මැදපෙරදිග කලාපය සන්නද්ධ ගැටුමක අද්දරටම ගෙන යමින්, ඉරානය බලා ගමන් කරමින් තිබූ බොට්ස්වානා ධජය සහිත 'M/T Lexie' තෙල් ප්‍රවාහන නෞකාවට අමෙරිකානු හමුදාව විසින් ‘හෙල්ෆයර්’ (Hellfire) මිසයිල ප්‍රහාරයක් එල්ල කර තිබේ.
අමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් විසින් ඉරානයට එරෙහිව ප්‍රකාශයට පත් කර ඇති දැඩි නාවික අවහිර කිරීමේ මෙහෙයුමේ (Naval Blockade) තීරණාත්මක පියවරක් ලෙස මෙම ප්‍රහාරය දියත් කර ඇති බව විදෙස් මාධ්‍ය වාර්තා කරයි.
අමෙරිකානු මධ්‍යම විධානය (CENTCOM) විසින් නිකුත් කරන ලද නිල වීඩියෝ දර්ශනවලට අනුව, අමෙරිකානු ප්‍රහාරක ගුවන් යානයක් මගින් නෞකාවේ එන්ජින් කාමරය ඉලක්ක කර මෙම ප්‍රහාරය එල්ල කර ඇත. පැය 24ක කාලයක් තිස්සේ ලබාදුන් අනතුරු ඇඟවීම් නෞකාවේ කාර්ය මණ්ඩලය නොතකා හැරීම නිසා, එය ඉරාන වරායක් වෙත ළඟාවීම වැළැක්වීමට මෙලෙස එන්ජිම අක්‍රීය කළ බව අමෙරිකාව පවසයි.
අප්‍රේල් 13 සිට ඇවිළුණු ‘නාවික සටන’
මෙය පසුගිය අප්‍රේල් 13 වැනිදා ආරම්භ වූ අමෙරිකානු නාවික අවහිරතා මෙහෙයුම යටතේ බලහත්කාරයෙන් අක්‍රීය කරන ලද හයවැනි නෞකාවයි. මීට අමතරව, ඉරාන වරායන් වෙත ඇතුළු වීමට හෝ ඉන් පිටවීමට උත්සාහ කළ තවත් නෞකා 122ක් අමෙරිකානු මැදිහත්වීම් මත වෙනත් මුහුදු මාර්ග වෙත හරවා යවා ඇත. මෙමගින් සමස්ත ගෝලීය තෙල් සැපයුම් දාමයටම දැඩි බලපෑමක් එල්ල වී තිබේ.
"සම්බාධක ලිහිල් කරන්නේ නෑ!" - මාර්කෝ රුබියෝ ස්ථාවරයක
මේ අතර, අමෙරිකානු රාජ්‍ය ලේකම් මාර්කෝ රුබියෝ කොංග්‍රස් මණ්ඩලය හමුවේ ප්‍රසිද්ධියේ කියා සිටියේ, ලෝක තෙල් වෙළඳාමේ මර්මස්ථානයක් වන හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධිය (Strait of Hormuz) නැවත විවෘත කිරීම වෙනුවෙන් ඉරානයට පනවා ඇති සම්බාධක ලිහිල් කිරීමට ට්‍රම්ප් පාලනාධිකාරිය සූදානම් නැති බවයි.
"ඉරානයට කිසිදු සහනයක් හිමිවන්නේ ඔවුන් තම න්‍යෂ්ටික වැඩසටහන සම්පූර්ණයෙන්ම අත්හැරීමට එකඟ වුවහොත් පමණයි," යනුවෙන් රුබියෝ අවධාරණය කළේය.
මෙම යුදකාමී වාතාවරණය හේතුවෙන් ලෝක වෙළෙඳපොළේ බොරතෙල් මිල නැවතත් ඩොලර් 100 සීමාව කරා ගමන් කරමින් පවතින අතර, එය ශ්‍රී ලංකාව වැනි ආනයන මත යැපෙන රටවලට ද ඉදිරියේදී දැඩි ආර්ථික බලපෑම් එල්ල කරනු ඇතැයි ආර්ථික විශ්ලේෂකයෝ අනතුරු අඟවති.
මූලාශ්‍ර :
Reuters (Global Energy and Geopolitics): reuters.com
US Central Command (CENTCOM Official Statements): centcom.mil
Bloomberg Energy (Oil Market Impacts): bloomberg.com/energy
