ලෝක කවි දිනය, වත්මන් සිංහල කවිය සහ කවි කිවිඳියෝ - (ජයසිරි අලවත්ත)

ලෝක කවි දිනය පිළිබඳ ලිවීම පසෙක තබා හිටිවන කවිය විවේචනයට ලක් කරන්නේ යැයි දැන් කිසිවකු මට චෝදනා කරන්නට පිළිවන. හිටිවන කවිය මතු නොව වර්තමානයේ ලියැවෙන බොහෝ කවි පිළිබඳ චෝදනා නොව විවේචන කරන්නට කාලය එළඹ තිබෙන බව මගේ විශ්වාසය යි. ඊට හේතුව මේ වන විට ඉතා අල්ප වශයෙන් කවියේ දියුණුවක් දක්නට පවතින අතර ම තවත් පසෙකින් කවිය අවපාතයට ගමන් කරමින් තිබීම ය.

 

ජනක මහබෙල්ල්න, චින්තක රණසිංහ, කපිල ක්‍රිශාන්ත
පුද්ගලිකව මා කවිය පිළිබඳ දැඩි උනන්දුවක් දක්වන්නට පෙලඹුණේ අසුව දශකයේ අවසාන භාගයේ සිට ය. එය කුටප්‍රාප්තියට පත් වූයේ: ජනක මහබෙල්ල්න, චින්තක රණසිංහ, කපිල ක්‍රිශාන්ත සහ මා ද එකතුව 2000 වසරේ ‘‘සියවසක කවි දැක්ම’’ යන මැයෙන් කාව්‍ය කෘති සහ කවි කිවිඳියන්ගේ ඡායාරූප ප්‍රදර්ශනය සමග දින තුනක් පුරා පැවති කවිය පිළිබඳ වූ සංවාද මණ්ඩපය පැවැත්වීමෙනි.

එතැන් සිට අද දක්වා ම කවිය මගේ ජීවිතයට තව තවත් ළං වූවා මිස ඈත් නොවිණ. එදා මෙදා තුර කාලය ඇතුළත ම’විසින් කියවා ඇති කාව්‍ය නිර්මාණ ප්‍රමාණය ගිණිය නොහැකි තරම් ය. නමුදු ඒ අතුරින් විඳි කාව්‍ය ප්‍රමාණය අවම ය. ඒ, ‘‘කවි’’ නමින් පළ වී තිබුණ ද එම නිර්මාණ බහුතරයක් ‘‘කවි නොවන’’ බැවිනි. මා විචාර භූමිකාවට අත් පොත් තබන්නේ ද කාව්‍ය සංග්‍රහයක් විචාරයට ලක් කරමිනි. ඒ, දැනට අප අතර නොමැති සිරිමල් සුවඳරත්න සොයුරා විසින් රචිත, ‘‘සුද්දා ශුද්ධ’’ කාව්‍ය සංග්‍රහය පිළිබඳ විචාරයක් රාවය පුවත්පතට සපයමිනි.

එම විචාරය පළ වීමෙන් ඉක්බිති කවි කියැවීම, විඳීම සහ ඒ පිළිබඳ අනෙකා දැනුවත් කිරීම මගේ ජීවිතයේ කොටසක් බවට පත්විණ. එබැවින් ම කවි නොකියවා සිටීම, නොවිඳ සිටීම. විඳි කවිය පිළිබඳ අනෙකා දැනුවත් නොකර සිටීම මට, මගේ ජීවිතයේ එක් කොටසක් අත්හරිනවා සේ දැනිණ. ඒ අතර ම වසර දහයක පහළොවක කාල පරාසය තුළ කවියේ ප්‍රගමනය මෙන් ම පරිහානිය පිළිබඳව ද මගේ අවධානය යොමු විණ.

