එන වසරේ පෙබරවාරි මස පැවැත්වීමට නියමිත එරට මැතිවරණයට සූදානම් වෙමින් සිටි ෂරිෆ් ඔස්මාන් හාදි (Sharif Osman Hadi) නම්, 32 හැවිරිදි ශිෂ්‍ය ක්‍රියාකාරිකයකු ඉලක්ක කර ඉකුත් සිකුරාදා (12) වෙඩි තැබීමක් සිදු විය. හිසට එල්ල වූ වෙඩි පහරින් බරපතල තුවාළ ලත් එම ශිෂ්‍ය ක්‍රියාකාරිකයා මූලික ප්‍රතිකාර වලින් අනතුරුව, සිංගප්පූරුව බලා පිටත් කර හැරිණි. එහි රෝහලෙක වැඩි දුර ප්‍රතිකාර ලබමින් සිටි ඔහු ඉකුත් 18 දා ජීවිතක්ෂයට පත් විය.
එම මරණයත් සමග එරට මහජන කැළඹීම් හට ගත්තේය. වීදි බට උද්ඝෝෂකයෝ, දේපළ ගිනිබත් කරමින්, කලහකාරී ලෙස අරගලයේ යෙදුණහ. බංග්ලාදේශයේ ප්‍රධාන පෙළ පුවත්පත් ආයතන කිහිපයක් සහ සංස්කෘතික මධ්‍යස්ථාන ද ඔවුන් විසින් ගිනිබත් කෙරිණි. එරට විශාලතම දිනපතා පුවත්පත වන ප්‍රොතොම් අලෝ ( Prothom Alo) සහ ඩේලි ස්ටාර් ( Daily Star) පුවත් පත් කාර්යාල වෙත ද එම ප්‍රහාර එල්ල විය. ගිනි නිවන හමුදාව විසින් ගින්න පාලනය කළ අතර, ගොඩනැගිලි තුළ සිර ව සිටි මාධ්‍යවේදීන් බේරා ගැනීමට කටයුතු කෙරිණි.
එම පුවත්පත්, ඉන්දියානු අභිමතය ඉස්මතු වන සේ, සහ ෂෙයික් හසීනාගේ අභිලාශය පරිදි කටයුතු කරන බවට උද්ඝෝෂකයෝ චෝදනා කළහ. පුවත්පත් කතුවරු එම චෝදනා ප්‍රතික්ෂේප කරති. බංග්ලාදේශ ජන අරගලයෙන් ධුරය අහිමි වූ හිටපු අගමැතිනි, හසීනා ඉන්දියාවට පලා ගියාය.
වත්මන, බංග්ලාදේශ පාලනය, නොබෙල් ත්‍යාග ලාභී, මුහම්මද් යූනුස් ගේ නායකත්වයෙන් යුත් අන්තර්වාර පරිපාලනයක් යටතේ ක්‍රියාත්මකය. එම පාලනය, හසීනා රටින් පිටුවහල් කිරීමේ සූදානමින් පසුවේ.
බංග්ලාදේශයේ ජනමාධ්‍යවේදීන්ට එල්ල වී ඇති මරණ තර්ජනවලට විරෝධය පා පුවත්පත් කතුවරුන්ගේ සභාව සහ පුවත්පත් හිමිකරුවන්ගේ සංගමය එකාබද්ධව විශේෂ රැස්වීමක් ද සංවිධානය කර තිබිණි. එහිදී අදහස් දැක්වූ, ඩේලි ස්ටාර් (Daily Star) පුවත්පතේ ප්‍රධාන කර්තෘ, මාෆුස් අනාම් (Mahfuz Anam), ජනමාධ්‍යවේදීන් වෙත ප්‍රබල මරණීය තර්ජන එල්ල වෙමින් ඇතැයි ප්‍රකාශ කළේය.
ඩේලි ස්ටාර් සහ ප්‍රොතොම් අලෝ පුවත්පත් හි මාධ්‍යවේදීන් ද දඩයම් කර ඔවුන් සිය නිවෙස් තුළදීම ඝාතනය කළ යුතු බවට සමාජ මාධ්‍යයේ අදහස් හුවමාරු වන බව, ඔහු එහිදී අවධාරණය කර සිටියේය. "ප්‍රශ්නය ඇත්තේ නිදහස් භාෂණය පිලිබඳ අයිතිය සම්බන්ධයෙන් නොවේ. එය දැන් ජීවත්වීමේ අයිතිය පිලිබඳ අභියෝගයක්," අනාම් පැවසීය.
ගෝලීය මාධ්‍ය නිදහස පිලිබඳ දර්ශකයේ රටවල් 180ක් අතරින් බංග්ලාදේශය 149 වන ස්ථානයේ පසුවේ. ළඟ එන ජාතික මැතිවරණය හමුවේ ජනමාධ්‍යවේදීන්ට සහ සමාජ ක්‍රියාකාරීන්ට එල්ල වන තර්ජන සිවිල් අවකාශය හැකිලීමක් බව, ඒ පිලිබඳ විචාරකයෝ පෙන්වා දෙති.
ඉකුත් දා උද්ඝෝෂකයින් විසින් පුවත් පත් කාර්යාල ගිනි තැබූ අවස්ථාවේ, සහෝදර මාධ්‍යවේදීන් මුදා ගැනීමට මහත් පරිශ්‍රමයක් දැරූ එරට පුවත්පත් කතුවරුන්ගේ සභාවේ සභාපති සහ නිව් ඒජ් (New Age) පුවත් පතේ ප්‍රධාන කර්තෘ, නුරුල් කබීර් (Nurul Kabir) උද්ඝෝෂකයින්ගේ ප්‍රහාරයට ලක් විය. එම ප්‍රහාරකයින් විසින් මාධ්‍යවේදීන්ව සිය කාර්යාල තුළදී "පණ පිටින් පුළුස්සා" දැමීමට දැඩි උත්සාහයක් ගත් බව ඔහු සඳහන් කළේය.
බංග්ලාදේශ ජාතික මැතිවරණය එළැඹෙන පෙබරවාරි 12 වන දාට යෙදී තිබේ.
(සටහන | Reuters ඇසුරින්; හර්ෂ උදයකාන්ත පීරිස්)
මුලාශ්‍රය :
Bangladesh editors warn of 'fight for survival' as mob violence targets media
