ලක්මාලි හේමචන්ද්‍ර වන මැය විසින් මෑතකදී "කෝ මේ නාරාහේන්පිට පොලිසියේ ස්ථානාධිපති? අපි කිව්වනේ උසාවි නියෝගය ක්‍රියාත්මක කරන්න එපා කියලා. එහෙම එකඟතාවයකට ආවා මතක නැද්ද?." යනුවෙන් ප්‍රසිද්ධියේ මාධ්‍ය කැමරා ඉදිරිපිට ප්‍රකාශ කළ විට, බොහෝ දෙනෙක් එය නොසැලකිලිමත් වාචාලකමක් ලෙස ඉවසීමෙන් ප්‍රතික්ෂේප කළහ.
එහෙත් කිසිසේත්ම ඇගේ මුවින් මුදාහල වචන හුදු අහඹු චිත්තවේගීය පිපිරීමක් පමණක් නොවේ. ඒ ආමන්ත්‍රණයේ ඇති මුලධාර්මික දේශපාලන තක්කඩිකම සත්භාවිය, හෙවත් චේතනාන්විතව සිදුකල ප්‍රකාශනයක් බව කිව යුතුය.
නීතිය පිළිබඳ මනා වෘත්තීය පුහුණුවක් ලැබූ කෙනෙකුට, ආයාසයකින් තොරව එවැනි ප්‍රකාශයක් සිදු කිරීමට හැකිවීම අහම්බයක් විය නොහැක. ඇත්ත වශයෙන්ම ඒ ප්‍රකාශය ඇය නියෝජනය කරන බල ව්‍යාපෘතියේ අධිකාරිය වෙනුවෙන් සිදුකල සවිඥානික නියෝගයකි. ඒ කියන්නේ දැන් අපේ රටේ නීතිය යනු, මාලිට අනුව මාලිමාවේ කැමැත්තයි.
එතෙකින් නොනැවතුන ලක්මාලි මාලිමා ආධිපත්‍ය සහිතව තවදුරටත් ඉදිරිගාමි පියවරක් තැබුවාය. “අධිකරණ නියෝගය වැඩක් නැහැ අපි කියපු දේ ක්‍රියාත්මක කරන්න,” ඇය මාධ්‍ය ඉදිරියේ පැවසුවාය.
එය අධිකරණයට අපහාසයක් පමණක් නොව, එය අධිකරණය යටත් කර ගැනීමක් වගේම එහි බලය පැහැර ගැනීමකි. ඇත්ත වශයෙන්ම, එය නීතියේ ආධිපත්‍යය, තවදුරටත් අධිකරණයේ ස්ථාපිත ස්වාධීනත්වය නොව, ලක්මාලි ඇතුළු මාලිමාවේ ආධිපත්‍යය බවට වැර යොදා සිදුකරන ලද ප්‍රකාශනයකි.
දාර්ශනිකයාට මුණගැසුණු නිතිය
ඕනෑම පාලකයෙක් හෝ පාලන තන්ත්‍රයක් තමන්ගේ ස්ව කැමැත්තට නීතිය භාවිතයට නගන්නේද, එවැනි යථාර්තයක යුක්තිය ඒකාධිපති පාලනයක් බවට පත්වන බවට ප්ලේටෝගේ සිට මාක්ස් දක්වා දේශපාලන චින්තකයින් අනතුරු ඇඟවූහ. ප්ලේටෝගේ ජනරජය, තුලදී යුක්තිය සංහිඳියාවක් ලෙස නිරවචනය වූ අතර එය පාලකයන්, භාරකරුවන්, සහ පුරවැසියන්, අතර සමතුලිතතාවයක් උත්පාදනය කරනු ලබන බව සිතුවේය. පාලකයන් පොදු යහපත වෙනුවට පෞද්ගලික අභිමතයන් සහ අවශ්‍යතා පසුපස හඹා යන විට, එම සංහිඳියාවේ සියුම් සමතුලිතතාවය බිඳ වැටේ.
අද වන විට ශ්‍රී ලංකාව එකී දේශපාලන යථාර්තයට මුහුණ දෙමින් සිටින බව ඕනෑවටත් වඩා පිළිබිඹු කරමින් සිටියි. විධායකයේ දෘඪ සෙවනැල්ල දැන් සෑම ආයතනයක් පුරාවටම විහිදී පැතිරී ඇති අතර, යුක්තිය කාර්ය සාධනය බවටත් නීත්‍යානුකූලභාවය පක්ෂපාතීත්වය බවටත් පරිවර්තනය වෙමින් තිබේ.
