ඇමෙරිකා-සෞදි ඒකාබද්ධ ප්‍රහාරවලින් ඉරාකයේ 20ක් මරුට: මැදපෙරදිග යළිත් මහා යුද බියක්
ඇමෙරිකානු ප්‍රතිප්‍රහාර සහ ට්‍රම්ප්ගේ ප්‍රකාශය
මැදපෙරදිග කලාපයේ රඳවා සිටින ඇමෙරිකානු හමුදාවලට එල්ල වූ හදිසි ඉරාන මිසයිල ප්‍රහාරයක් ව්‍යර්ථ කිරීමෙන් අනතුරුව, ඉරානයට එරෙහිව දැවැන්ත ගුවන් ප්‍රහාර මාලාවක් ආරම්භ කිරීමට ඇමෙරිකානු සන්නද්ධ බලකායන් කටයුතු කර තිබේ. ඇමෙරිකානු මධ්‍යම බලකාය (CENTCOM) නිවේදනය කළේ ඉරානයේ හමුදා ඉලක්ක කිහිපයකට අමෙරිකානු වේලාවෙන් රාත්‍රී 8:00ට පමන මෙම බලගතු ප්‍රතිප්‍රහාර එල්ල කිරීම ආරම්භ කළ බවයි.
මෙම ප්‍රහාරයට පෙර ඕවල් කාර්යාලයේදී (Oval Office) මාධ්‍ය අමතමින් ඇමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් සඳහන් කළේ, "අපි ඔවුන්ට ඉතා තදින් පහර දෙනවා, මන්ද දැන් ඔවුන්ට පහර දීමේ වාරය අපට ඇවිත්. පහරදීම සිදුවන බව ඔවුන් දන්නවා" යනුවෙනි. ඉරානය විසින් පසුගියදා ඇමෙරිකානු හමුදා ඉලක්ක කර එල්ල කළ ප්‍රහාර සියල්ල සාර්ථකව ව්‍යර්ථ කළ බව පැවසූ ට්‍රම්ප්, ඉරානයට රිදෙන අයුරින් පහරදීම තම මීළඟ පියවර බව අවධාරණය කළේය.
සෞදි අරාබියේ මැදිහත්වීම සහ ඉරාකයේ ප්‍රහාර
මේ අතර, ඇමෙරිකානු හමුදාව සහ සෞදි අරාබි හමුදාව එක්ව ඉරාකයේ පිහිටි ඉරාන හිතවාදී 'ජනප්‍රිය බලමුලු ගැන්වීමේ බලකාය' (Popular Mobilization Forces - PMF) ඉලක්ක කරගනිමින් විශේෂ ප්‍රහාර මාලාවක් දියත් කර ඇත. සෞදි බලශක්ති යටිතල පහසුකම්වලට ඉරාන හිතවාදී කණ්ඩායම් එල්ල කළ ප්‍රහාරවලට පිළිතුරු ලෙස මෙම ඒකාබද්ධ ප්‍රහාරය එල්ල කළ බව සෞදි ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශය තහවුරු කළේය.
මෙම ප්‍රහාරවලින් පුද්ගලයින් 20 දෙනෙකු මියගොස් තවත් 32 දෙනෙකු තුවාල ලබා ඇති අතර, මියගිය අය අතර ඉරාන ඉස්ලාමීය විප්ලවීය ආරක්ෂක බලකායේ (IRGC) සාමාජිකයින් සිව්දෙනෙකු ද සිටින බව වාර්තා වේ. මෙම සිදුවීමත් සමග සෞදි ආරක්ෂක අමාත්‍ය ඛාලිද් බින් සල්මාන් කුමරු වොෂින්ටන් නුවරදී ඇමෙරිකානු උපජනාධිපති ජේ.ඩී. වෑන්ස් සහ ජනාධිපති ට්‍රම්ප් හමුවී කලාපීය ආරක්ෂාව පිළිබඳ හදිසි සාකච්ඡාවල නිරත විය.
ගෝලීය තෙල් වෙළඳපොළට සහ නාවික මාර්ගවලට එල්ල වූ බලපෑම
මෙම සටන් තීව්‍ර වීමත් සමග ගෝලීය වෙළඳපොළේ බ්‍රෙන්ට් (Brent) වර්ගයේ බොරතෙල් මිල 7% කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයකින් ඉහළ ගොස් බැරලයක් ඩොලර් 90.66 දක්වා ඉහළ ගොස් ඇත. ඉරාන හිතවාදී හූති කැරලිකරුවන් විසින් ඉන්දියන් සාගරයට ගමන් කිරීමට උත්සාහ කරන සෞදි නෞකාවලට පහරදෙන බවට තර්ජනය කිරීමත් සමග රතු මුහුදේ සහ පර්සියානු ගුප්ත කලාපයේ නාවික ගමනාගමනයට දැඩි බාධා එල්ල වී තිබේ.
ලෝක තෙල් ප්‍රවාහනයෙන් පස්ගුණයකින් පංගුවක් ගමන් කරන හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය (Strait of Hormuz) සහ බැබ් අල්-මන්ඩෙබ් (Bab al-Mandeb) සන්ධිය හරහා නෞකා ගමනාගමනය සීඝ්‍රයෙන් පහත වැටී ඇති අතර, තෙල් ප්‍රවාහන සමාගම් සූවස් ඇල ඇතුළු විකල්ප නාවික මාර්ග කෙරෙහි අවධානය යොමු කරමින් සිටී. මේ අතර චීනය විසින් ඉරානයට ගුවන් ආරක්ෂක මිසයිල පද්ධති ලබාදීමට සූදානම් වන බවට පළවන වාර්තා සම්බන්ධයෙන් තමන් දැඩි කණගාටුවට පත්වන බවද ජනාධිපති ට්‍රම්ප් වැඩිදුරටත් සඳහන් කළේය.
මුලාශ්‍රය :
