'සාංකාව හිතේ ඇති නිවාලන්න එන්න පියෝ' - අමරසේකර පොරබඳන ජීවිත විසංවාදය

මතු පළ වන්නේ එම උලෙළහි දී චින්තන පර්ෂදයේ විධායක සභික, යුතුකම ජාතික සංවිධානයේ ආරම්භක සභාපති, ගෙවිඳු කුමාරතුංග පළ කළ අදහස් අන්තර්ගත ලිපියකි.

අප විසින් ඔබ වෙත එවන ලද 'ගුණදාස අමරසේකර ප්‍රත්‍යවලෝකනය, 2025' ආරාධනා පත්‍රයේ අග පිටුවේ එතුමා ගේ කවියක් ඇතුළත් කර තිබෙනවා. ඒ, 'එන්න මගේ පිය මිතුරෝ' කවිය.

සංකාව සිතේ ඇති
ඔබට නො තේරෙ ද මිතුරෝ
ඔබ නාවොත් මෙ සේ වෙතැ යි
ඇයි ද නොසිතුවෙ මිතුරෝ

 සාංකාව සිතේ ඇති නිවාලන්න එන්න පියෝ

ඇයි අපි සාංකාවෙන් නෙවෙයි ද...?

මේ 'අමල් බිසො' කාව්‍ය සංග්‍රහයේ එන පද්‍ය පන්තියක්. මිතුරෙක් මගෙන් ඇහුවා ප්‍රත්‍යවලෝකනය අරුත සමග ඒ කවිය ගැලපෙනවා ද කියා. අපි ගැඹුරු සාකච්ඡාවක් යෝජනා කරලා, ඇයි දැන් මේ වගේ අදහසක් දෙන්නේ කියලා... "පාලුවේ ඉන්නේ, කතාබහ කරන්න එන්න", වගේ අදහසක් දෙන්නේ ඇයි කියලා. ඒ කවියේ අර්ථය, යාළුවන්ට කරන අඬගෑමක් ලෙස ගත්තා නම්, ඔව්, සරල අරුත ලෙස එහෙමත් ගත හැකි යි, එයට ඔබ ප්‍රතිචාර දක්වලා තිබෙනවා. බොහෝ ම ස්තූතියි!

හැබැයි මට හිතෙන්නේ ඒ කවිය තුළ තියෙනවා කියා, අමරසේක සාහිත්‍යධරයා, අමරසේකර චින්තකයා, අපේ ජීවිතවලට අත් කරලා දෙන්න හදපු, තැතිනම් විසඳලා දෙන්න හදන මුලික අභියෝගය.

කවියා හිතමිතුරන්ට අඬගහනවා; එන්න, නැත්නම් මම සාංකාවෙන් කියා. දැන් අපි සාංකාවෙන් නෙවේ ද? ඔබ සාංකාවෙන් පෙළෙන්නේ නැති ද? අමරසේකරයන් ගේ පළමු කාව්‍ය සංග්‍රහයේ, පළමු කවිය: 'නගරයට පැයූ දේදුන්න'. සමන් (ලෙනින් මහතා) බොහෝ ම ස්තුතියි, ඉතා ම අපූරුවට ඔබ ගායනා කළා. නගරයේ කලබල මැද අහසේ දේදුන්න දැක්කාම හිත යන්නේ කොහාට ද? අම්මා ළඟට, සමන් පිච්ච වැල ගාවට, ගමට! අම්මාත් එක්ක, සමන් පිච්ච වැල ගාව දී දැක්ක දේදුන්න තමයි මතක් වෙන්නේ. කවියා අහනවා අනිත් අය ගෙන් මෙහෙම:

ට්‍රෑම් කාර් බස් ලොරි ඈ පිස්සන් ලෙස දිස්වේ
පිස්සෙනි ඇයි අහස දිහා ඇයි තොප නොබලන්නේ

මට හිතෙන ආකාරයට මේ දෘෂ්ටියෙන් එ තුමා ගේ අලුත් ම පොත, 'සභ්‍යත්ව රාජ්‍යය නිර්මාණය' කෘතිය දක්වා ම විග්‍රහ කළ හැකි යි. දැන්, කොතැන ද මේ අවුල හැදෙන්නේ? අපි යනවා පාසලට, ඇතැම් අසරණ දරුවන්ට, වඩාත් ම දක්ෂ අසරණයන්ට පහේ ශිෂ්‍යත්වය සමග මේ තමන් ගේ ගෙදර, ගමේ පරිසරයේ අම්මා තාත්තා සමග ලබන සුහද අත්දැකීම් අහිමි වෙනවා. අවසාන වශයෙන් කවුරු-කවුරුත් විශ්වවිද්‍යාලයට ආවා ම මේ ඉරණමට ගොදුරු වෙනවා.