තෝමස් හොබ්ස් වරෙක මෙසේ සටහන් කළේය. "නීතිය යනු මහජන හෘදය සාක්ෂියයි." නමුත් අද ලාංකීය සන්දර්භය තුළ, මහජන හෘදය සාක්ෂිය එක් කපටි දේශපාලන කවයක හෘදය සාක්ෂිය මගින් ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීමට කටයුතු කරමින් සිටියි.
සිනමාරුපී නීතියක් ..
ශ්‍රී ලංකාවේ නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීමේ ක්‍රියාවලිය රූපවාහිනි නාලිකාවල විකාශනය වන සුපුරුදු චාරිත්‍රයක් බවට පත්ව ඇත. අත්අඩංගුවට ගැනීම් සජීවීව ඔබේ ආලින්දයට රැගෙන එනු ලබයි. සැකකරුවන්ගේ විවිධ වූ ප්‍රකාශන නාට්‍යානුසාරිව වර නගා නිරූපණය කරයි. අධිකරණ ශාලා සහ ආශ්‍රිත භුමිය වේදිකා බවට පත්වේ. එපමණක් නොව විමර්ශන කටයුතු දිග හැරෙන්නේ සෝප් ඔපෙරා කථාංග මාලාවක් හැටියටය. සෑම අන්තර්ගතයක්ම බොහෝවිට පාර්ශවිය ඒජන්තයකු විසින් රචනා කර අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද "ජනතාව සඳහා යුක්තිය" වැනි වූ ජනප්‍රිය රියැලිටි වැඩසටහනක තවත් කථාංගයකි.
මයිකල් ෆුකෝට (Michel Foucault) අනුව මෙවැනි යථාර්තයක් පිටුපස ඇත්තේ මනෝවිද්‍යාත්මක පාලන අවියකි. අධිකරණය කෙරෙහි ඇති ගෞරවය සෙමින් ඛාදනය වීයයි. යුක්තිය විනෝදාස්වාදයක් බවට පරිවර්තනය වන විට, පුරවැසියන් ක්‍රියාවලිය විශ්වාස කිරීම නවතා දමා පෞරුෂයන් විශ්වාස කිරීමට පටන් ගනී. ඔවුන් තවදුරටත් අසා සිටින්නේ "නීතිය පවසන්නේ කුමක්ද? යන ප්‍රශ්නය නොවෙ, මාලිමාව සිතන්නේ කුමක්ද?" යන්නයි..
අරගලයෙන් උත්පාදිත බුරියානි උත්ප්‍රාසය
පාලන ව්‍යුහයක් පෙරලා දැමීම පමණක් ඉලක්ක කරගත්, නිශ්චිත විකල්පයක් නොමැතිව අවසන් වූ අරගලයේ උත්ප්‍රාසය ගැඹුරට දිවයන එකකි. යුක්තිය සහ වගවීම ඉල්ලා 2022 "නිර්පාක්ෂික යැයි හඳුන්වාගත් අරගලය" අතරතුර වීදි බැස සිටි බොහෝ නීතිඥයින් මේ මොහොතේ ඔවුන් වක්‍රව බලගැන්වූ රජය යටතේම මහජන නින්දාවකට මුහුණ දෙමින් සිටිති.
දේශපාලන නිරීක්ෂකයෙක් උපහාසයෙන් පැවසූ පරිදි, “ඩොලර් අරගලයේදී බුරියානි කෑ අයට දැන් ඔවුන්ට හොඳම කෑම ලැබෙමින් ඇති බවයි.” යුක්තිය සඳහා වූ ජනතා ව්‍යාපාරයක් ලෙස ආරම්භ අරගල ව්‍යාපාරයක් විධායක ආධිපත්‍යය සඳහා සාධාරණීකරණයක් ඉල්ලා සිටින තත්වයක් බවට පත් කර ඇත.
ගල්කිස්ස අධිකරණ පරිශ්‍රය තුල ඇතිවූ පොලිස් නිලධාරියෙකු නිතිවේදියෙකුට පහර දුන්නේ යැයි කියන මෑත සිදු වීමක් සම්බන්ධ නීති ප්‍රජාව තුල කම්පනයක් ඇති කළේය. එහෙත් රාජ්‍ය අනුග්‍රාහක කණ්ඩායම් මෙම සිදුවීමට ප්‍රභූ සහ නිර්ප්‍රභූ නිර්වචනයක් රැගෙන ආවේය. එතුලින් නීති ප්‍රජාව ප්‍රභූන් ලෙසත් පොලිස් නිළධාරිය නිර්ප්‍රභූ සංකේතයක් ලෙසත් උත්කර්ෂයට නැංවිය. අවසන ඔහු අධිකරණ පරිශ්‍රය තුල වීරත්වයට නංවමින් මල් මාලාවලින්ද සැරසුවේය.