නූතන කවියේ ප්‍රගමනය සහ පරිහානිය

කවිය යනු කුමක්දැයි යන්නට පෙර’පර දෙදිග ම කවි කිවිඳියන් මෙන් ම වෙනත් සාහිත්‍ය ක්ෂේත්‍ර නියෝජනය කරන්නෝ ද විවිධ අහස් පළ කර ඇත. ඒ පිළිබඳ යළි යළිත් සඳහන් කිරීම අනවශ්‍ය බැවින් මා, කවිය පිළිබඳ මගේ කියැවීම පිළිබඳ අදහසකින් මෙය ආරම්භ කරන්නේ නම් හොඳ යැයි මට සිතිණ.

 

 

සාහිත්‍ය ක්ෂේත්‍රයෙහි නියැළෙන පුද්ගලයකු නවකතාවක්, කෙටි කතාවක් හෝ කවියක් නිර්මාණය කිරීමේ දී වුව ද යට කී ලෙස තමන් පාදක කරගන්නා අනුභූතිය ඒ ආකාරයෙන් ම රචනා නොකර ඒ සඳහා විවිධ උපක්‍රම භාවිත කළ යුතු ය. මෙහි දී නව කතාවට වඩා කෙටි කතාවට ද කෙටිකතාවට වඩා කවියට ද එකී උපක්‍රම භාවිත කළ හැකි ය. විශේෂයෙන් ම කවියක් රචනා කිරීමේ දී කවියා හෝ කිවිඳිය උපස්තම්භක කරගන්නා එක් රූපකයකින්, එක් සංකේතයකින්, එක් ව්‍යංගාර්ථයකින්, එක් වක්‍රෝක්තියකින්, එක් වක් බිණුමකින් බහු අර්ථ සැපයිය හැකි ය. මේ එක් කාව්‍යෝක්තියක් භාවිත කරමින් දහසක් දෑ පැවසිය හැකි ය.  

 

වෙසෙසින් ම කාව්‍යකරණයෙහි නියැළෙන පුද්ගලයා මෙම දක්ෂතාවෙන් පිරිපුන් විය යුතු ය. එසේ නොවන කල්හි එබඳු කවි කිවිඳියන් වෙතින් සමාජ ගතවන්නේ හුදු පද රචනා පමණි; වාර්තාමය ස්වරූපයේ පද රචනා පමණි. මේ වන විට එබඳු පද රචනා සමාජ ගත වීමේ ප්‍රවණතාව ඉහළ යමින් පවතින බව කනගාටුවෙන් වුව ද පැවසිය යුතු ය.

පරිහානියට වග කිව යුත්තෝ

 

 

මෙලෙස අභියෝග කරන මා ද කවි පොත් කිහිපයකට පෙරවදන් සහ පසුවදන් සපයා ඇත. නමුදු ඒ කිසිදු කෘතියක කවි ලෙස පිළිගත නොහැකි නිර්මාණයක් අන්තර්ගතව තිබේ නම් ම’විසින් පිළිවෙත් තුනක් අනුගමනය කරනු ලබයි.

01. කවියාට හෝ කිවිඳියට හැකි නම් අදාළ නිර්මාණය (කවියක් නොවන පද රචනය) සංස්කරණය කර එය කවියක් බවට පත් කළ යුතු ය.

ලෝක කවි දිනය නිමිති කරගෙන ලියන මෙම ලිපියෙන් මගේ අවධානය යොමු කෙරෙන්නේ එබඳු පෙරවදන් පසුවදන් සපයන අය මෙන් ම එබඳු කාව්‍ය සංග්‍රහ එළිදක්වන කවි කිවිඳියන් මේ පිළිබඳ සැලකිලිමත් විය යුතු බව ය. එබඳු කාව්‍ය සංග්‍රහ සඳහා පෙරවදන් සපයන අය සැබෑ ලෙස ම ‘කවියට’ ආදරය කරන්නේ නම්, කවියේ ප්‍රගමනය බලාපොරොත්තු වන්නේ නම් කළ යුත්තේ තමාගෙන් පෙරවදනක් ලියවා ගන්නා කවියා හෝ කිවිඳිය මුරුංගා අත්තේ තැබීම හෝ ඇන්දවීම නොව ඔහුගේ හෝ ඇයගේ නිර්මාණවල සැබෑ තත්ත්වය ඇයට හෝ ඔහුට පහැදිලි කර දීම ය.