ඉරාන මංගල උත්සවයකට එල්ල වූ ප්‍රහාරය: ඇමෙරිකානු අවි ප්‍රහාරයක් බවට සැක

වොෂින්ටනයෙන් පරීක්ෂණයක්; ආයුධ විශේෂඥයන්ගේ අවධානය සෘජු ප්‍රහාරයක් දෙසට

දකුණුදිග ඉරානයේ කුහෙස්ටැක් (Kuhestak) නගරාසන්නයේ පැවති මංගල උත්සවයක් ඉලක්ක කර පසුගිය අඟහරුවාදා එල්ල වූ මාරාන්තික ප්‍රහාරය, වෙනත් ඉලක්කයකින් විසිරී ගිය කොටස් නොව සෘජුවම එල්ල වූ ඇමෙරිකානු අවි ප්‍රහාරයක් විය හැකි බවට ස්වාධීන ආයුධ විශේෂඥයන් විසින් සිදු කරන ලද තාක්ෂණික විශ්ලේෂණයකින් අනාවරණය වී තිබේ.

සිව්දෙනෙකුට මරු කැඳවමින් තවත් 68 දෙනෙකුට බරපතළ තුවාල සිදු කළ මෙම සිදුවීමත් සමඟ, දෙරට අතර පවතින ගැටුම්කාරී වටපිටාව හමුවේ සාමාන්‍ය වැසියන්ට එල්ල වන බලපෑම සම්බන්ධයෙන් ජාත්‍යන්තර අවධානය යළිත් තීව්‍ර වී ඇත.

මංගල සාදයකට එල්ල වූ බෝම්බය

කුහෙස්ටැක් නගරයේ නිවසක මංගල උත්සවයක් වෙනුවෙන් විශාල පිරිසක් එක්රැස්ව සිටි අවස්ථාවේදී මෙම ප්‍රහාරය එල්ල වී තිබේ. ප්‍රහාරයෙන් අනතුරුව ලබාගත් ඡායාරූප සහ වීඩියෝ දර්ශන පරීක්ෂා කළ අවි විශේෂඥයින් පෙන්වා දෙන්නේ, නිවසේ වහලය මතට සෘජුවම කිසියම් අවියක් පතිත වී ඇති බවයි.

ප්‍රහාරයෙන් මියගිය පිරිස අතර මංගල උත්සවයේ ආරාධිතයන් වූ 43 හැවිරිදි කොල්සූම් මොල්ලාහි, 50 හැවිරිදි සර්කාටූන් තහේරි සහ සිව් හැවිරිදි අමීර් මොහොමඩ් කරීම් යන අය වන බව මානව හිමිකම් සංවිධාන සහ ප්‍රාදේශීය මාධ්‍ය තහවුරු කරයි. මීට අමතරව අසල තිබූ විදුලි සංදේශ කුලුන අසල යතුරුපැදියකින් ගමන් කරමින් සිටි 16 හැවිරිදි මොහොමඩ් මල්ලාහි නමැති තරුණයා ද මියගිය අය අතර වේ.

විශේෂඥයන්ගේ තාක්ෂණික තක්සේරුව

අදාළ දර්ශන අධ්‍යයනය කළ බ්‍රිතාන්‍ය යුද හමුදාවේ හිටපු බ්‍රිගේඩියර්වරයෙකු සහ පුපුරණ ද්‍රව්‍ය ඉංජිනේරු විද්‍යාව පිළිබඳ ආචාර්ය උපාධිධාරියෙකු වන ගැරත් කොලෙට් (Gareth Collett) සඳහන් කරන්නේ, ක්ෂේත්‍රයේ දක්නට ලැබෙන සාක්ෂි අනුව මෙය ඉරාන ගුවන් ආරක්ෂක මිසයිලයකට වඩා රාත්තල් 500ක බරින් යුත් ගුවනින් හෙළන ඇමෙරිකානු අවියක් වීමේ හැකියාව වැඩි බවයි. අති නවීන මාර්ගෝපදේශන පද්ධති පැවතුණද මෙවැනි අවි ඉලක්කයෙන් බැහැර වීමේ අවස්ථා වාර්තා වන බව ද ඔහු පෙන්වා දෙයි.