රාජ්‍ය හිතවාදී උද්ඝෝෂකයින් ඝෝෂා කලේ, එය "ජනතාව වෙනුවෙන්" කරන ලද මැදිහත් වීමක් ලෙසයි. ලක්මාලිගේ බලහත්කාරය තුලින්ද එම ආඛ්‍යානයේ දිගුව මැනවින් නිරුපනය වේ. එනම් අධිකරණ නියෝගයක් වැළැක්වීමෙන්, ඇය නාරාහේන්පිට අනවසර පදිංචිකරුවන් පිරිසක් ආරක්ෂා කරන බව කියා සිටී. එම උත්සාහයද සරල කලේ "ජනතාව වෙනුවෙන්" යයි කියමිනි.
එතුල ඉතා සංවේදී සියුම් බවක් තිබුනද උපක්‍රමයක් ලෙස ඉතා භයානකය. එනම් කරුණාවේ දුහුල් කඩතුරාවේ නාමයෙන් නීතිය යටපත් කිරීමයි. මෙහි ඇති තාවකාලික අස්වැසිල්ල සහ ප්‍රතිලාභ දකින නිවැසියන් හෙවත් පදිංචි කරුවන් ප්‍රීතියෙන් ඔල්වරසන් දෙති. ජනතාවාදයේ සාරවත් පොළව යට ඒකාධිපතිවාදයේ බීජ වපුරනු ලබන්නේ එලෙස ය.
නීතිය පාලක පන්තියේ කැමැත්ත ලෙස
කාල් මාක්ස් ලිව්වේ "නීතිය යනු නීතියක් බවට පත් කරන ලද පාලක පන්තියේ කැමැත්තයි" කියාය. (Law is the will of the ruling class made into law) . මාක්ස්ට අනුව, ධනවාදය යටතේ නීති පද්ධති පවතින ධූරාවලීන් ආරක්ෂා කිරීමට සේවය කළේය. "Legal systems under capitalism served to protect existing hierarchies" පැලවත්ත කාර්යාලයේ ඉහල බිත්තියේ දිස්වෙන කාල්මාක්ස්ගේ ප්‍රතාපවත් නිසල පින්තුරය, ලක්මාලිගේ ප්‍රකාශයත් සමග සසල වෙන්නට ඇත. එය එතරම් කැපී පෙනෙන මාක්ස්සියානු සෘජු දෝංකාරයකි.
මාක්ස්ගේ වචන වලින් මෙහි ගැඹුර පරික්ෂා කළහොත්, දෘෂ්ටිවාදය තවදුරටත් එහි ආධිපත්‍යය සඟවන්නේ නැති ස්ථානය මෙයයි. එය ආඩම්බරයෙන් වගේම අභිමානයෙන් ප්‍රසිද්ධියේ ප්‍රදර්ශනය කරයි. අද, ශ්‍රී ලංකාවේ නිර්ප්‍රභූ යැයි (ඔවුන්වම හඳුන්වගන්න) ඊනියා නිර්ප්‍රභුන්ට අධිකරණ පාලනය (සියතට ගැනීම) සැඟවීමට අවශ්‍ය නැත. ඔවුන් එය ප්‍රසිද්ධ මාධ්‍ය සාකච්ඡාවලදී කැමරා සහ මාධ්‍යවේදීන් ඉදිරියේ නිවේදනය කරයි.
මෙම සංසිද්ධිය ඇන්ටෝනියෝ ග්‍රාම්ස්චි (Antonio Gramsci) විසින් හඳුන්වා දුන්නේ "සංස්කෘතික සාමස්තිකාධිපත්‍යය" (Cultural Hegemony) ලෙසයි. මෙම හෙජමොනික යථාර්තය තුලදී පීඩිතයන් තම පීඩකයන්ගේ සදාචාරාත්මක භාෂාව අනුගමනය කරයි. මෙම වාතාවරණය තුළ, කීකරුකම දේශප්‍රේමය බවට පත්වන අතර, විරුද්ධත්වය පාවාදීමක් බවට පත්වේ.
