මහ බැංකුවයි රජයයි දෙපැත්තට අදින ඕස්ට්‍රේලියානු ආර්ථික අර්බුදය

ඕස්ට්‍රේලියානු ෆෙඩරල් රජය සහ එරට මහ බැංකුව (RBA) උද්ධමනය මැඩපැවැත්වීමේදී පරස්පර දිශා දෙකකට ඇදෙමින් සිටින බව ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය ශ්‍රේණිගත කිරීමේ ප්‍රමුඛ ආයතනයක් වන S&P Global Ratings ආයතනය පෙන්වා දෙයි.

කොවිඩ් වසංගත සමය හැරුණු විට, එරට රාජ්‍ය වියදම් දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් (GDP) 26.9%ක් දක්වා ඉහළ ගොස් ඇත්තේ වසර 40කට පසු වාර්තා වූ ඉහළම අගය සටහන් කරමිනි.

රජයේ මෙම අධික වියදම් රටේ මූල්‍ය ස්ථාවරත්වයට දිගුකාලීන අවදානමක් ගෙන දෙන බවත්, කාලෝචිත ආර්ථික ප්‍රතිසංස්කරණ සිදුනොවුණහොත් එහි බර දැරීමට සිදුවන්නේ අනාගත පරපුරට බවත් ආර්ථික විශේෂඥයන්ගේ අවධානයට ලක්ව තිබේ.

ප්‍රතිපත්ති දෙකක් - එකම අර්බුදයක්

මහ බැංකුව සහ රජය ක්‍රියාත්මක වන ආකාරය පිළිබඳව S&P ප්‍රධාන විශ්ලේෂක මාටින් ෆූ පෙන්වා දෙන්නේ ප්‍රධාන ආර්ථික මෙවලම් දෙක එකිනෙකට පටහැනිව ක්‍රියාත්මක වන බවයි.

* මහ බැංකුවේ උත්සාහය:
ඉහළ යන පොලී අනුපාතික හරහා වෙළෙඳපොළේ මුදල් සංසරණය සහ සමස්ත ඉල්ලුම (Aggregate Demand) සීමා කරමින් බඩු මිල පාලනය කිරීම.

* රජයේ ප්‍රතිපත්තිය:
ආරක්ෂක, වැඩිහිටි සුබසාධන සහ සමාජ ආරක්ෂණ ක්ෂේත්‍ර සඳහා දැවැන්ත ලෙස මුදල් වෙන් කරමින් වෙළෙඳපොළට මුදල් මුදාහැරීම.

මෙම තත්ත්වය හේතුවෙන් මහ බැංකුව ගන්නා පියවරවල සැබෑ ඵලදායිතාව ගිලිහී යන බව ස්වාධීන ආර්ථික විද්‍යාඥ ක්‍රිස් රිචඩ්සන් ද සනාථ කරයි. තාවකාලික බදු ආදායම් මත පදනම්ව ස්ථිර වියදම් සැලසුම් සකස් කිරීම බරපතළ මූල්‍ය අවදානමක් බව ඔහුගේ අදහසයි.

රජයේ ස්ථාවරය සහ ඵලදායිතා ගැටලුව

මෙම විවේචන හමුවේ ඕස්ට්‍රේලියානු භාණ්ඩාගාරික ජිම් චාමර්ස් පෙන්වා දෙන්නේ රජයේ වියදම් වර්ධනය ක්‍රමයෙන් පහළ බසිමින් පවතින අතර, පෞද්ගලික අංශයේ ඉල්ලුම ඉහළ යාම ආර්ථිකයේ වෙනත් සාධක මත සිදුවන්නක් බවයි.

කෙසේ වෙතත්, ආර්ථික වර්ධනය සාපේක්ෂව මන්දගාමී මට්ටමක පැවතුණද උද්ධමනය දිගින් දිගටම පවතින්නේ රටේ සමස්ත ඵලදායිතාව (Productivity) එකතැන පල්වීම නිසා බව මහ බැංකු අධිපතිනි මිෂෙල් බුලොක් අවධාරණය කරයි. දැඩි නීතිරීති සහ රෙගුලාසි පද්ධතිය ලිහිල් නොකිරීම ආර්ථිකය ප්‍රසාරණය වීමට බාධාවක්ව පවතින බව සමාගම් අධ්‍යක්ෂවරුන්ගේ ආයතනය (AICD) නිකුත් කළ වාර්තාවකද සඳහන් වේ.

ශ්‍රී ලංකාව ඇතුළු දකුණු ආසියානු කලාපයට මෙයින් ඇති පාඩම කුමක්ද?

ඕස්ට්‍රේලියාව මුහුණ දෙන මෙම අර්බුදය ශ්‍රී ලංකාව වැනි ණය ප්‍රතිව්‍යුහගතකරණයක සහ මූල්‍ය ස්ථාවරත්වයක නිරත වන රටවලට ද සෘජු ආර්ථික පාඩමක් කියාපායි.

* මහ බැංකු ස්වාධීනත්වය සහ රාජ්‍ය වියදම්:
මහ බැංකුව පොලී අනුපාත හරහා උද්ධමනය පාලනය කිරීමට උත්සාහ කරන විට, මහා භාණ්ඩාගාරය ඊට නොගැළපෙන ලෙස මුදල් වියදම් කළහොත් උද්ධමනය දිගුකාලීනව පවතින බව ඕස්ට්‍රේලියානු අත්දැකීමෙන් පැහැදිලි වේ.

* සුබසාධන වියදම්වල තිරසාරභාවය:
කෙටිකාලීනව ලැබෙන බදු ආදායම් මත පමණක් යැපෙමින් ස්ථිර සුබසාධන වියදම් ඉහළ නැංවීම දිගුකාලීන මූල්‍ය හිඟයකට මගපාදයි.

* ගෝලීය පොලී අනුපාතික බලපෑම:
ඕස්ට්‍රේලියාව ඇතුළු දියුණු ආර්ථිකයන්හි පොලී අනුපාතික ඉහළ මට්ටමක පැවතීම ගෝලීය මූල්‍ය වෙළෙඳපොළ තදබදයට ලක් කරන අතර, එය සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල විදේශ ණය පිරිවැය කෙරෙහි ද වක්‍රව බලපායි.

වැඩිදුර කියවීම සඳහා මූලාශ්‍ර:

7NEWS Australia - S&P Warns Federal Government and RBA

Reserve Bank of Australia (RBA) - Statements on Monetary Policy