ඉන්දීය මැතිවරණ කොමිසම විසින් ක්‍රියාත්මක කරන ලද ඡන්ද හිමි නාමලේඛන සංශෝධනයට එරෙහිව සහ ප්‍රධාන මැතිවරණ කොමසාරිස්වරයාගේ ඉල්ලා අස්වීම ඉල්ලා නවදිල්ලි නුවර පැවති විරෝධතා පාගමන අතරතුර රාහුල් ගාන්ධි, ප්‍රියංකා ගාන්ධි ඇතුළු විපක්ෂ මන්ත්‍රීවරුන් පිරිසක් දිල්ලි පොලිසිය විසින් අත්අඩංගුවට ගෙන තිබේ.
පාර්ලිමේන්තුවේ සිට ඇරඹි විරෝධය
නවදිල්ලි නුවර පාර්ලිමේන්තු වීදියේ සිට මැතිවරණ කොමිෂන් සභා මූලස්ථානය දෙසට 'ඉන්දියා' (INDIA) විපක්ෂ සන්ධානයේ පක්ෂ 19ක මන්ත්‍රීවරුන් 230කට අධික පිරිසක් අද දහවල් දැවැන්ත විරෝධතා පාගමනක් ආරම්භ කළහ. ඡන්ද හිමි නාමලේඛන විශේෂ නිරීක්ෂණය (SIR) හරහා ඡන්ද මංකොල්ලයක් සිදුවන බවට විපක්ෂය නගන චෝදනාව මෙම විරෝධතාවට මූලික විය.
පොලිස් මාර්ග බාධක හේතුවෙන් ගමන වැළැක්වීමත් සමඟ විරෝධතාකරුවන් ආකාෂ්වානි භවන් (Akashvani Bhawan) සංකීර්ණය දෙසට ගමන් කර එහි රැඳී සිටිමින් ප්‍රධාන මැතිවරණ කොමසාරිස් ග්‍යානේෂ් කුමාර් හමුවීමට අවස්ථාව ඉල්ලා වාඩිලා ගැනීමේ විරෝධතාවක නිරත විය.
නායකයින් රැසක් පොලිස් භාරයට
ආකාෂ්වානි භවන් පරිශ්‍රයේ රැඳී සිටි ලෝක් සභා විපක්ෂ නායක රාහුල් ගාන්ධි, ප්‍රියංකා ගාන්ධි වද්රා, කේ.සී. වේණුගෝපාල්, සමාජවාදී පක්ෂ නායක අකිලේෂි යාදව් ඇතුළු ප්‍රධාන පෙළේ දේශපාලන නායකයින් රැසක් දිල්ලි පොලිසිය විසින් එම ස්ථානයේදීම සිය භාරයට ගෙන පොලිස් බස් රථ මගින් කිංග්ස්වේ කඳවුරේ නව පොලිස් පරිශ්‍රය වෙත රැගෙන යන ලදී.
"අපට අවශ්‍ය මැතිවරණ කොමසාරිස්වරුන් හමුවී ජනතාව වෙනුවෙන් ප්‍රශ්න කිරීමට පමණයි. මිලියන සංඛ්‍යාත ජනතාවක් වෙනුවෙන් පෙනී සිටින අප සමඟ සාකච්ඡා කිරීම කොමිසම මඟහරින්නේ මන්දැයි පැහැදිලි නැහැ," යනුවෙන් අත්අඩංගුවට පත්වීමට පෙර රාහුල් ගාන්ධි මාධ්‍ය වෙත ප්‍රකාශ කළේය.
ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ නිරීක්ෂණ හා නීතිමය පසුබිම
මෑතකදී නව ඡන්දදායකයින් ලියාපදිංචි කිරීමේ 6 වන ආකෘති පත්‍රයට (Form 6) අදාළව සිදු කරන ලද වෙනස්කම් සම්බන්ධයෙන් ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය හමුවේ කරුණු දැක්වීමක් සිදුවිය. එම සංශෝධන අධිකරණ නියෝගයක් මත සිදු වූවක් නොවන බවට ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය පෙන්වා දී ඇති පසුබිමක, මැතිවරණ කොමසාරිස්වරයාගේ ක්‍රියාකලාපය පිළිබඳ විපක්ෂය දැඩි විවේචන එල්ල කරමින් සිටී.
එසේම, බටහිර බෙංගාලය ඇතුළු ප්‍රාන්ත කිහිපයක ඡන්ද නාමලේඛනවලින් නීතිවිරෝධී ලෙස නම් ඉවත් කර ඇති බවටත්, ආකෘති පත්‍ර 7 (Form 7) අවභාවිත කරමින් සුළුතර ප්‍රජාවන්ගේ ඡන්ද අයිතිය අහිමි කිරීමට උත්සාහ දරන බවටත් විපක්ෂ සන්ධානය දිගින් දිගටම චෝදනා කරයි. කෙසේ වෙතත්, මැතිවරණ කොමිෂන් සභා ආරංචි මාර්ග සඳහන් කරන්නේ කිසිදු විපක්ෂ කණ්ඩායමක් නිල වශයෙන් හමුවක් ඉල්ලා නොසිටි බවයි.
පාලක පක්ෂයේ ප්‍රතිචාරය
භාරතීය ජනතා පක්ෂය (BJP) මෙම විරෝධතාව දැඩි ලෙස ප්‍රතික්ෂේප කරමින් ප්‍රකාශ කළේ අධිකරණ ක්‍රියාමාර්ග වැරදි ලෙස අර්ථකථනය කරමින් විපක්ෂය රට තුළ අස්ථාවරත්වයක් සහ ව්‍යාකූලත්වයක් ඇති කිරීමට උත්සාහ කරන බවයි.
අධිකරණය විසින් පෙත්සම් සලකා බැලීම සඳහා නොතීසි නිකුත් කර ඇති අවස්ථාවක, මෙවැනි ක්‍රියාමාර්ග හුදෙක් දේශපාලන වාසි තකා සිදුකරන්නක් බව පාලක පක්ෂ ප්‍රකාශකයෝ අවධාරණය කළහ.
කලාපීය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සංවාදයට බලපෑම
දකුණු ආසියාතික කලාපය තුළ ස්වාධීන මැතිවරණ කොමිෂන් සභාවල භූමිකාව සහ ඡන්ද ක්‍රියාවලියේ පාරදෘශ්‍යභාවය සම්බන්ධයෙන් කාලීනව පවතින සංවාදයට මෙම ඉන්දීය අර්බුදය සෘජු නිදසුනක් සපයයි.
විශේෂයෙන් ශ්‍රී ලංකාව ඇතුළු කලාපීය රටවල මැතිවරණ නීති ප්‍රතිසංස්කරණ සහ ඩිජිටල්කරණ ක්‍රියාවලීන් සිදු කෙරෙන පසුබිමක, මැතිවරණ කළමනාකරණ ආයතන කෙරෙහි මහජන සහ දේශපාලන විශ්වාසය පවත්වා ගැනීමේ වැදගත්කම මෙම සිදුවීම් මගින් ජාත්‍යන්තර අවධානයට ලක්ව තිබේ.
වැඩිදුර තොරතුරු සහ මූලාශ්‍ර:
The Hindu වාර්තාව: CEC row LIVE updates
Al Jazeera වාර්තාව: India opposition leaders detained in protest against election chief
සබැඳි වාර්තාවක්:
ඉන්දීය මැතිවරණ ප්‍රධානියා එළවන්න ‘කැරපොතු’ ව්‍යාපාරයෙන් දැවැන්ත විරෝධතා