රංග ශාලාවක් බවට පත්කරන උසාවි ශාලාව
යුක්ති සහගත සමාජ ඉතිහාසයක් පුරාවට අපක්ෂපාතීත්වයේ පූජනීය සංකේතයක් බඳු වූ අධිකරණ ශාලාව, පාලක පැලැන්තියේ පටු අභිලාෂයන්ගේ සංදර්ශනයන් සඳහා වේදිකාවක් බවට පත්කර ගැනීමේ උත්සහයක් දියත් වෙමින් ඇත. මාධ්‍යකරුවන්, කැමරා උපකරණ, විත්තිකරුවන් හරහා ගමන් කරයි. සාක්ෂිකරුවන් උත්කර්ෂයට නංවමින් හුරේ දමයි. අධිකරණ තීන්දු රූපවාහිනී අවසන් තරඟ ප්‍රතිපල මෙන් විකාශනය වන අතර ප්‍රේක්ෂකාගාර නොඉවසිල්ලෙන් බලා සිටි.
එක් විශ්‍රාමික විනිසුරුවරයෙකු කණගාටුවෙන් පැවසූ පරිදි, "අත්තිවාරම ආධාරකයක් බවට පත් වූ විට, යුක්තිය පිටපතක් බවට පත්වේ." එවැනි වාතාවරණයක් තුළ සත්‍යය එහි ගාම්භීරත්වය නැති කර ගනී. රංගනයේ දීප්තිය යටින් නීතියේ අධිකාරිය මැකී යයි. නාට්‍යය වඩාත් චිත්තවේගීය වන තරමට, නීතිමය මූලධර්මය කෙරෙහි මිනිසුන් දක්වන සැලකිල්ල අඩු වේ. සමස්ත යුක්තියම විනෝදාස්වාදයක් බවට පත්වන්නේ එලෙසයි. එකී විනෝදාස්වාදය අවසන් ප්‍රතිපලය එය පාලනයේ පරම තර්කනය බවට පත්වීමයි.
ජනතාවගේ විරුද්ධාභාසය (The paradox of the people)
මෙවැනි යථාර්තයක සිදුවිය හැකි ඛේදවාචකය වන්නේ මහජනතාව බොහෝ විට තමන්ගේම ඡන්ද අයිතිය වුව අහිමි කිරීම අගය කිරීමට පෙළඹීමයි. ලක්මාලිලා වැනි අවවර්ධිත දේශපාලනඥයන් "අපි ජනතාව වෙනුවෙන් අධිකරණ නියෝග වුවත් බලාත්මක නොකර සිටීමට අණ කරන්නෙමු" යනුවෙන් අධිකරණයට අභියෝග කරන බව පවසන විට, පුරවැසියන් යුක්තිය ක්‍රියාත්මක වන බව විශ්වාස කරමින් ප්‍රීති ඝෝෂා නඟති.
මහජන අවකාශයේ විරුද්ධාභාසය මෙයයි. (Paradox of the public sphere). ජනතාව ආරක්ෂා කරන්නෙමුයි, යනුවෙන් පාලකයා ක්‍රමයෙන් ඔවුන්ගේ හඬ මකා දමයි. ෆ්‍රෙඩ්රික් නීට්ෂේ (Friedrich Nietzsche) වරක් අනතුරු ඇඟවූයේ, "යමෙකු රාක්ෂයන් සමඟ සටන් කරන්නේ නම් ඔහු එක් අයෙකු නොවන බවට වග බලා ගත යුතුය," යනුවෙනි.
මේ මොහොතේ ශ්‍රී ලංකාව වෙස්වලාගත් ඒ රාක්ෂයාට මුහුණ දී සිටී. සැබවින්ම ඔබ හමුවේ දිස්වන්නේ ලක්මාලි නම් තනි පුද්ගල සාධකයක් නොව, සංවිධානාත්මකවූ සදාචාරාත්මක තත්වයකි. නීතිය පුද්ගල අභියෝගයන් ඉදිරියේ නිහඬ වන විට, ජනතාවට යුක්තිය සහ නිදහස යන දෙකම අහිමි වේ.
නීතියේ ආධිපත්‍යය මන්දගාමීව නිහඬ කිරීම
නීතියේ ආධිපත්‍යය එසැනින්, ක්ෂණිකව බිඳ වැටෙන්නේ කලාතුරකිනි. එය සිනහව, අත්පොළසන් දීම, සහ උදාසීනත්වය, හරහා මෘදු ලෙස කිසිවෙකුට නොපෙනෙන නොදැනෙන ලෙස ක්‍රමිකව ඛාදනය වේ.
