ගැටුම් උත්සන්න වීමත් සමඟ ලෝක වෙළෙඳපොළේ බොරතෙල් මිල සති හයක ඉහළම අගයට
තම සම්පත් ඉලක්ක කර එල්ල වන ඕනෑම ප්‍රහාරයකට ප්‍රතිචාර දැක්වීමට පසුබට නොවන බවට අනතුරු අඟවන ඉරානය, මැදපෙරදිග කලාපයේ ක්‍රියාත්මක වන ඇමෙරිකානු තෙල් හා ගෑස් සමාගම්වල පහසුකම් (Gas facilities) ද ප්‍රතිප්‍රහාර හමුවේ අනාරක්ෂිත තත්ත්වයක පවතින බව ප්‍රකාශ කර තිබේ. දෙපාර්ශ්වය අතර හුවමාරු වන ප්‍රහාර හමුවේ ගල්ෆ් කලාපයේ උණුසුම යළි තීව්‍ර වෙමින් පවතින පසුබිමක මෙම ප්‍රකාශය නිකුත් විය.
"අපේ සම්පත්වලට පහර දුනහොත් ප්‍රතිප්‍රහාර නියතයි"
ඉරාන පාර්ලිමේන්තු කථානායක සහ එරට ප්‍රධාන සාකච්ඡාකරු වන මොහොමඩ් බකර් කලිබාෆ් අවධාරණය කරන්නේ කලාපීය බලශක්ති සැපයුම් ජාලය ඉතා පුළුල් මෙන්ම පහසුවෙන් ළඟාවිය හැකි එකක් බැවින්, එහි ක්‍රියාත්මක ඇමෙරිකානු සමාගම් ද එම තර්ජනයට මුහුණ දී සිටින බවයි.
ඉරාන තෙල් ප්‍රවාහන නෞකා ආරක්ෂාවක් නොමැති තත්ත්වයක පවතින බවට ඇමෙරිකානු ආරක්ෂක ලේකම් පීට් හෙග්සෙත් කළ ප්‍රකාශයකට පිළිතුරු දෙමින් කලිබාෆ් පෙන්වා දුන්නේ, "අපේ සම්පත්වලට පහර දුන්නොත් ඔබටත් ප්‍රතිප්‍රහාර එල්ල වෙනවා. අපි ඒ බව මීට පෙරත් ඔප්පු කර තිබෙනවා," යනුවෙනි.
හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධියට නව සීමා සහ නාවික තහංචි
මේ අතර, පර්සියානු ගල්ෆ් කලාපය ආශ්‍රිතව නව සීමාකාරී කලාපයක් ප්‍රකාශයට පත් කිරීමට පියවර ගන්නා බව ඉරාන ජ්‍යෙෂ්ඨ ආරක්ෂක නිලධාරී මොහොසින් රෙසායි සඳහන් කර තිබේ. ඇමෙරිකාව විසින් පනවා ඇති නාවික අවහිරතා ආරම්භ වන සීමාවේ සිට මෙම නව කලාපය ක්‍රියාත්මක වන අතර, ඊට ඇතුළු වන ඕනෑම නෞකාවක් ඉරාන සම්බාධක ලැයිස්තුවට එක් කිරීමට නියමිතය.
ඇමෙරිකාව එල්ල කරන ප්‍රහාර, කඩාකප්පල්කාරී ක්‍රියා සහ තර්ජන සම්පූර්ණයෙන්ම නතර කරන තුරු හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය විවෘතව තැබීමට ඉරානය බැඳී නොසිටින බව ද රෙසායි වැඩිදුරටත් කියා සිටියේය. සාකච්ඡා මාර්ගයෙන් ඇති කරගත් සටන් විරාම ප්‍රයත්නයන් බිඳවැටීමත් සමඟ, පසුගිය සති අන්තයේ දී ඉරාන තෙල් නෞකා කිහිපයක් ඉලක්ක කර ඇමෙරිකාව ප්‍රහාර එල්ල කර තිබූ අතර, ඊට පෙර ඉරාන විප්ලවීය ආරක්ෂක බලකාය විසින් ඇමෙරිකානු යුද නෞකාවලට පහර දී තිබිණි.
ගෝලීය වෙළෙඳපොළ සහ කලාපීය බලපෑම
පවතින උග්‍ර යුදමය තත්ත්වය හමුවේ හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය හරහා සිදුවන නෞකා ගමනාගමනය සැලකිය යුතු ලෙස පහත වැටී ඇති බව නැව් ප්‍රවාහන දත්ත වාර්තා පෙන්වා දෙයි. පසුගිය දින කිහිපය තුළ දිනකට ගමන් කර ඇත්තේ සාමාන්‍යයෙන් වෙළෙඳ නෞකා 10ක් වැනි අවම සංඛ්‍යාවකි.
මෙම අවහිරතාව ලෝක බලශක්ති වෙළෙඳපොළ කෙරෙහි ක්ෂණික බලපෑමක් එල්ල කර ඇති අතර, බ්‍රෙන්ට් වර්ගයේ බොරතෙල් බැරලයක මිල ඩොලර් 97.93 දක්වා ඉහළ යමින් පසුගිය සති හයක උපරිම මට්ටම සටහන් කළේය.
කලාපීය නොසන්සුන්තාව හේතුවෙන් එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය ඇතුළු අසල්වැසි තෙල් අපනයන රටවල් ද බලපෑමට ලක්ව ඇති අතර, සිය බලශක්ති අපනයනයන් ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා විකල්ප නාවික හා ගොඩබිම් මාර්ග කෙරෙහි කලාපීය රටවල අවධානය යොමුව තිබේ. එසේම ඉන්ධන මිල ඉහළ යාම හේතුවෙන් ජාත්‍යන්තර මට්ටමින් පාරිභෝගික භාණ්ඩ මිල කෙරෙහි ද බලපෑම් එල්ල වෙමින් පවතී.
වැඩිදුර කියවීම සඳහා මුලාශ්‍ර:
Reuters: Iran vows to respond to US strikes, says US energy companies' facilities are 'exposed'
