ඊශ්‍රායල මැතිවරණයෙන් නෙතන්යාහු පෙරමුණට: බල අර්බුදය යළි කරළියට

2023 ඔක්තෝබර් 7 ප්‍රහාරයෙන් අනතුරුව ඊශ්‍රායලයේ පැවති පළමු මහා මැතිවරණය එරට දේශපාලන බල තුලනය නැවත වරක් උඩුයටිකුරු කර තිබේ. දශක දෙකකට පසු වාර්තා වූ ඉහළම ඡන්ද ප්‍රතිශතය (77.7%) සටහන් කරමින් පැවති මෙම ඡන්ද විමසීමේදී, අගමැති බෙන්ජමින් නෙතන්යාහු ප්‍රමුඛ දක්ෂිණාංශික සන්ධානය පෙරමුණ ගෙන සිටින බව නිල ඡන්ද ගණන් කිරීම් තහවුරු කරයි.

ආසන 120කින් සමන්විත ක්නෙසෙට් (Knesset) පාර්ලිමේන්තුවේ ආසන 53ක් නෙතන්යාහුගේ පිලට හිමිවෙද්දී, ඔහුගේ ප්‍රධාන ප්‍රතිවාදියා වන හිටපු හමුදාපති ගාඩි අයිසෙන්කොට්ගේ නායකත්වයෙන් යුත් විපක්ෂ සන්ධානයට හිමිව ඇත්තේ ආසන 48ක් පමණි.

අරාබි පෙරමුණේ පිම්ම සහ විපක්ෂයේ උභතෝකෝටිකය

මෙවර මැතිවරණයේ තීරණාත්මක පෙරළියක් සිදු කරමින් ඊශ්‍රායලයේ වෙසෙන අරාබි සම්භවයක් සහිත ප්‍රජාව නියෝජනය කරන ඒකාබද්ධ පෙරමුණ (Joint List) පෙර නොවූ විරූ ලෙස ආසන 19ක් දිනාගෙන ඇත. නෙතන්යාහුගේ අන්ත දක්ෂිණාංශික පාලනයට එරෙහිව අරාබි ඡන්දදායකයින් අතර ඇතිවූ දැඩි පෙළඹවීම මීට හේතු වූ බව විශ්ලේෂකයෝ පෙන්වා දෙති.

මෙම ප්‍රතිඵලය හමුවේ ආණ්ඩුවක් පිහිටුවීමට අවශ්‍ය ආසන 61ක බහුතරය කිසිදු පාර්ශ්වයකට නොමැත. අරාබි පක්ෂවල සහය ලබාගැනීම සම්ප්‍රදායික යුදෙව් දේශපාලනය තුළ දැඩි විරෝධයට ලක්වන කරුණක් වන හෙයින්, නෙතන්යාහු බලයෙන් පහකිරීමේ විපක්ෂයේ උත්සාහය ප්‍රායෝගිකව අඩපණ වී තිබේ.

ට්‍රම්ප්ගේ ආශීර්වාදය සහ විපක්ෂයේ අනතුරු ඇඟවීම

ජෙරුසලමේ පිහිටි සිය පක්ෂ මූලස්ථානයේදී පාක්ෂිකයන් ඇමතූ නෙතන්යාහු, කඩිනමින් ශක්තිමත් ජාතිකවාදී ආණ්ඩුවක් පිහිටුවීමට සූදානම් බව ප්‍රකාශ කළේය. එක්සත් ජනපද ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් සමඟ අත්වැල් බැඳගනිමින් ඉරාන තර්ජනය මැඩපැවැත්වීමේ "ඓතිහාසික මෙහෙයුම" ඉදිරියට ගෙනයන බවද ඔහු අවධාරණය කළේය. ටෙක්සාස්හි ප්‍රචාරක හමුවකට එක්වෙමින් ජනාධිපති ට්‍රම්ප් ප්‍රකාශ කර තිබුණේ, තමන්ගේ සහයෝගය නෙතන්යාහුගේ මෙම ජයග්‍රහණයට ප්‍රබල පිටුබලයක් වූ බවයි.

පරාජය භාරගැනීම ප්‍රතික්ෂේප කළ විපක්ෂ නායක ගාඩි අයිසෙන්කොට්, නෙතන්යාහුට ජනවරමක් නොමැති බව පවසමින් දේශපාලනයෙන් විශ්‍රාම ගන්නා ලෙස ඉල්ලා සිටියේය. රටේ ආරක්ෂක අංශ හෝ රාජ්‍ය සේවය සිය පෞද්ගලික දේශපාලන පැවැත්ම සඳහා මෙවලමක් කර නොගන්නා ලෙසද හෙතෙම අගමැතිවරයාට දැඩිව අනතුරු ඇඟවීය.

අධිකරණ චෝදනා මැද දක්ෂිණාංශික පිබිදීම

නෙතන්යාහුට එරෙහිව ජාත්‍යන්තර අපරාධ අධිකරණයේ (ICC) යුද අපරාධ චෝදනා මෙන්ම එරට දේශීය අධිකරණය හමුවේ දූෂණ වංචා නඩු විභාග වෙමින් පවතී. එම චෝදනා දේශපාලන කුමන්ත්‍රණ ලෙස නෙතන්යාහු බැහැර කරන අතර, බහුතර යුදෙව් ඡන්දදායකයින් යළිත් ඔහු වටා රොක්වීමෙන් පෙනී යන්නේ ඊශ්‍රායල දේශපාලනය තුළ මධ්‍යස්ථ-වාම මතවාද අභිබවා අන්ත ජාතිකවාදය මුල්බැසගෙන ඇති ආකාරයයි.

දේශපාලන අවිනිශ්චිතතාව හමුවේ ආර්ථිකයටද ක්ෂණික බලපෑම් එල්ල වී තිබේ.

* ශෙකෙල් (Shekel) මුදල් ඒකකය අමෙරිකානු ඩොලරයට සාපේක්ෂව 1.6%කින් පහත වැටී ඇත.
* ටෙල් අවීව් කොටස් වෙළෙඳපොළ ප්‍රධාන දර්ශක 3%කට වඩා පහත බැසීමක් වාර්තා කළේය.

නව සභාග ආණ්ඩුවක් බිහිවන තුරු හෝ යළිත් මහ මැතිවරණයක් කැඳවන තුරු, භාරකාර අගමැතිවරයා ලෙස නෙතන්යාහු තවදුරටත් බලයේ රැඳී සිටීම නොවැලැක්විය හැකි තත්ත්වයක් බව දේශපාලන විචාරකයෝ තහවුරු කරති.

මූලාශ්‍ර සබැඳිය :

Reuters පුවත් වාර්තාව: Netanyahu survives another day with unexpectedly clear backing of Israeli Jews - Reuters News