නිදහස් අධ්‍යාපනයෙන් කෙරෙන විලෝපනය

ගුණදාස අමරසේකරයන් ගේ දෙ වන කාව්‍ය සංග්‍රහයේ, 'උයනක හිඳ ලියූ කවි', පොතේ, එතුමා විශ්වවිද්‍යාල ශිෂ්‍යයකුව සිටි අවදියේ ලියූ කවි තමයි ඊට ඇතුළත් ව තිබෙන්නේ, ඒ කවි පොතේ තියෙනවා, 'පුදුම රට' කියා කවි පන්තියක්. ආරම්භ කෙරෙන්නේ මෙහෙම:

ඉස්සර කාලේ තිබුණා
හරි ම පුදුම විදියෙ රටක්
එහි ගිය අය ගියා මිසක්
ගිය ලෙස නම් ආවේ නෑ

එහි විසුවා පුදුම සතෙක්
ඌ එන අය එකකු නෑර
රසය උරාගෙන බීලා
රොඩ්ඩ පමණි වැමෑරුවේ

මේ කාව්‍යය තරමක් දිග යි. කාලය ගතවන නිසා මම මුළු කවි පන්තිය ම කියවන්න උත්සාහ කරන්නේ නෑ. එහි විස්තර කෙරෙනවා  ගමෙන් එන දැන උගත් තරුණයන් ගේ අධ්‍යාත්මය, අමරසේකර මහතා මෙ රට අනාගතය භාරගනු ඇතැ යි විශ්වාස කළ ඒ උගත් ගැමි තරුණයන් ගේ අධ්‍යාත්මය හප කෙරුණ ආකාරය! ඒ කවි පන්තිය අවසන් කෙරෙන්නේ මෙලෙස:

කළු ඇදන් බෙර දවුල් පත්‍රිකා ධජ රැගෙන
කළු කබා තොප්පි ලා හෙමි-හෙමින් අඩි තියන
අවමඟුල් පෙරහැරකි සුසානය වෙත ඇදෙන
'උපන්නේ පනස්එක - මියගියේ පනස්පහ'

'ආත්මය නැති වීම සතුටු විය යුතු දෙයකි'
කට කොනින් ඇද වැටුණු
රොඩ්ඩ ඉවතට ඇදෙයි
මිනී පෙට්ටියෙහි ඇණ තද කරන හඬ ඇසෙයි

මේ පේරාදෙණිය අත්දැකීම අමරසේකර ගේ 'ගමනක මුල' කතාමාලාවේ, 'ඉණි මඟේ ඉහළට' කෘතියේ ද ප්‍රතිනිර්මාණය කර තිබෙනවා. ඒ කතාමාලාවේ කතානායකයා, පියදාස, විශ්වවිද්‍යාලයට ගියා ම ඔහුට දරාගන්න බැහැ එහි ජීවිතය. ඔහු පාසල් අධ්‍යාපනය සඳහා කොළඹ බෝඩිං ජීවිතයක් ගත කළ කෙනෙක්. ඒත් මේ පේරාදෙණිය විලෝපනය ඔහුටත් දරාගන්න බෑ. බෙල්එකට නැගිටින, බෙල්එකට හැඳි-ගෑරප්පුවලින් කෑම කන, බෙල්එකට දේශනවලට යන, ඒ ජීවිතය ඔහුට දරාගන්න බෑ. ඔහු උත්සාහ කරනවා එ තැනින් විතැන් වෙන්න. පේරාදෙණිය ගමේ ඇවිදින්න යනවා. එහි සුහද අත්දැකීම් සොයා යනවා. 'ජීවන සුවඳ' කතා සංග්‍රහයේ බොහෝ කෙටිකතා මේ අත්දැකීම් මත යි ලියැවී තිබෙන්නේ.

එතැනින් පසු තියෙන්නේ වෙනත් ජීවිත අපේක්ෂාවන්. රාජ්‍ය පරිපාලන සේවය, විවාහය, ආදරය මත නොවන, ආර්ථික ප්‍රතිලාභ මත තීරණය වන විවාහයක්. මේ වෙනත් ජීවිතයක්. තමන් ගේ දෙමවුපියන් ගෙන්, ගමෙන්, සුහද අත්දැකීම්වලින්, සතුටෙන් වියෝ වූ ජීවිතයක්. සාංකාවෙන් පෙළෙන ජීවිතයක්. ඒ සාංකාවෙන් මිදෙන්න තමයි මේ කවියා මිතුරන්ට අඬගසන්නේ!

