රෝගීන් හඳුනාගැනීම ප්‍රමාද වීමෙන් මරණ අනුපාතය 46% දක්වා ශීඝ්‍රයෙන් ඉහළට
කොංගෝ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජයේ (DRC) වර්තමානයේ පවතින ඉබෝලා වෛරස් ව්‍යාප්තිය හේතුවෙන් සිදුවූ මරණ සංඛ්‍යාව 2,325 දක්වා ඉහළ ගොස් ඇති බව එරට රජයේ නවතම දත්ත වාර්තා කරයි. ඒ අනුව, මෙය එරට ඉතිහාසයේ වාර්තා වූ දරුණුතම සහ මාරාන්තිකම ඉබෝලා වසංගත තත්ත්වය බවට පත්ව තිබේ.
මීට පෙර 2018–2020 කාලසීමාවේදී එරටින් වාර්තා වූ 2,299ක මරණ සංඛ්‍යාව මෙවර අභිබවා ගොස් ඇති අතර, කොංගෝවේ මහජන සෞඛ්‍ය ආයතනය නිකුත් කළ දත්ත අනුව තහවුරු වූ සමස්ත ආසාදිතයන් සංඛ්‍යාව 4,945ක් දක්වා වර්ධනය වී ඇත.
අනුමත ප්‍රතිකාර නොමැති දුර්ලභ වෛරස් ප්‍රභේදයක්
මෙම ව්‍යාප්තිය කොංගෝවෙන් වාර්තා වන 17 වන ඉබෝලා රැල්ල වන අතර, එය 'බුන්ඩිබුගියෝ' (Bundibugyo) නමැති දුර්ලභ ඉබෝලා වෛරස් ප්‍රභේදය මගින් හටගෙන ඇති බව සෞඛ්‍ය අංශ තහවුරු කරයි. සාමාන්‍ය ඉබෝලා ප්‍රභේද සඳහා යොදාගන්නා අනුමත එන්නත් හෝ නිශ්චිත ප්‍රතිකාර ක්‍රම මෙම ප්‍රභේදය සඳහා මෙතෙක් නිෂ්පාදනය කර නොමැති වීම තත්ත්වය පාලනය කිරීමට ප්‍රධාන බාධාවක් වී තිබේ.
ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය (WHO) සහ ජාත්‍යන්තර පර්යේෂණ ආයතන සතු පර්යේෂණාත්මක ඖෂධ කිහිපයක් මේ වන විට සත්ව ආශ්‍රිත මට්ටමේ පරීක්ෂණවලට ලක්වෙමින් පවතින අතර, පවතින වෙනත් ප්‍රතිකාර ක්‍රම මගින් සහනයක් සැලසිය හැකිදැයි ගෝලීය සෞඛ්‍ය බලධාරීහු සොයා බලමින් සිටිති.
මරණ අනුපාතය ඉහළ යාමට හේතු
ජුනි මස මුල් භාගයේදී 20%ක් ලෙස පැවති මරණ අනුපාතය (Case Fatality Ratio) මේ වන විට 46% දක්වා ඉහළ ගොස් ඇති බව දත්ත පෙන්වා දෙයි. එනම් ආසාදිතයන් දෙදෙනෙකුගෙන් එක් අයෙකු මියයන මට්ටමට තත්ත්වය බරපතළ වී ඇත.
කෙසේ වෙතත්, මෙය වෛරසයේ ප්‍රචණ්ඩත්වය ඉහළ යාමකට වඩා රෝගීන් කල්වේලා ඇතිව හඳුනාගැනීමට පවතින ප්‍රායෝගික අපහසුතා හේතුවෙන් සිදුවන්නක් බව ක්ෂේත්‍රයේ විශේෂඥයෝ පෙන්වා දෙති. දුෂ්කර ප්‍රදේශවල පවතින සෞඛ්‍ය පහසුකම්වල සීමිතභාවය සහ ප්‍රජා මට්ටමේ පවතින අවිශ්වාසය හමුවේ රෝගීන් රෝහල්ගත වන්නේ රෝගය උත්සන්න වූ පසුවය.
දේශසීමා රහිත වෛද්‍යවරුන්ගේ සංවිධානයේ (MSF) මහජන සෞඛ්‍ය විශේෂඥ තෝමස් පැරිෂ් මහතා සඳහන් කරන්නේ:
"සාමාන්‍යයෙන් මෙවැනි වසංගතයකදී ආශ්‍රිතයන් හඳුනාගැනීම විධිමත් වන විට මරණ අනුපාතය පහළ යා යුතුය. එහෙත් මෙහිදී සිදුවන්නේ බොහෝ ආසාදිතයන් හඳුනාගැනීමට ලැබෙන්නේ රෝගී තත්ත්වය දැඩි ලෙස උත්සන්න වූ පසුව හෝ ඔවුන් ප්‍රජාව තුළදීම මියගිය පසුව වීමයි."
කලාපීය බලපෑම සහ වත්මන් තත්ත්වය
මෙම ව්‍යාප්තිය අසල්වැසි උගන්ඩාවට ද පැතිර ගිය නමුත්, එරට සෞඛ්‍ය බලධාරීන් ක්ෂණික ක්‍රියාමාර්ග ගනිමින් ආසාදිතයන් 20කට සහ මරණ 2කට පමණක් සීමා කරමින් පසුගිය මාසයේදී ව්‍යාප්තිය පාලනය කළ බව නිවේදනය කළේය.
ආසාදිත පුද්ගලයෙකුගේ සිරුරෙන් පිටවන තරල මගින් හෝ මියගිය පුද්ගලයන්ගේ දේහයන් ඇසුරෙන් ශීඝ්‍රයෙන් බෝවන ඉබෝලා රෝගය උණ, වමනය, පාචනය සහ අභ්‍යන්තර රුධිර වහනය වැනි රෝග ලක්ෂණ මතු කරයි. පවතින අවදානම හමුවේ නිරීක්ෂණ කටයුතු සහ ප්‍රතිචාර දැක්වීමේ යාන්ත්‍රණය ශක්තිමත් කිරීමට අදාළ අංශ අඛණ්ඩව ක්‍රියාත්මක වෙමින් පවතී.
වැඩිදුර කියවීම සඳහා මූලාශ්‍ර:
Reuters: Democratic Republic of Congo's Ebola outbreak becomes deadliest in country's history
World Health Organization (WHO) - Ebola Disease Overview
