අසාර්ථක මෙන්ම පටු දූපත්වාසී මානසිකත්වයෙන් හෙබි සමාජ, ආර්ථික, දේශපාලන හා සංස්කෘතික බිඳ වැටීමේ කූටප්‍රාප්තිය සනිටුහන් කරන ලද්දේ, සැලකිය යුතු මට්ටමේ විශාල ජනවරමකින් 2019 වසරේ නොවැම්බර් මස බලයට පත් කෙරුණු ශ්‍රී ලංකා ජ්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජයේ ජනාධිපතිවරයා සිය ධූරයේ කටයුතු කිරීමේදී පෙන්නුම් කළ අසමත්භාවය හේතුවෙන් එකී ධූරයෙන් ඔහු අවමන්සහගත ලෙස ඉවතට පන්නා දැමීමේ සාමූහික පුරවැසි මැදිහත්වීම විසිනි.
එදා වේල හරිහම්බ කරගන්නා සමාජ ස්ථරායනයේ පහළම තීරුව නියෝජනය කරනු ලබන දුගී දුප්පත් කම්කරු ජනතාව ගේ සිට මධ්‍යම පාන්තික පරිභෝජනවාදයේ සරණ යමින්, රූපවාහිනී නාලිකා තුළින් බලහත්කාරයෙන් දර්ශනය කෙරෙන භාන්ඩ හා සේවාවන් අත්පත් කරගැනීමේ අනවරත තරඟයක නියැලෙන අතරේ, කෙසේ හෝ මුදල් ඉපයීමෙන් මධ්‍යම පන්තිය වෙත පොළා පනින්නට හැකි යැයි සිතා ඊට වෙර දරන පහල මධ්‍යම පන්තිය ද ඇතුළුව, තමන්ගේ ම කියා නිවසක්, මෝටර් රථයක්, ස්ථාවර ආදායමක් සහතික කෙරෙන රැකියාවක්, ව්‍යාපාරයක් හෝ ධනෝපායන මාර්ග හිමි, යම් අනාගත ආයෝජනයක රැකවරණය ලද, ඒ අනුහසින් තම දරුවන්ගේ ද්වීභාෂා අධ්‍යාපන කටයුතු සිරිත් පරිදි පවත්වාගෙන යමින් සිටි මධ්‍යම පාන්තික පුරවැසි සමූහයා ද යන මෙකී සියලු සමාජ කොටස් විසින් මෙම සමාජයීය මැදිහත්වීම කරා තම දායකත්වය ලබා දුන් බව රහසක් නොවේ.
එදා වේල හරිහම්බ කරගන්නා සමාජ ස්ථරායනයේ පහළම තීරුව නියෝජනය කරනු ලබන දුගී දුප්පත් කම්කරු ජනතාව ගේ සිට මධ්‍යම පාන්තික පරිභෝජනවාදයේ සරණ යමින්, රූපවාහිනී නාලිකා තුළින් බලහත්කාරයෙන් දර්ශනය කෙරෙන භාන්ඩ හා සේවාවන් අත්පත් කරගැනීමේ අනවරත තරඟයක නියැලෙන අතරේ, කෙසේ හෝ මුදල් ඉපයීමෙන් මධ්‍යම පන්තිය වෙත පොළා පනින්නට හැකි යැයි සිතා ඊට වෙර දරන පහල මධ්‍යම පන්තිය ද ඇතුළුව, තමන්ගේ ම කියා නිවසක්, මෝටර් රථයක්, ස්ථාවර ආදායමක් සහතික කෙරෙන රැකියාවක්, ව්‍යාපාරයක් හෝ ධනෝපායන මාර්ග හිමි, යම් අනාගත ආයෝජනයක රැකවරණය ලද, ඒ අනුහසින් තම දරුවන්ගේ ද්වීභාෂා අධ්‍යාපන කටයුතු සිරිත් පරිදි පවත්වාගෙන යමින් සිටි මධ්‍යම පාන්තික පුරවැසි සමූහයා ද යන මෙකී සියලු සමාජ කොටස් විසින් මෙම සමාජයීය මැදිහත්වීම කරා තම දායකත්වය ලබා දුන් බව රහසක් නොවේ.
