මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස බංග්ලාදේශ බැංකු ක්ෂේත්‍රය මුල්‍ය කම්පන දරාගත නොහැකි, දකුණු ආසියාවේ දුර්වලම මට්ටමට ඇද වැටී ඇත.
ප්‍රාග්ධනය සෘණ අගයකට: සැඟවුණු ණය පොලු කරළියට
බංග්ලාදේශ මහ බැංකුවේ නවතම මූල්‍ය ස්ථාවරත්ව වාර්තාවට අනුව, 2025 වසර අවසානය වන විට එරට බැංකුවල ප්‍රාග්ධන ප්‍රමාණාත්මක අනුපාතය (CRAR) සෘණ 2.64%ක් දක්වා පහත වැටී ඇත.
CRAR යනු කුමක්ද?:
බැංකුවක් ලබාදෙන අවදානම් සහගත ණය හේතුවෙන් සිදුවන පාඩුව දරාගැනීම සඳහා තබාගත යුතු ආරක්ෂිත මුදල් පියස්සයි. එය සෘණ අගයක් ගැනීම යනු බැංකුවල ආරක්ෂිත පවුර සම්පූර්ණයෙන්ම සේදී ගොස් ඇති බවයි.
කලාපීය සැසඳීම:
බංග්ලාදේශය සෘණ අගයක සිටින විට, දකුණු ආසියාවේ සෙසු රටවල් ශක්තිමත් මට්ටමක පවතී. ඉන්දියාව 17.20%, ශ්‍රී ලංකාව 19.40% සහ පකිස්ථානය 20.80%ක ප්‍රාග්ධන අනුපාතයක් රඳවාගෙන සිටියි.
ජාත්‍යන්තර රීති:
ජාත්‍යන්තර බැසල් III (Basel III) රීතිවලට අනුව බැංකුවක අවම ප්‍රාග්ධන අනුපාතය 10%ක් විය යුතුය. බංග්ලාදේශය දැන් සිටින්නේ එම සීමාවට බොහෝ සෙයින් පහළිනි.
නොපියවූ ණය කන්දරාව:
2026 මාර්තු වන විට බංග්ලාදේශ බැංකු පද්ධතියේ නොපියවූ ණය ප්‍රමාණය ටකා බිලියන 5,88,704ක් (මුළු ණයවලින් 32.26%ක්) දක්වා ඉහළ ගොස් ඇත.
ස්විස් බැංකු තැන්පතු 41%කින් ඉහළට: ඇත්ත කතාව කුමක්ද?
මේ අතර, 2025 වසරේදී ස්විට්සර්ලන්ත බැංකුවල ඇති බංග්ලාදේශ තැන්පතු 41%කින් ඉහළ ගොස් ස්විස් ෆ්‍රෑන්ක් මිලියන 834.2ක් දක්වා වර්ධනය වී තිබේ.
මෙහි විශේෂත්වය වන්නේ මෙම තැන්පතුවලින් 98.6%ක්ම පුද්ගලික කළු සල්ලි නොව, බංග්ලාදේශ වාණිජ බැංකු විසින් සිය ජාත්‍යන්තර ගනුදෙනු සහ ආයෝජන ලාභ සඳහා ස්විස් බැංකුවල තැන්පත් කළ නීත්‍යානුකූල මුදල් වීමයි.
පුද්ගලික තැන්පතු පහළට:
පුද්ගලික ගිණුම්වල ඇති තැන්පතු ප්‍රමාණය 10%කින් පමණ පහත වැටී ඇත.
නමුත් ගැටලුවක් ඇත:
ස්විස් බැංකු දැන් කළු සල්ලි වැටලීමට තොරතුරු හුවමාරු කරගන්නා AEOI (Automatic Exchange of Information) ක්‍රමවේදය භාවිත කරයි. ඉන්දියාව සහ පකිස්ථානය මීට එකඟ වී ඇතත්, 2026 මැයි වන තෙක්ම බංග්ලාදේශය මෙම විනිවිදභාවයේ ගිවිසුමට අත්සන් තබා නැත.
අර්බුදයෙන් ගොඩ ඒමට ඇති බරපතල අභියෝග
බංග්ලාදේශයේ වත්මන් රජය බැංකු පද්ධතිය යථා තත්ත්වයට පත් කිරීම සඳහා පියවර ගනිමින් සිටියද, ඒ සඳහා ඇති මාවත ඉතා දුෂ්කරය.
රාජ්‍ය අරමුදල් හිඟය:
දුර්වල බැංකු නැවත ශක්තිමත් කිරීමට (Recapitalisation) මුදල් මුදා හැරීමට රජය උත්සාහ කරයි. මුදල් ඇමැති අමීර් කස්රු මහමුද් චෞද්රි ප්‍රකාශ කළේ මේ සඳහා වත්මන් මුදල් වසරේ ටකා කෝටි 40,000ක් වෙන් කර ඇති බවයි.
බැංකු ඒකාබද්ධ කිරීම:
දැඩි ලෙස කඩා වැටුණු බැංකු පහක් එක්කර 'සම්මිලිතෝ ඉස්ලාමී බැංකුව' නමින් නව බැංකුවක් පිහිටුවීමට රජය පියවර ගෙන ඇත.
විශේෂඥ මතය:
මූල්‍ය විශේෂඥයන් පෙන්වා දෙන්නේ ග්‍රීසිය වැනි රටවල් යුරෝපා සංගමයේ සහාය ඇතිව මෙවැනි අර්බුදවලින් ගොඩ ආවත්, බංග්ලාදේශයට එවැනි බාහිර මූල්‍ය ශක්තියක් නොමැති බැවින් දැඩි ව්‍යුහාත්මක ප්‍රතිසංස්කරණවලින් තොරව මෙම බැංකු අර්බුදය විසඳිය නොහැකි බවයි.
මුලාශ්‍ර :
Capital position of Bangladeshi banks turns negative
Bangladeshi deposits in Swiss banks surge 41% in 2025, led by banks
සබැඳි පුවත් :
ඉස්ලාමි බැංකුව යළිත් ගිනි ගනී: මහ බැංකුව තැබූ ‘වැරදි අඩිය’ මූල්‍ය පද්ධතියම අනතුරේ හෙළයිද?
