ඇමෙරිකානු ඩීසල් අර්බුදය: යුරෝපයේ සංචිත කැඳවයි

මැදපෙරදිග කලාපයේ උද්ගතව ඇති යුදමය තත්ත්වයත් සමඟ ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය තුළ ඩීසල් මිල ශීඝ්‍රයෙන් ඉහළ ගොස් තිබේ. මේ හේතුවෙන් එරට කෘෂිකාර්මික හා ප්‍රවාහන ක්ෂේත්‍රයන් දැඩි මූල්‍ය පීඩනයකට ලක්ව ඇති බව විදෙස් වාර්තා පෙන්වා දෙයි.

මෙම තත්ත්වයට පිළියමක් ලෙස ඇමෙරිකාවෙන් විදෙස් රටවලට සිදුකරන ඩීසල් අපනයනය තාවකාලිකව තහනම් කිරීම කෙරෙහි එරට පාලනාධිකාරියේ අවධානය යොමුව ඇත.

යුරෝපයේ සංචිත මුදාහැරීමට ඇමෙරිකාවෙන් ඉල්ලීමක්

එවැනි පියවරක් ගැනීමට පෙර යුරෝපා රටවල් සතු හදිසි ඩීසල් සංචිත වහාම වෙළඳපොළට මුදාහැරිය යුතු බවට ඇමෙරිකානු භාණ්ඩාගාර ලේකම් ස්කොට් බෙසන්ට් ප්‍රකාශ කර තිබේ. ඒ හරහා ගෝලීය වෙළඳපොළේ මිල ස්ථායී කරගැනීම ඇමෙරිකාවේ අරමුණයි.

ඇමෙරිකාව දිනකට ඩීසල් බැරල් මිලියන 1.2 ත් 1.5 ත් අතර ප්‍රමාණයක් ලෝක වෙළඳපොළට සපයයි.

ජර්මනිය සහ ප්‍රංශය ඇතුළු යුරෝපා රටවල් සතුව සැලකිය යුතු හදිසි ඉන්ධන සංචිත පවතී.

ඉදිරි මාස 6ක කාලය තුළ බැරල් මිලියන 120 ක පමණ සංචිත මුදාහරින ලෙස වොෂින්ටනය යුරෝපා සංගමයෙන් ඉල්ලා ඇති බව වාර්තා වේ.

ඇමෙරිකාවෙන් ලැබෙන බලපෑම සහ විය හැකි සැපයුම් හිඟය හමුවේ ගතයුතු ක්‍රියාමාර්ග පිළිබඳව බ්‍රිතාන්‍යය සහ යුරෝපා සංගමයේ බලශක්ති අමාත්‍යවරුන් මේ වන විටත් විශේෂ සාකච්ඡා වට කිහිපයක් ආරම්භ කර ඇත.

ගෝලීය වෙළඳපොළ සහ ශ්‍රී ලංකාවට ඇති බලපෑම

ඇමෙරිකානු අපනයන තහනමක් ක්‍රියාත්මක වුවහොත් ජාත්‍යන්තර වෙළඳපොළේ ඩීසල් මිල තවදුරටත් ඉහළ යාමේ දැඩි අවදානමක් පවතින බව වෙළඳපොළ විශ්ලේෂකයෝ අනතුරු අඟවති.

මෙය ශ්‍රී ලංකාව වැනි ආනයනික ඉන්ධන මත යැපෙන දකුණු ආසියානු රටවලට සෘජුවම බලපෑම් එල්ල කළ හැකි සාධකයකි:

ආනයන වියදම ඉහළ යාම:
ලෝක වෙළඳපොළේ මිල වැඩිවීමත් සමඟ මෙරට ඛනිජ තෙල් ආනයනය සඳහා වැයවන විදේශ විනිමය (ඇමෙරිකානු ඩොලර්) ප්‍රමාණය ඉහළ යනු ඇත.  

දේශීය මිල සූත්‍රය:
මිල සූත්‍රයට අනුව මාසිකව සිදුවන සංශෝධන හරහා මෙරට ඩීසල් මිල කෙරෙහිද ඉහළ යාමේ පීඩනයක් එල්ල විය හැකිය.  

ජීවන වියදම:
මෙරට ප්‍රවාහන, කෘෂිකාර්මික හා නිෂ්පාදන ක්ෂේත්‍රවල පිරිවැය ඉහළ යාම හරහා උද්ධමනය පාලනය කරගැනීමට අභියෝග මතු විය හැක.  

ලෝක බලශක්ති වෙළඳපොළේ පවතින මෙම සීඝ්‍ර උච්චාවචනයන් හමුවේ ඉදිරි මාස කිහිපය තුළ ඉන්ධන සුරක්ෂිතතාව සහ සැපයුම් ජාල කළමනාකරණය සම්බන්ධයෙන් කලාපීය රටවල් දැඩි විමසිල්ලෙන් පසුවෙයි.


වැඩිදුර තොරතුරු සහ මූලාශ්‍ර සබැඳි:  

Al Jazeera - US asks Europe to release diesel reserves amid export ban concerns  

The Guardian - Britain in talks with European allies over release of emergency diesel reserves