හවස එළිය කාමරයට වැටුණු බැවින්
මෙ තෙක් කියෙවු පොත පසෙකින් තබාලා
ජනෙල් පළුව හැර හෙමිට දෙ නෙත් අයා
අවට පෙදෙස දෙස බැලුවෙමි උනන්දුවෙන්


දුඹුරු වහලවල් උන් උන් මැඬීමට
කරන කරදරෙන් අහසත් වැසී ඇත
එහෙත් තාප්පෙන් මෙ පිටට නැඟී ඇති
නිල් පැහැ අඹ අත්ත ඇදගති මගෙ දෙ නෙත


පුදුමයි නේ ද මෙ පමණ කල් මෙහි විසු ව
මගේ නෙතට ලක් නොවු සැටි මේ දැකුම
ඉතින් ඉතින් කුණු බෝතල් පෙට්ටි ළඟ
මෙ වැන්නකුත් මෙහි සැඟවී සිටි අයුරු!

තවත් තවත් උස්වන්නට අනුන් මැඬ
ලොවක පතුල නැති දිව රෑ තුළ වෙහෙසී
ගෙවන මගේ දිවි අතැඟිලි අතරතුරෙන්
සොඳුරු මගේ ලොව ගිලිහී ය යි මෙලෙස

එන්න මා සමඟ දැන්
යටලමත්තට යන්න
උදෑසන ගඟ දිගේ
කෙළිදෙලෙන් තුටු වෙන්න

'ඉතින් කොහොම ද?' යි
පබ්බේ ඇවිදින් අසයි
පිළිතුරක් දී ගන්ට
මට සතුටෙ ඉඩ නැති ය

ඇළෙන් නා කාල බී
කතා කරකර ඉන්න
අතීතය අලුත් කොට
සන්තොසින් පසු වෙන්න
උදෑසන යං ඉතින්
යටලමත්තට යන්න           

මට පෙර කරුණු දැක්වූ ජයන්ත අමරසිංහ මහාචාර්යතුමා, නිදහස් අධ්‍යාපනයේ දරුවන්ව ප්‍රශ්න කළා. අද නෙවේ, එදා, තිහේ දශකයේ දී ම ප්‍රශ්න කිරීම කෙරෙණා. 'අපේ අධ්‍යාපනය' තේමා කරගෙන ගාල්ලේ පැවැති සම්මන්ත්‍රණයක දී, සී. ඩබ්ලිව්. ඩබ්ලිව්. කන්නන්ගර මහතා ද සහභාගී වූ සම්මන්ත්‍රණයක දී, කුමාරතුංග මුනිදාස මහතා සිය අදහස් දැක්වීම නිමා කළේ මෙ සේ ප්‍රකාශ කරමින් බව කියැවේ: "ලෙඩ නොලෙඩ කාටත් පොදුවේ දෙන කැඳ සේ, මේ ලබාදෙන අධ්‍යාපනය, බීමත් රියදුරෙක්, වංගු සහිත ප්‍රපාතාකාර මාවතක වේගයෙන් පහළට ඇදෙන තිරිංග රහිත බස් රථයක් කො තැනට පමුණුවා ද,  එ තැනට අප ගේ රට පමුණුවනු ඇත."

භයානක යෝජනාවක් සේ ඇතමුන්ට පෙනී යා හැකි යි. ඔව්, භයානක යි. නැතිනම් අභියෝගාත්මක යි. මේ රජය මේ යෝජනාව අයුතු සේ යොදාගනීවි දැ යි ඔබට බියක් ඇති විය හැකි යි. එය සාධාරණ යි. ඒත්, ජාතීන් විප්ලවීය වෙනස්කම් අත්පත් කරගැනීමට යෑමේ දී අභියෝගාත්මක අවස්ථාවන්ට මුහුණදීමට සිදු වීම ස්වභාවික යි. අමරසේකරයන් නිර්භීත යි; තරුණ යි; අනාගතය වෙනුවෙන් නිර්භිත තීන්දු ගන්නා ලෙස අපට යෝජනා කරයි.

ගුණදාස අමරසේකරයන්ට නිදුක් නිරෝගී සුව ප්‍රාර්ථනා කරමින්, චිර ජීවනය ප්‍රාර්ථනා කරමින්, එතුමා අප හමුවේ තබා ඇති අභියෝගාත්මක ක්‍රියාමාර්ග බැරෑරුම් ලෙස සළකා බලන ලෙස යළිත් ඔබට යෝජනා කිරීමට කැමැත්ති යි. අපගේ ජීවිතවල මූලික විසංවාද ජයගත හැකි වනු ඇත්තේ, සාංකාව පිටුදැකිය හැති වනු ඇත්තේ එමඟිනි.



(ගෙවිඳු කුමාරතුංග)
යුතුකම සංවාද කවය
හිටපු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී

gevinducumaratunga@gmail.com