ඉතිහාසයේ දරුණුම උෂ්ණත්වය හමුවේ ලන්ඩනයට 'රතු නිවේදනයක්'; පාසල් සිය ගණනක් වැසේ

අධික රේල් පීලි රත්වීම නිසා Eurostar ඇතුළු දුම්රිය ගමන් වාර අවලංගුයි - ජනතාවට ගමන් බිමන් තහනමක්

වායුසමීකරණ නැති බ්‍රිතාන්‍යයේ පැරණි ගොඩනැඟිලි දේශගුණික විපර්යාස හමුවේ අර්බුදයක

බ්‍රිතාන්‍ය ඉතිහාසයේ පෙර නොවූ විරූ අයුරින් ජුනි මාසය තුළ වාර්තා වන දැඩි ආන්තික උෂ්ණත්වය (Severe Heatwave) හේතුවෙන් එරට පාසල් සිය ගණනක් වසා දැමීමටත්, අන්තර්ජාතික ප්‍රවාහන ජාලයන් සීමා කිරීමටත් බ්‍රිතාන්‍ය රජය හදිසි පියවර ගෙන තිබේ.

ලන්ඩන් සහ බර්මින්හැම් ඇතුළු මධ්‍යම සහ දකුණු එංගලන්තයේ ප්‍රදේශ රැසක් ආවරණය වන පරිදි බ්‍රිතාන්‍ය කාලගුණ විද්‍යා කාර්යාලය (Met Office) විසින් අතිශය දුර්ලභ ගණයේ ‘රතු පැහැති’ උෂ්ණත්ව අනතුරු ඇඟවීමක් (Red Heat Warning) නිකුත් කර ඇති අතර, එරට ඉතිහාසයේ මෙවැනි රතු නිවේදනයක් නිකුත් කර ඇත්තේ දෙවන වතාවට පමණි.

සාමාන්‍යයෙන් ශීතල දේශගුණයකට හුරුවී ඇති බ්‍රිතාන්‍යය වැනි යුරෝපීය රටක උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 40 දක්වා ඉහළ යාම සෞඛ්‍ය මෙන්ම යටිතල පහසුකම් පද්ධතියටම එල්ල වන දැඩි තර්ජනයකි. මීට පෙර 1976 වසරේ ජුනි මාසයේදී වාර්තා වූ ඉහළම උෂ්ණත්ව වාර්තාව වූ සෙල්සියස් අංශක 35.6 ක සීමාව මේ වන විටත් බිඳ වැටී ඇත. රාත්‍රී කාලයේදී පවා උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 20 කට වඩා පහළ නොයන බැවින්, පොදු ජන ජීවිතය දැඩි අවදානමකට ලක්ව තිබේ.

පවතින ආන්තික තත්ත්වයේ ප්‍රධාන බලපෑම්

පාසල් 300කට අධික සංඛ්‍යාවක් වැසේ:
බ්‍රිතාන්‍ය පුරා පිහිටි පාසල් 300 කට අධික ප්‍රමාණයක් පූර්ණ හෝ අර්ධ වශයෙන් වසා දැමීමට බලධාරීන් තීරණය කර ඇත. බ්‍රිතාන්‍යයේ පවතින සියවස් පැරණි සාම්ප්‍රදායික පාසල් ගොඩනැඟිලි උණුසුම රඳවා ගන්නා පරිදි සකසා ඇති බැවින් (Insulated for cold), වායුසමීකරණ පද්ධති (AC) නොමැතිව දරුවන්ට එහි රැඳී සිටීම සෞඛ්‍යමය වශයෙන් අනතුරුදායක වී තිබේ.

ජාත්‍යන්තර දුම්රිය ගමන් වාර අවලංගුයි:
අධික රශ්මිය නිසා දුම්රිය රේල් පීලි ඇඹරීමේ හා ගිලිහීමේ අවදානමක් (Track buckling) මතුවීම හේතුවෙන්, ලන්ඩන් සහ පැරිස් අතර ධාවනය වන සුප්‍රසිද්ධ ‘යුරෝස්ටාර්’ (Eurostar) දුම්රිය ඇතුළු ගමන් වාර රැසක් අවලංගු කර ඇත. අත්‍යවශ්‍ය කටයුත්තකට හැර ගමන් බිමන් යාමෙන් වළකින ලෙස ප්‍රවාහන බලධාරීන් නිවේදනය කර තිබේ.

දේශගුණික විපර්යාසයන්ගේ සෘජු ප්‍රහාරයක්:
බ්‍රිතාන්‍ය කාලගුණ විද්‍යා කාර්යාලයේ ප්‍රධාන විද්‍යාඥ ස්ටීවන් බෙල්චර් (Stephen Belcher) පෙන්වා දෙන්නේ, මිනිස් ක්‍රියාකාරකම් හේතුවෙන් සිදුවන ගෝලීය දේශගුණික විපර්යාස (Climate Change) නිසා මෙවැනි ආන්තික කාලගුණික තත්ත්වයන් ඉදිරියේදී වඩාත් දරුණු ලෙස නිතර සිදුවිය හැකි බවයි.

ගෝලීය පාරිසරික විශ්ලේෂකයන් පෙන්වා දෙන පරිදි, මෙම 'රතු නිවේදනය' සංවර්ධිත බටහිර රටවල් තම යටිතල පහසුකම් පද්ධතිය (Infrastructure) නවීකරණය කළ යුතු ආකාරය පිළිබඳව තැබූ අනතුරු ඇඟවීමකි. බ්‍රිතාන්‍යයේ නිවාස සහ පොදු ගොඩනැඟිලිවලින් වායුසමීකරණ පද්ධති පවතින්නේ 5%කටත් වඩා අඩු ප්‍රමාණයකය.

මෙවැනි වාර්තාගත උෂ්ණත්වයන් හමුවේ සංවර්ධිත යුරෝපීය ආර්ථිකයන් පවා ක්ෂණිකව අඩාල වන ආකාරය, ශ්‍රී ලංකාව වැනි දේශගුණික අවදානමට සෘජුවම ලක්වන දූපත් රාජ්‍යයන්ට ද තීරණාත්මක පාඩමකි. කාර්මික රටවලින් සිදුවන කාබන් විමෝචනය හේතුවෙන් ලෝකය උණුසුම් වීම හුදෙක් කතාවකට පමණක් සීමා නොවී, ලෝක මූල්‍ය කේන්ද්‍රස්ථානයක් වන ලන්ඩනය පවා අඩාල කළ හැකි මට්ටමේ බිහිසුණු යථාර්ථයක් වී ඇති බව මෙම අර්බුදයෙන් මනාව සනාථ වේ.