* පොලී අනුපාත ඉහළ යාම සහ බදු ප්‍රතිපත්ති සංශෝධන හේතුවෙන් ක්ෂේත්‍රයේ රැකියා අහිමිවීමේ අවදානමක්
ඕස්ට්‍රේලියාවේ නිවාස අලෙවිය පහත වැටීමෙන් අතුරු ක්ෂේත්‍ර රැසක් අර්බුදයක
පසුගිය වසරේ මේ කාලය වන විට ඕස්ට්‍රේලියාවේ සිඩ්නි නුවර නිවාස අභ්‍යන්තර අලංකරණ ශිල්පිනියක වන ජොෑන් කෝකිට (Joanne Cauchi) පැවරුණු වැඩ කටයුතු අවසන් කිරීමට තරම් කාලයක් නොතිබිණි. දිනපතාම පාහේ අලුත් ගෘහ භාණ්ඩ මිලදී ගනිමින් නිවාස සකස් කිරීමේ කටයුතුවල ඇයගේ කණ්ඩායම නිරත වුවද, අද වන විට තත්ත්වය සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් වී තිබේ. සතියකට ඇයට ලැබෙන්නේ වැඩ දෙකක් හෝ තුනක් පමණි.
සාමාන්‍යයෙන් එරට වසන්ත සමය යනු නිවාස අලෙවිය සහ ඒ ආශ්‍රිත කටයුතු ඉහළම මට්ටමක පවතින කාලයක් වුවද, මෙවර සමස්ත වෙළෙඳපොළම අසාමාන්‍ය නිශ්ශබ්දතාවයක පවතින බව ඇය පවසන්නීය.
මෙම තත්ත්වය හුදෙක් එක් ව්‍යාපාරිකයකුට පමණක් සීමා වූවක් නොවේ. ඕස්ට්‍රේලියාවේ නිවාස වෙළෙඳපොළේ සිදුව ඇති මන්දගාමී ස්වභාවය, නිවාස මිලදී ගැනීම සහ විකිණීම මත යැපෙන විශාල ව්‍යාපාර ජාලයකටම දැඩි ආර්ථික බලපෑම් එල්ල කරමින් සිටින බව රොයිටර් විශ්ලේෂණයකින් හෙළි වේ.
අර්බුදය මිල පහත වැටීමක් නොව ගනුදෙනු අඩුවීමක්
මෙහිදී කැපී පෙනෙන කරුණක් වන්නේ නිවාසවල වටිනාකම හෝ මිල ගණන් සීඝ්‍රයෙන් කඩා වැටීමකට ලක් නොවීමයි. නිවාස මිල ගණන් පසුගිය මාර්තු මාසයේ පැවති ඉහළම අගයට සාපේක්ෂව පහත වැටී ඇත්තේ 4%කට වඩා අඩු ප්‍රමාණයකිනි. එහෙත් සැබෑ ගැටලුව නිර්මාණය වී ඇත්තේ නිවාස මිලදී ගැනීමේ සහ විකිණීමේ ගනුදෙනු ප්‍රමාණය (Turnover) ශීඝ්‍රයෙන් අවම වීම හේතුවෙනි.
පසුගිය ජූනි මාසයේ සිට නිවාස ගනුදෙනු සංඛ්‍යාව 15%කින් පහත වැටී ඇති අතර, ඒ හේතුවෙන් නිවාස ආශ්‍රිත අනෙකුත් ව්‍යාපාරික ක්ෂේත්‍රවලට මසකට ඕස්ට්‍රේලියානු ඩොලර් මිලියන 355 සිට 710 දක්වා මුදලක් අහිමි වෙමින් පවතින බව ගණන් බලා ඇත. මෙය වාර්ෂිකව ගණනය කළහොත් ඩොලර් බිලියන 2.8 සිට 5.6 දක්වා වූ පාඩුවකි.
සාමාන්‍යයෙන් පවුලක් නව නිවසක් මිලදී ගෙන පදිංචියට යන විට, නීති උපදෙස් ලබාදෙන්නන් (Conveyancers), නිවාස පින්තාරු කරන්නන්, ගෙවතු අලංකරණ ශිල්පීන්, බඩු බාහිරාදිය ප්‍රවාහනය කරන්නන් මෙන්ම නව ගෘහ උපකරණ හා ලී බඩු අලෙවිකරුවන් ආදී පාර්ශ්ව රැසකට ආදායම් උත්පාදනය වේ. ගනුදෙනු අඩුවීමත් සමඟ මෙම සමස්ත දාමයම අඩපණ වී තිබේ.
පොලී අනුපාත සහ නව බදු නීතිවල බලපෑම
ආර්ථික විශ්ලේෂකයන් පෙන්වා දෙන්නේ පසුගිය පෙබරවාරි මාසයේ සිට ක්‍රියාත්මක වූ පොලී අනුපාත ඉහළ දැමීම් සහ ආයෝජන නිවාස සම්බන්ධ බදු සහන සීමා කිරීමට රජය ගත් පියවර වෙළෙඳපොළේ ඉල්ලුම පහත වැටීමට ප්‍රධාන වශයෙන් හේතු වී ඇති බවයි.
