පැට්රියට් මිසයිල හිඟය නිසා යුක්රේනය දැඩි අවදානමක; ගෝලීය සැපයුම් ජාලය හරහා ශ්රී ලංකාවටත් බලපෑම්
රුසියාව සිය ගුවන් හමුදා ඉලක්ක පුහුණු කිරීම සඳහා භාවිත කළ විශේෂ මිසයිල වර්ගයක් සක්රීය ප්රහාරක අවියක් බවට පරිවර්තනය කරමින් යුක්රේනය වෙත එල්ල කරන ගුවන් ප්රහාර පෙර නොවූ විරූ මට්ටමකින් ඉහළ නංවා ඇති බව නවතම යුද වාර්තා අනාවරණය කරයි. මේ හේතුවෙන් යුක්රේනය සතු ඇමෙරිකානු නිෂ්පාදිත 'පැට්රියට්' (Patriot) ගුවන් ආරක්ෂණ මිසයිල සංචිත සීඝ්රයෙන් අවසන් වෙමින් පවතින අතර, ඉදිරි ශීත සෘතුව ඉලක්ක කරගනිමින් බලශක්ති සහ ගබඩා පද්ධති වෙත එල්ල වන තර්ජනය දැඩි වී තිබේ.
පුහුණු මිසයිල ප්රහාරක අවි බවට පත්වූ හැටි
යුක්රේන නීතිපති කාර්යාලය සහ හමුදා බුද්ධි අංශ පෙන්වා දෙන්නේ රුසියාව 'RM48U' (Raketa Mishen) නැමැති මිසයිල වර්ගය මහා පරිමාණයෙන් මෙහෙයුම් සඳහා යොදවා ඇති බවයි. සාමාන්යයෙන් ගුවන් ආරක්ෂණ පද්ධතිවල පුහුණුවීම් සඳහා ඉලක්කයක් ලෙස යොදාගන්නා මෙම මිසයිල, S-400 ආරක්ෂණ පද්ධති හරහා බැලස්ටික් ගමන් මගක් ඔස්සේ අධිවේගයෙන් විදිනු ලබයි.
පසුගිය ජූලි සහ අගෝස්තු මුල් සතිය තුළ රුසියාව එල්ල කළ බැලස්ටික් සහ හයිපර්සොනික් මිසයිල 228කින් අඩකට වඩා වැඩි ප්රමාණයක් මෙම RM48U වර්ගයේ ඒවා බව හෙළිව ඇත. ඉස්කැන්ඩර් (Iskander) වැනි ප්රධාන පෙළේ අධි-නිරවද්ය මිසයිලයකට වඩා මෙම අවිය බලයෙන් සහ ඉලක්කයට එල්ල වීමේ නිරවද්යතාවයෙන් අඩු වුවද, මීටර් 300ක පමණ පරාසයක සිදුවන අපගමනය හේතුවෙන් සිවිල් වැසියන් සහ පොදු යටිතල පහසුකම් දැඩි හානියකට ලක්වන බව නිරීක්ෂණය වී තිබේ. අගෝස්තු 5 වැනිදා කියෙව් ආසන්නයේ දුම්රිය ස්ථානයකට එල්ල වූ ප්රහාරයද මෙවැනි මිසයිලයකින් සිදුවූවක් බවට හඳුනාගෙන ඇත.
රුසියාවේ දිගුකාලීන යුද උපායමාර්ගය
ආරක්ෂක විශ්ලේෂකයන් පෙන්වා දෙන්නේ රුසියාව මෙම අඩු වියදම් මිසයිල භාවිත කරන්නේ ද්විත්ව අරමුණක් සහිතව බවයි. එක් අතකින් යුක්රේනය සතු ඉතා මිල අධික පැට්රියට් ආරක්ෂක මිසයිල නිකරුණේ ක්ෂය කර දැමීමත්, අනෙක් අතින් ඉදිරි ශීත කාලයේදී විදුලි හා තාපන බලාගාර ඉලක්ක කර මහා පරිමාණ ප්රහාර එල්ල කිරීම සඳහා සිය ප්රබල 'ඉස්කැන්ඩර්' සහ 'සර්කෝන්' (Zircon) මිසයිල සංචිත ආරක්ෂා කර තබා ගැනීමත් මොස්කව්හි ප්රධාන සැලසුම වී තිබේ.