වත්මන් පාලකයිනේගේ දෘෂ්ටිමය ස්ථාපිතය එනම් "මහා යහපත සඳහා" (Greater good), අධිකරණ නියෝගයක් නොසලකා හරින සෑම අවස්ථාවකම, ප්‍රභූ - නිර්ප්‍රභූ බෙදුම් රේඛාවකින් නීතිඥ ප්‍රජාවට අපහාස කරන සෑම අවස්ථාවකම, යුක්තිය රූපවාහිනී වැඩසටහනක් බවට පත්වන සෑම අවස්ථාවකම, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ අත්තිවාරමෙන් තවත් ගලක් කඩා වැටේ.
අවසානයේ ඉතිරි වන්නේ නීතිය නොව ආඥාවයි. එනම් තවදුරටත් නිතිය යනු මාලිමාව පවසන දෙය හෙවත් මලිමාවේ ස්ථාවරය බවට පත්වීමයි.
නීතියේ ආධිපත්‍ය හෑල්ලු කිරීම යනු වැඩවසම්වාදයට පාර කැපීමකි.
රෝම දාර්ශනිකයෙකු වූ සිසෙරෝ (Cicero) අපට මතක් කර දුන්නේ: "අපි සියල්ලෝම නීතියේ සේවකයන්, අපට නිදහස් විය හැකිය." (We are all servants of the law; we can be free.) යනුවෙනි. අදාළ ප්‍රකාශය සිදු කළ මන්ත්‍රීවරිය මෙම සත්‍යය ඉතාම හොඳින් දන්නා කෙනෙකි. ඇය වෘතියෙන් නීතිඥවරියක් වන අතර, මේ මොහොතේ ඇය විසින් අභියෝගයට ලක්කොට අවතක්සේරු කරන ලබන මූලධර්ම පිළිබඳව මනා පුහුණුවක් ලබා ඇත. අගේ මුවින් පිටවන මෙම දැනුවත් වචන තවත් බිය රැගෙන එයි.
නීතියෙන් තොර නිදහස යනු නිදහස නොවේ. උසාවිවල අධිකාරිය බලය පාලකයන්ගේ පටු අභිලාෂයන් ප්‍රතිස්ථාපනය කරන ලොව කිසිම ජාතියක් ප්‍රගතියක් නොලබයි. ඇත්ත වශයෙන්ම එය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ ඇඳුම් ඇඳගෙන වැඩවසම්වාදයට පියනගන තත්වයකි.
ශ්‍රී ලංකාවේ අධිකරණය, සහ නිතිය ක්‍රියාත්මක කරන යාන්ත්‍රනය කුමන විවේචන, අඩු ලුහුඬුතාවලට මැදිව හෝ, පිළිවෙල සහ අවුල් සහගත තත්ත්වය අතර ඇති අවසාන බිඳෙනසුලු පවුර ලෙස නොසැලී පවතී. පටු දේශපාලන වාසියක් උදෙසා එය දුර්වල කිරීම හෝ එයට අභියෝග කර අපහාස කිරීම යනු තමන් යුක්තිය ඉටු කරනවා යැයි කියන ජනතාව ප්‍රසිද්ධියේ පාවා දීමකි.
ඉතිහාසය විසින් කිසියම් දිනක නොදැනුවත්කමට සමාව දිය හැකිය. නමුත් එය චේතනාවට කිසි කලෙකත් සමාව නොදෙනු ඇත.
SB දිසානායක, රන්ජන් රාමනායක, ගලබොඩ අත්තේ ඥණසාර හිමි, නීතිඥ අජිත් ප්‍රසන්න, සහ තවත් බොහෝ අය මෙලෙස හැසිරුණු බව ලක්මාලි ඇතුළු මාලිමාවේ හිතසුව පිණිස සටහන් කර තබමි.
තොරතුරු මූලාශ්‍ර:
ස්වාධීන රූපවාහිනී ජාලය (ITN) , NewsFirst, හිරු ප්‍රවෘත්ති, සහ අද දෙරණ පුවත් විකාශන සහ Lankadeepa Online විසින් වාර්තා කරන ලද පරිදි, 2025 ඔක්තෝබර් 15 වන දින කොළඹ පැවති ප්‍රසිද්ධ හමුවකදී පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී සහ නීතිඥ ගරු ලක්මාලි හේමචන්ද්‍ර විසින් කරන ලද ප්‍රකාශයක් හා බැඳුනු වර්තාකිරීම්. 
(සටහන | විජේපාල දිසානායක)
wijepaladissanayake@gmail.com
භාණ්ඩාගාරික;
ආසියානු භූ දේශපාලන තිරසතාවය, සහ සාමය සඳහා වූ කවුන්සිලය
Asian Geopolitical Sustainability & Peace Council. (AGSPeC)
Treasurer- Asian Geopolitical, Sustainability & Peace Council