නිවාස ලියාපදිංචි කිරීමේ ඩිජිටල් වේදිකාවක් වන PEXA ආයතනයේ ප්‍රධාන විධායක රසල් කොහෙන් සඳහන් කරන්නේ, මෙය කොවිඩ් වසංගත සමයෙන් පසුව වාර්තා වූ බරපතළම ගනුදෙනු පහත වැටීම බවයි. ප්‍රකට ගෘහ භාණ්ඩ අලෙවි ජාලයක් වන Harvey Norman සමාගමේ ලාභය ද පසුගිය මාස හය තුළ 15%කින් පහත වැටී ඇත්තේ නිවාස අලුත්වැඩියාව සහ ගෘහ භාණ්ඩ සඳහා පාරිභෝගිකයන් කරන වියදම් සීමා කිරීම හේතුවෙනි.
ක්ෂේත්‍රයෙන් ඉවත්වන සේවකයෝ සහ වෘත්තිකයෝ
මෙම අර්බුදකාරී තත්ත්වය හමුවේ බොහෝ සුළු හා මධ්‍ය පරිමාණ ව්‍යාපාර දැඩි තීරණ ගැනීමට පෙළඹී ඇත. භාණ්ඩ ඇසුරුම් පෙට්ටි නිෂ්පාදනය කරන The Moving Box Company හි සාමාන්‍යාධිකාරී ජේම්ස් වොදර්ස්පූන් පවසන්නේ, වැඩ පැය ප්‍රමාණය සීමා කිරීම හේතුවෙන් සේවකයින් පිරිසක් රැකියා හැර ගොස් ඇති බවත් කළමනාකරුවන්ට පවා භාණ්ඩ බෙදාහැරීමේ නිරත වීමට සිදුව ඇති බවත්ය.
දේපළ වෙළෙඳාම් නියෝජිතයන් සහ නීතිමය ලියකියවිලි සකස් කරන්නන් (Conveyancers) අතර ද මෙවැනිම පසුබෑමක් දක්නට ලැබේ. වික්ටෝරියා ප්‍රාන්තයේ නිශ්චල දේපළ ආයතනයේ (REIV) සාමාජිකයින් 350ක් පමණ සිය සාමාජිකත්වය අවලංගු කිරීමට සැලසුම් කර ඇති අතර, ඉන් අඩකට වැඩි පිරිසක් මෙම වෘත්තියෙන්ම ඉවත්වීමට තීරණය කර ඇත.
ශ්‍රී ලාංකිකයන්ට සහ ගෝලීය වෙළෙඳපොළට මෙයින් ඇති පණිවිඩය කුමක්ද?
ඕස්ට්‍රේලියාවේ සිදුවන මෙම ආර්ථික විපර්යාසය එරට වෙසෙන සහ එරටට සංක්‍රමණය වීමට බලාපොරොත්තු වන ලාංකිකයන්ට ද ඍජුව හා වක්‍රව බලපායි. විශේෂයෙන්ම ඕස්ට්‍රේලියාවේ ඉදිකිරීම්, ප්‍රවාහන, තීන්ත ආලේපන, අලුත්වැඩියා සහ පිරිසිදු කිරීම් වැනි අතුරු සේවා ක්ෂේත්‍රවල ශ්‍රී ලාංකික ශ්‍රමිකයන් සහ සිසුන් සැලකිය යුතු පිරිසක් අර්ධකාලීන හෝ පූර්ණකාලීන රැකියාවල නිරත වෙති. ගනුදෙනු අවම වීමත් සමඟ එවැනි ආධාරක ක්ෂේත්‍රවල රැකියා පැය සීමා වීම ඔවුන්ගේ ආදායම් මාර්ග කෙරෙහි බලපෑම් එල්ල කළ හැකිය.
අනෙක් අතට, පොලී අනුපාත ඉහළ යාම සහ බදු සංශෝධන මඟින් නිවාස වෙළෙඳපොළ පාලනය කිරීමට ගන්නා මෙවැනි ප්‍රතිපත්තිමය පියවර, ඕස්ට්‍රේලියාවට පමණක් නොව ශ්‍රී ලංකාව ඇතුළු ඕනෑම රටක සමස්ත ආර්ථිකයටම බලපාන ආකාරය පිළිබඳව මෙය මනා ප්‍රායෝගික උදාහරණයකි. එනම්, නිවාස ක්ෂේත්‍රය යනු හුදෙක් ඉඩමක් හෝ ගෙයක් විකිණීම පමණක් නොව, රටක සාමාන්‍ය ව්‍යාපාරිකයන් රැසකගේ ජීවනෝපාය තීරණය කරන ප්‍රධාන ආර්ථික එන්ජිමක් බව මෙම තත්ත්වය මැනවින් පැහැදිලි කරයි.
වැඩිදුර කියවීම සඳහා මූලාශ්‍ර:
රොයිටර් පුවත් සේවයේ මුල් වාර්තාව:
Reuters: Billions in collateral damage - The hidden cost of Australia's housing slowdown
ඕස්ට්‍රේලියානු නිශ්චල දේපළ වෙළෙඳපොළ දත්ත විශ්ලේෂණ:
Investing.com - Australia Housing Market Analysis