හිටපු එක්සත් ජනපද හමුදා අවි විශේෂඥයෙකු වන ට්‍රෙවර් බෝල් (Trevor Ball) පවසන්නේ, වහලයට සිදු වී ඇති හානිය සෘජු ප්‍රහාරයක ලක්ෂණ පෙන්නුම් කරන අතර, ඒ අසල පිහිටි සන්නිවේදන කුලුනට එල්ල වූ ප්‍රහාරයේ කොටස් විසිරී යාමෙන් මෙවැනි බලපෑමක් ඇති විය නොහැකි බවයි. ඔස්ලෝ සාම පර්යේෂණ ආයතනයේ (PRIO) මහාචාර්ය සෙබස්තියන් ෂූට් ද සනාථ කරන්නේ ප්‍රහාරක කෝණය හෝ සුන්බුන් විසිරී ඇති ආකාරය ඉරාන ගුවන් ආරක්ෂක මිසයිලයකට නොගැලපෙන බවයි.

ඉලක්කය සහ වොෂින්ටනයේ ප්‍රතිචාරය

එක්සත් ජනපද හමුදා මධ්‍යම අණදෙන මූලස්ථානය (CENTCOM) මීට පෙර නිවේදනය කළේ ගල්ෆ් කලාපයේ තම හමුදාවන්ට එල්ල වූ ප්‍රහාරවලට ප්‍රතිචාර වශයෙන් ඉරානයේ දකුණු දිග රේඩාර්, ගුවන් ආරක්ෂක සහ සන්නිවේදන පද්ධති ඉලක්ක කර ප්‍රහාර එල්ල කළ බවයි.

ප්‍රහාරය එල්ල වූ නිවසේ සිට මීටර් 135ක් පමණ දුරින් පිහිටි සිවිල් විදුලි සංදේශ කුලුනක් ඉලක්ක කර එදින ප්‍රහාර එල්ල වූ බව නිල නොවන මට්ටමින් තහවුරු වී තිබේ. සිදුවීම සම්බන්ධයෙන් එක්සත් ජනපද රජය සොයා බැලීම් ආරම්භ කර ඇති බව ධවල මන්දිර ප්‍රවෘත්ති සාකච්ඡාවකදී එක්සත් ජනපද උප ජනාධිපති ජේ.ඩී. වෑන්ස් තහවුරු කළේය. එක්සත් ජනපද හමුදා බලධාරීන් ප්‍රකාශ කර ඇත්තේ අදාළ සිදුවීම තමන්ගේ ප්‍රහාරයකින් සිදුවූවක්ද නැතහොත් වෙනත් මිසයිල පද්ධතියක බලපෑමක්ද යන්න පිළිබඳව විමර්ශනය කරන බවයි.

කලාපීය ආරක්ෂාව සහ සිවිල් ආරක්ෂණ අවදානම

මීට මාස කිහිපයකට පෙර මිනාබ් (Minab) ප්‍රාථමික පාසලකට එල්ල වූ ප්‍රහාරයෙන් පසු සිදුවූ ප්‍රබලතම සිවිල් හානිය ලෙස මෙය සැලකේ. හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය ආශ්‍රිත නාවික මාර්ගවල ආරක්ෂාව මෙන්ම ජාත්‍යන්තර බලශක්ති සැපයුම් ජාලයන්හි ස්ථාවරත්වය කෙරෙහි බලපාන මෙම ගැටුම්කාරී වාතාවරණය හමුවේ, සිවිල් ජනතාව ගැවසෙන ප්‍රදේශවල මෙහෙයුම් සිදු කිරීමේදී ඇති වන අවදානම පිළිබඳව ජාත්‍යන්තර නිරීක්ෂකයින් දැඩි අවධානයක් යොමු කර තිබේ.

වැඩිදුර කියවීම සඳහා:

Reuters: Deadly strike on Iranian wedding was likely a direct hit by a US munition, analysis shows