඉහළ නැංවූ අතර ලේ ගැලීම නැවැත්වීමේ මංමුලා සහගත උත්සාහයක් ලෙස මොස්කව් විනිමය කොටස් වෙළඳාම අත්හිටුවීම ඇතුළු පියවර රාශියක් නිවේදනය කළේය.
රුසියාවේ ආර්ථික වලිගය වේගවත් කිරීමට සූදානම් වන එක්සත් ජනපදයේ සහ එහි සහචරයින්ගේ නව සාමූහික ප්‍රයත්නයක් යටතේ රුසියාවේ මහ බැංකුව ඩොලර් වලින් ගනුදෙනු කිරීම තහනම් කරන බව Biden පරිපාලනය සඳුදා උදෑසන නිවේදනය කළේය.
පළමු සාකච්ඡා වටය අවසන් වූ විට, යුක්රේන නියෝජිතයෙකු වන සෙලෙන්ස්කි උපදේශක මිහායිල් පොඩොල්යාක් ට්වීට් කළේ රුසියානු පාර්ශවය "අතිශයින් පක්ෂග්‍රාහී" බවයි. ඉදිරි ගමනක් පිළිබඳ අපේක්ෂාවන් අඩු මට්ටමක පවතී.
ප්‍රංශ ජනාධිපති එම්මානුවෙල් මැක්‍රොන් රුසියානු ජනාධිපති ව්ලැඩිමීර් පුටින් සමඟ දුරකථන ඇමතුමක් ගත් අතර, එහිදී පුටින් පැවසුවේ ගිවිසුමක් කළ හැක්කේ රුසියාවේ නීත්‍යානුකූල ආරක්ෂක අවශ්‍යතා කොන්දේසි විරහිතව සැලකිල්ලට ගතහොත් පමණක් බව ක්‍රෙම්ලිනයේ කියවීමකට අනුව ය.
ආක්‍රමණය අතරතුර "පුළුල්" මානව හිමිකම් උල්ලංඝනය කිරීම් සම්බන්ධයෙන් රාජ්‍ය දෙපාර්තමේන්තුව සඳුදා රුසියාවට චෝදනා කළේය:
"රුසියාවේ ආක්‍රමණය පාසල්, රෝහල්, ගුවන්විදුලි මධ්‍යස්ථාන සහ නිවාස වලට හානි කර විනාශ කර ඇත, ළමුන් ඇතුළු සිවිල් වැසියන් ඝාතනය කිරීම හා තුවාල කිරීම."
(අනුරුද්ධ ලොකුහපුආරච්චි)
ජ්‍යෙෂ්ඨ මාධ්‍යවේදී
ලන්ඩන් නුවර සිට...
anuruddha.l@gmail.com
(Anuruddha Lokuhapuarachchi ගේ ෆේස්බුක් පිටුවෙන්...)
සබැඳි ලිපි :
යුක්රේනයේ හිටපු අගමැති Volodymyr Groysman ලෝක ප්‍රජාව අමතයි
