දුම්රියේ ආසන මත තැබූ නොමිලේ පොත් ලක්ෂයක්

නොනවතින ඝෝෂාව සහ තිර මතින් ගලායන නිමක් නැති සමාජ මාධ්‍ය දැනුම්දීම් මැද, පොදු ප්‍රවාහන සේවයක ගමනක් යනු බොහෝ දෙනෙකුට තවත් එක් වෙහෙසකර මොහොතක් පමණි. එහෙත් එක් අලුයමක මැන්චෙස්ටර් නුවර 'මෙට්‍රොලින්ක්' ට්‍රෑම් රථයකට ගොඩවුණු මගීන්ට දක්නට ලැබුණේ වෙනදා පුරුදු දසුන නොවේ.

හිස් ආසන මත ඔවුන් වෙනුවෙන්ම අලංකාර පොත් පෙළක් තබා තිබිණි. "අවශ්‍ය නම් රැගෙන යන්න; නැතහොත් තවත් මගියෙකු වෙනුවෙන් කියවා මෙහිම තබන්න" යන ආරාධනයද ඒ සමඟ විය.

තිරයෙන් මුදාගත් මිනිත්තු දහය

ලෝක මානසික සෞඛ්‍ය දිනයට සමගාමීව මැන්චෙස්ටර් නගර සභාව සහ එරට ජාතික සාක්ෂරතා භාරය (National Literacy Trust) එක්ව ක්‍රියාත්මක කළ මේ ව්‍යාපෘතිය යටතේ ට්‍රෑම් රථ සහ බස් රථවල නොමිලේ තැබූ පොත් සංඛ්‍යාව 8,000 ඉක්මවයි. මාකස් රෂ්ෆර්ඩ්ගේ ළමා කෘතිවල සිට ජෝන් ග්‍රිෂම්ගේ ත්‍රාසජනක නවකතා දක්වා වූ පුළුල් පරාසයක පොත් ඒ අතර විය.

සංවිධායකයින් මතුකරන ප්‍රධාන කරුණ වන්නේ දිනකට විනාඩි දහයක් හෝ පොතක් කියවීමෙන් මිනිස් මනසෙහි ඇතිවන ආතතිය විශාල වශයෙන් සමනය වන බවයි. මැන්චෙස්ටර් නගර සභාවේ පුස්තකාල කටයුතු පිළිබඳ විධායක සාමාජිකා ෂාසියා බට් පෙන්වා දෙන්නේ, කුමන වයසක පසුවුවද මානසික නිරෝගීභාවය සුරැකීමට කෙටි කියවීමක් පවා ප්‍රබල ඖෂධයක් වන බවයි.

ජංගම දුරකථන තිරයට මැදිවූ නාගරික පීඩනය

පොදු ප්‍රවාහනයේ ගමන් කරන සාමාන්‍ය මගියෙකුගේ දෑස් අද නිරායාසයෙන්ම යොමුවන්නේ ස්මාර්ට්ෆෝන් තිරය වෙතය. සෝෂල් මීඩියා 'ස්ක්‍රෝල්' කිරීමෙන් මොළයට ලැබෙන අනවරත තොරතුරු පීඩනය මානසික විඩාව දෙගුණ කරයි.

ජාතික සාක්ෂරතා භාරයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ ව්‍යාපෘති කළමනාකාරිනී ජිල් කොනොලි පවසන පරිදි, පොතක් පෙරළා ගැනීම මගින් මනස ලිහිල් වීම පමණක් නොව, අවට සිටින මිනිසුන් සමඟ අලුත් සංවාදයකට හෝ සිනහවකට මගපෑදෙන සමාජීය බැඳීමක්ද නිර්මාණය වේ. එදිනෙදා කාර්යබහුලත්වයෙන් මිදීමට මෙවැනි සරල පුරුද්දක් ලබාදෙන පිටිවහල සුළුපටු නොවේ.

ශ්‍රී ලංකාවටත් සිතාබැලිය හැකි ප්‍රවේශයක්

පොදු ප්‍රවාහනය ආශ්‍රිත මානසික පීඩනය ශ්‍රී ලංකාවටද බෙහෙවින් හුරුපුරුදු මාතෘකාවකි. කාර්යාල දුම්රියවල සහ බස් රථවල දිනපතා පැය ගණනක් ගතකරන ලාංකික මගියා මුහුණදෙන ආතතිය සුළුපටු නොවේ. මෙවැනි පසුබිමක, ප්‍රවාහන පද්ධතිය තුළ කියවීම ප්‍රවර්ධනය කිරීම හෝ පොත් හුවමාරු පෙට්ටි (Book Swap Corners) බස් නැවතුම් සහ දුම්රිය ස්ථානවල ස්ථාපිත කිරීම වැනි ප්‍රජා මට්ටමේ පියවර මෙරටටද ඉතා ප්‍රායෝගික ආදර්ශයකි.

අතිවිශාල වියදමක් නොදරා, ජනතාවගේ මානසික යහපැවැත්ම ඉහළ නැංවීමට මෙන්ම කියවීමේ සංස්කෘතිය යළි පණගැන්වීමට මෙවැනි නිර්මාණශීලී සමාජ මැදිහත්වීම් මනා උත්තේජනයක් සපයයි.

වැඩිදුර තොරතුරු සඳහා මූලාශ්‍ර:

BBC News වාර්තාව: BBC News - Thousands of books given away to commuters

National Literacy Trust නිල වෙබ් අඩවිය: - Reading for Mental Wellbeing