ජන අරගලයට හේතු වූ බාහිර හා අභ්‍යන්තර සාධක කිහිපයක්
එක් අතකින් බැලූ විට පැහැදිලිවම පෙනෙන්නට තිබූ අත්‍යාවශ්‍ය භාන්ඩ හිඟකම හෙවත් කිරි පිටි, ගෑස්, ඉන්ධන, ඖෂධ වර්ග ආදියේ දුලබතාවය පුරවැසි අසහනය හා කෝපය වර්ධනය වීම කෙරෙහි බලපෑ ආර්ථික කඩා වැටීමට අදාළ බාහිර සාධක ලෙස මතුපිටින් තිබෙද්දී, තරමක් ගැඹුරු - විදග්ධ තලයේ සංවාදයන්ට නිමිති වෙමින් සති අන්ත ජාතික හා විකල්ප ධාරාවේ මුද්‍රිත - විද්‍යුත් හා සමාජ මාධ්‍ය අවකාශයන්හි දිග්ගැස්සුනු සංවාදයන්ට ඉඩකඩ විවර වූ අකාර්‍යක්ෂම, අදූරදර්ශී ආණ්ඩුකරණ ක්‍රියාවලිය හරහා දේශපාලන බලය දරන කණ්ඩායම් විසින් මාරුවෙන් මාරුවට ජාතික සම්පත් හා ධනය සූරා කෑම, අසීමාන්තිකව සමාජය පුරා උඩු දුවා තිබෙන වංචාව හා දූෂණය, පිළිලයක් සේ රාජ්‍ය සේවය වෙළා ගත් නිළධාරීවාදය, නීතියේ පාලනය බිඳ වැටීම, ඒ හේතුවෙන් නීතිය පිළිබඳ සමාජයේ විශ්වාසය බිඳ වැටීම, පුරවැසියන්ගේ සිවිල් හා දේශපාලන අයිතිවාසිකම් කප්පාදුව මෙන්ම සමාජ හා සංස්කෘතික තලයන්හි ඇතිව තිබූ නොවැළැක්විය හැකි පුපුරා යෑම වැනි සංකල්පීමය තලයේ පවතින දේශපාලන කඩා වැටීමට අදාල කරුණු ද, අනෙක් අතින් මෙම පුරවැසි නැගිටීම පිටුපස සැඟවී තිබුණු අභ්‍යන්තර සාධක බව අපට පිළිගැනීමට සිදු වේ.
එනමුත් අප විසින් නැවත විමසා බැලිය යුතුව ඇත්තේ, රටක ඇතිවන ආර්ථික අර්බුදයක් - එරට පවතින දේශපාලන ක්‍රියාවලියෙන් වෙන්ව විවරණයට ලක් කර මෙවැනි සංකීර්ණ තත්ත්වයක් හරියාකාරව විග්‍රහ කළ හැකිද යන්නයි? මන්ද යත්, පෙර කී ආර්ථික අර්බුදය ඔස්සේ හටගන්නා දේශපාලන අර්බුදය වැළැක්විය නොහැක්කක් වන්නා සේ ම, ඒ අතරම නොවැළැක්විය හැකි පරිද්දෙන් ව්‍යාප්ත වන සමස්ත සමාජ දේහයේම කඩා වැටීමත් මෙම ආර්ථික හා දේශපාලන අර්බුදයේම ප්‍රකාශනයක් ලෙස අපට අවසාන අර්ථයෙන් සලකන්නට සිදු වන නිසාවෙනි.
මහජනතාව ගේ වගවීම?
සාමාන්‍ය එදිනෙදා ව්‍යවහාරයේදී අප බොහෝ කලක සිට පුනරුච්චාරණය කරන්නේ, දකුණු ආසියානු කලාපයේ ජනගහනයට සාපේක්ෂව වැඩිම සාක්ෂරතාවයකින් යුතු ජනතාවක් වාසය කරන්නේ ශ්‍රී ලංකාවේ වන බවටයි. නමුත් විචාරශීලීව කල්පනා කරන්නේ නම් අප මොහොතක් කල්පනා කළ යුතු වන්නේ එය කෙබඳු ආකාරයේ සාක්ෂරතාවයක් විය හැකිද යන්නයි?
මිත්‍යා විශ්වාසයන්ට අසීමිත අගයක් ලබා දෙමින්, විවිධ නිකායයන් හා ඇදහිලි පසුපස අන්ධයින් රැලක් පරිද්දෙන් පසු ගමන් යන අප සමාජයේ බහුතර පිරිසක් ලබා ඇති සාක්ෂරතාවය ඔවුන් නැවතත් අළුත් වටයකින් අත්හදා බලනුයේ මැතිවරණයකදී ලැබෙන ඡන්ද බලය තම සිතැඟි අනුව පාවිච්චි කරමිනි.
