ඉරානයද මැද පෙරදිග සිසාරා ප්‍රති ප්‍රහාර දියත් කළේය. රාජ්‍ය විරෝධී උද්ඝෝෂණ පිණිස වීදි බසින ඕනෑම අයකුට වෙඩි තබන බව ඉරාන ආරක්ෂක හමුදා විසින් අනතුරු අඟවා තිබේ. මෙතෙක් පැවති ගැටුම් මධ්‍යයේ ඉරානය වෙත දැවැන්තතම සභාග ප්‍රහාර ඊයේ (10) එල්ල විය.
අද, මැද පෙරදිග යුද්ධයේ 12 වන දිනය යි.
ඉරාන විප්ලවීය බලකා සෙබළු, ඊශ්‍රායලය, ලෙබනනය ඇතුළු ගල්ෆ් රටවල් කිහිපයක් වෙත ප්‍රහාර එල්ල කළහ. හෝර්මුස් සමුද්‍ර සන්ධිය ඔස්සේ සියලු නාවුක ප්‍රවාහන සේවා තව දුරටත් ඇණහිට තිබේ. ගෝලීය ෆොසිල ඉන්දන ප්‍රවාහනයේ පහෙන් පංගුවක්ම මීට පෙර ඒ හරහා සිදු විය.
එක්සත් ජනපද ජනපති, ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් යුද්ධය ඉක්මනින් අවසන් කිරීම පිලිබඳ සන් කිරීමත් සමග ගෝලීය තෙල් මිල තව දුරටත් ඉහළ යාම්, යම් තරමකින් පාලනය වුවද, එය ස්ථාවර වේ යැයි, මෙතෙක් තිරසර ප්‍රත්‍යක්ෂයක් නොමැත.
මේ අවස්ථාවේ මිල කළමනාකරණය පිලිබඳ තාවකාලික පියවරක් ලෙස සිය ඉතිහාසයේ විශාලතම බොර තෙල් සංචිත මුදා හැරීම දැන් දැන් සිදු කරන බව ජාත්‍යන්තර බලශක්ති ආයතනය අවධාරණය කළේය.
ඉරානය වෙත එක්සත් ජනපදය සහ ඊශ්‍රායලය විසින් සිදු කරන අඛණ්ඩ ප්‍රහාර නොනවත්වන්නේ නම්, ගල්ෆ් කලාපයේ තෙල් ප්‍රවාහනයට ඉඩ නොතබන බව, ඉරාන විප්ලවීය බලකාය අනතුරු අඟවයි.
හෝර්මුස් සමුද්‍ර සන්ධිය ඔස්සේ යාත්‍රා කරමින් තිබූ නෞකාවක් මිසයිල ප්‍රහාරයකට ලක් වූ බව, එක්සත් රාජධානි සමුද්‍රීය වෙළඳ මෙහෙයුම් ආයතනය අද පැවසීය. එහි ගින්නක් හටගත් අතර නෞකා කාර්ය මණ්ඩලය මුදා ගැනීමට පියවර ගැනිණි. එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයට එපිටින් තවත් එවැනිම සිදුවීමක් වාර්තා වන බව ද එම ආයතනය කීය. එම ප්‍රහාරයට ලක්ව ඇත්තේ බහළු ප්‍රවාහන නෞකාවකි. හෝර්මුස් සමුද්‍ර සන්ධිය අවහිර කරන්නේ නම්, ඉරානයට පෙර නොවූ විරූ ප්‍රහාරයක් දියත් කරන බව, ජනපති ට්‍රම්ප් ඊයේ අනතුරු ඇඟවීය. ඉරානය සතු බෝම්බ අතුරන නෞකා 16ක් මුළුමනින් විනාශ කෙරිණි.
අද පහන් වන විට මිලියනයකට අධික ඊශ්‍රායල වැසියන් පිරිසක් ආරක්‍ෂිත ස්ථාන වෙත ඉවත් කර තිබේ. යුද්ධය ඇරඹී දින 12කට පසුවත්, ඊශ්‍රායලය වෙත මිසයිල ප්‍රහාර එල්ල කිරීමේ ඉරානය සතු හැකියාව 'දියාරුව' ගොස් නැත. එක්සත් ජනපද - ඊශ්‍රායල මර්මස්ථාන නිවැරදිව හඳුනා පහර දීමට සහාය වන ලෙස ඉරානය කලාපීය රටවලින් සහ යාබද ඉස්ලාම් පාර්ශව වෙතින් විශේෂ ඉල්ලීමක් ද සිදු කළේය. එරට ජනාකීර්ණ ජනාවාස පෙදෙස් වෙත එල්ල කළ සභාග ප්‍රහාරයන්ට ඉදිරියේ ප්‍රතිචාර දක්වන බව, ඉරාන හමුදා ප්‍රකාශක අබොල්ෆසල් ෂෙකාචි අද ප්‍රකාශ කළේය.
ඉරානයේ නව නායක මොජ්තබා ඛමෙනි වෙත සහාය පල කරනු වස් සුවිසල් ජන රැළි සංවිධානය කර තිබේ.
බොහෝ ඉරාන වැසියෝ බල පෙරලියක් අපේක්ෂා කරති. යුද්ධයේ මුල් දිනයේම සිදු වූ පෙර නායක අයතොල්ලා අලි ඛමෙනි ගේ ඝාතනය සමරමින් ඔවුහු වීදි බටහ. යුද්ධයේ මුල ඝාතනය වූ ජ්‍යෙෂ්ඨ ඉරාන හමුදා නිලධාරීන්ගේ අවමංගල්‍ය උළෙලක් අද ටෙහෙරානයේ දී පැවැත්වේ.
පෙබරවාරි 28 දා ඇරඹි යුද්ධයෙන් මේ වන විට, ඉරානයේ 1,300ක ට අධික සිවිල් වැසියන් සංඛ්‍යාවක් ජීවිතක්ෂයට පත්ව සිටිති. නිවාස එකක 8000ක ට අධික සංඛ්‍යාවක් විනාශව පවතී. වෙළඳ සහ සේවා මධ්‍යස්ථාන 1600ක් ද වැනසී තිබේ. වෛද්‍ය, අධ්‍යාපන සහ බලශක්ති බෙදා හැරීමේ මධ්‍යස්ථාන රැසක් ද ඒ අතර වේ.
(සටහන |Reuters ඇසුරින්; හර්ෂ උදයකාන්ත පීරිස්)
මුලාශ්‍රය :
Air strikes reported across the Middle East, Iran clamps down on dissent