කෙසේවෙතත්, රුසියානු ආරක්ෂක අමාත්යාංශය අවධාරණය කරන්නේ තමන් කිසිදු විටෙක සිවිල් ඉලක්ක වෙත ප්රහාර එල්ල නොකරන බවත්, පසුගියදා කියෙව් ආසන්නයේ එල්ල වූ ප්රහාරයෙන් යුද උපකරණ ගබඩාවක් විනාශ කළ බවත්ය.
බටහිර ආරක්ෂක සැපයුම් සහ යුක්රේනයේ හිඟය
මෙම දැවැන්ත මිසයිල වරුසාව හමුවේ යුක්රේන ජනාධිපති ව්ලොදිමිර් සෙලෙන්ස්කි බටහිර රටවලින් කඩිනමින් පැට්රියට් පද්ධති ඉල්ලා සිටියද, ගෝලීය ආරක්ෂක ඉල්ලුම ඉහළ යාම හේතුවෙන් එම සැපයුම් ලැබීම ප්රමාද වෙමින් පවතී. විශේෂයෙන් මැදපෙරදිග කලාපයේ උද්ගතව ඇති ආරක්ෂක තත්ත්වයන් හමුවේ ඇමෙරිකානු ආරක්ෂක තොග වැඩි වශයෙන් එම කලාපය දෙසට යොමු කෙරෙමින් පවතින බව වාර්තා වේ.
ගෝලීය ආර්ථිකය සහ ශ්රී ලංකාවට ඇති බලපෑම
යුක්රේනයේ බලශක්ති සහ ප්රවාහන ජාලයන් ඉලක්ක කර එල්ල වන මෙවැනි ප්රහාර හුදෙක් යුරෝපයට පමණක් සීමා වන අර්බුදයක් නොවේ. යුරෝපයේ බලශක්ති අර්බුදය උග්රවීම සහ කලාපීය නාවික ප්රවාහන අවහිරතා හමුවේ ලෝක වෙළඳපොළේ බොරතෙල් සහ අත්යවශ්ය භාණ්ඩ ප්රවාහන ගාස්තු ඉහළ යාමේ දැඩි අවදානමක් පවතී.
ශ්රී ලංකාව වැනි ආනයන මත යැපෙන රටවලට මෙහි සෘජු බලපෑමක් එල්ල විය හැකිය. ගෝලීය ඉන්ධන මිල ඉහළ ගියහොත් මෙරට ඉන්ධන සහ විදුලිබල පිරිවැය කෙරෙහි එය බලපාන අතර, පොහොර සහ තිරිඟු වැනි මූලික ආනයන භාණ්ඩවල මිල ඉහළ යාම හරහා මෙරට උද්ධමනය පාලනය කරගැනීමේ ක්රියාවලියටද එය අභියෝගයක් විය හැකිය. මීට අමතරව, යුරෝපා කලාපයේ ආර්ථික අවිනිශ්චිතතාව මෙරට ප්රධාන අපනයන ආදායම් මාර්ගයක් වන ඇඟලුම් ක්ෂේත්රයට මෙන්ම යුරෝපීය සංචාරක පැමිණීම් කෙරෙහිද වක්ර බලපෑමක් ඇති කළ හැකි බව ආර්ථික විශ්ලේෂකයෝ පෙන්වා දෙති.
වැඩිදුර තොරතුරු කියවීම සඳහා:
Reuters: Russia adapts a training missile to lead its ballistic onslaught of Ukraine
Royal United Services Institute (RUSI) - Defense & Security Analysis