බොහෝ ඡන්දදායකයින් පිරිසක ගේ පොදු අදහස වන්නේ, මැතිවරණයකදී තම ඡන්දය භාවිතා කිරීමෙන් පසු ඔවුන් සතු පුරවැසි කාර්යභාරය මීලඟ මැතිවරණය පැවැත්වෙන තෙක් තාවකාලිකව අවසන් වන බවටයි. යහපත් දේශපාලන සංස්කෘතියක් වෙනුවෙන් පැවතිය යුතු පුරවැසි සහභාගීත්වයේ හා ක්‍රියාකාරීත්වයේ අඛන්ඩතාවය මෙබඳු ආකල්ප හරහා සමාජයක් වශයෙන් අපට සාක්ෂාත් කරගත හැකිද?
ජන අරගලයේ ස්වරූපය
තනි තනි වශයෙන් අප විසින් ලඟා කරගත යුතු මූලික මිනිස් අවශ්‍යතා කෙරෙහි සංවේදී වනවා සේම, සමාජයක් වශයෙන් අප විසින් ලඟා කරගත යුතුව ඇති පොදු සමාජ වටිනාකම් කෙරෙහි ද සාමූහික අර්ථයෙන් කැපවන්නට අප බැඳී සිටී. එය අත්හළ නොහැකි පුරවැසි වගකීමකි. නමුත් අප වඩාත් ආශක්ත වී ඇත්තේ මේ අතරින් තනි තනිව රැස් කරගත හැකි දෑ කෙසේ හෝ අත්පත් කරගැනීමට ය. එදිනෙදා ව්‍යවහාරයෙන් පවසන්නේ නම් තනියම බුදු වන්නට ය.
නමුත් ගෝඨාභය ජනාධිපතිවරයා ප්‍රමුඛ දූෂිත හා කොල්ලකාරී රාජපක්ෂ දෘෂ්ඨිවාදය තීරණාත්මක පරාජයකට පත් කිරීම වෙනුවෙන් සංඛේතාත්මකව ගෝල්ෆේස් පිටියට මාස ගණනාවක් තිස්සේ නොකඩවා රැස් වූ පුරවැසි සමූහයා මෑත ඉතිහාසයේ පළමු වතාවට තනි තනි පුද්ගල අරමුණු දෙවැනි කොට - එක් පොදු සමාජයීය අරමුණක්, පරමාදර්ශී දේශපාලන බලාපොරොත්තුවක් වෙනුවෙන් (ඇතැම් විවේචකයින්ට අනුව මෙය හුදු මනෝරාජික සිතිවිල්ලක් පමණි) සටන් කිරීමට පෙළඹීමම, මෙරට ක්‍රියාත්මක වූ නියෝජිත ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ විකාරසහගත බව හේතුවෙන්, ඒ වෙනුවට පවතින විකල්ප ක්‍රියාමාර්ගයක් වන සෘජු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී මූලධර්ම පදනම් කරගත් එක්තරා සුවිශේෂී දේශපාලන හැරවුම් ලක්ෂයකි.
නමුත් අප අමතක නොකළ යුතු වැදගත් කරුණක් වන්නේ, දියුණු සමාජ ක්‍රමයක් හෝ පාලන ව්‍යුහයක් යනු බලාපොරොත්තුවක් හෝ ප්‍රාර්ථනාවක් පමණක් නොවන බවයි.
එනමුත් අප විසින් නැවත විමසා බැලිය යුතුව ඇත්තේ, රටක ඇතිවන ආර්ථික අර්බුදයක් - එරට පවතින දේශපාලන ක්‍රියාවලියෙන් වෙන්ව විවරණයට ලක් කර මෙවැනි සංකීර්ණ තත්ත්වයක් හරියාකාරව විග්‍රහ කළ හැකිද යන්නයි? මන්ද යත්, පෙර කී ආර්ථික අර්බුදය ඔස්සේ හටගන්නා දේශපාලන අර්බුදය වැළැක්විය නොහැක්කක් වන්නා සේ ම, ඒ අතරම නොවැළැක්විය හැකි පරිද්දෙන් ව්‍යාප්ත වන සමස්ත සමාජ දේහයේම කඩා වැටීමත් මෙම ආර්ථික හා දේශපාලන අර්බුදයේම ප්‍රකාශනයක් ලෙස අපට අවසාන අර්ථයෙන් සලකන්නට සිදු වන නිසාවෙනි.
මහජනතාව ගේ වගවීම?
සාමාන්‍ය එදිනෙදා ව්‍යවහාරයේදී අප බොහෝ කලක සිට පුනරුච්චාරණය කරන්නේ, දකුණු ආසියානු කලාපයේ ජනගහනයට සාපේක්ෂව වැඩිම සාක්ෂරතාවයකින් යුතු ජනතාවක් වාසය කරන්නේ ශ්‍රී ලංකාවේ වන බවටයි. නමුත් විචාරශීලීව කල්පනා කරන්නේ නම් අප මොහොතක් කල්පනා කළ යුතු වන්නේ එය කෙබඳු ආකාරයේ සාක්ෂරතාවයක් විය හැකිද යන්නයි?
මිත්‍යා විශ්වාසයන්ට අසීමිත අගයක් ලබා දෙමින්, විවිධ නිකායයන් හා ඇදහිලි පසුපස අන්ධයින් රැලක් පරිද්දෙන් පසු ගමන් යන අප සමාජයේ බහුතර පිරිසක් ලබා ඇති සාක්ෂරතාවය ඔවුන් නැවතත් අළුත් වටයකින් අත්හදා බලනුයේ මැතිවරණයකදී ලැබෙන ඡන්ද බලය තම සිතැඟි අනුව පාවිච්චි කරමිනි.
බොහෝ ඡන්දදායකයින් පිරිසක ගේ පොදු අදහස වන්නේ, මැතිවරණයකදී තම ඡන්දය භාවිතා කිරීමෙන් පසු ඔවුන් සතු පුරවැසි කාර්යභාරය මීලඟ මැතිවරණය පැවැත්වෙන තෙක් තාවකාලිකව අවසන් වන බවටයි. යහපත් දේශපාලන සංස්කෘතියක් වෙනුවෙන් පැවතිය යුතු පුරවැසි සහභාගීත්වයේ හා ක්‍රියාකාරීත්වයේ අඛන්ඩතාවය මෙබඳු ආකල්ප හරහා සමාජයක් වශයෙන් අපට සාක්ෂාත් කරගත හැකිද?
ජන අරගලයේ ස්වරූපය
තනි තනි වශයෙන් අප විසින් ලඟා කරගත යුතු මූලික මිනිස් අවශ්‍යතා කෙරෙහි සංවේදී වනවා සේම, සමාජයක් වශයෙන් අප විසින් ලඟා කරගත යුතුව ඇති පොදු සමාජ වටිනාකම් කෙරෙහි ද සාමූහික අර්ථයෙන් කැපවන්නට අප බැඳී සිටී. එය අත්හළ නොහැකි පුරවැසි වගකීමකි. නමුත් අප වඩාත් ආශක්ත වී ඇත්තේ මේ අතරින් තනි තනිව රැස් කරගත හැකි දෑ කෙසේ හෝ අත්පත් කරගැනීමට ය. එදිනෙදා ව්‍යවහාරයෙන් පවසන්නේ නම් තනියම බුදු වන්නට ය.
නමුත් ගෝඨාභය ජනාධිපතිවරයා ප්‍රමුඛ දූෂිත හා කොල්ලකාරී රාජපක්ෂ දෘෂ්ඨිවාදය තීරණාත්මක පරාජයකට පත් කිරීම වෙනුවෙන් සංඛේතාත්මකව ගෝල්ෆේස් පිටියට මාස ගණනාවක් තිස්සේ නොකඩවා රැස් වූ පුරවැසි සමූහයා මෑත ඉතිහාසයේ පළමු වතාවට තනි තනි පුද්ගල අරමුණු දෙවැනි කොට - එක් පොදු සමාජයීය අරමුණක්, පරමාදර්ශී දේශපාලන බලාපොරොත්තුවක් වෙනුවෙන් (ඇතැම් විවේචකයින්ට අනුව මෙය හුදු මනෝරාජික සිතිවිල්ලක් පමණි) සටන් කිරීමට පෙළඹීමම, මෙරට ක්‍රියාත්මක වූ නියෝජිත ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ විකාරසහගත බව හේතුවෙන්, ඒ වෙනුවට පවතින විකල්ප ක්‍රියාමාර්ගයක් වන සෘජු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී මූලධර්ම පදනම් කරගත් එක්තරා සුවිශේෂී දේශපාලන හැරවුම් ලක්ෂයකි.
නමුත් අප අමතක නොකළ යුතු වැදගත් කරුණක් වන්නේ, දියුණු සමාජ ක්‍රමයක් හෝ පාලන ව්‍යුහයක් යනු බලාපොරොත්තුවක් හෝ ප්‍රාර්ථනාවක් පමණක් නොවන බවයි.
