6.8% ක උද්ධමනය, වැටුප් එකතැන පල්වීම සහ මහ බැංකුවේ පොලී අනුපාත පදනම් ලකුණු 100 කින් ඉහළ යාම මැද ජනතාව තවත් අමාරුවේ
2027 මාර්තු IMF ඉලක්කවලින් පසු යන දිශාව ගැන ආණ්ඩුව ළඟ පැහැදිලි සන්නිවේදන උපායමාර්ගයක් (Forward Guidance) නෑ
පෞද්ගලික බස් කර්මාන්තයේ ඉල්ලීම්වලට සාපේක්ෂව බස් ගාස්තු 12% සිට 20% දක්වා ප්‍රතිශතයකින් ඉහළ දැමීමට රජය ගත් තීරණය, මතුපිටින් පෙනෙන සරල ප්‍රතිපත්තිමය සංශෝධනයක් නොව සමස්ත මෙරට මධ්‍යම සහ අඩු ආදායම්ලාභී පවුල්වල ගෘහස්ත ආර්ථිකය මුළුමනින්ම කඩා බිඳ දමන බරපතළ මූල්‍ය ප්‍රහාරයක් බවට පත්ව තිබේ.
අවම බස් ගාස්තුව රුපියල් 34ක් දක්වා ඉහළ යාමත් සමඟ දෛනිකව රැකියාවට, පාසලට සහ රෝහල් වෙත යන එන සාමාන්‍ය පුරවැසියෙකුට දිනකට රුපියල් 68ක අමතර පිරිවැයක් දැරීමට සිදුව ඇත. මෙය ව්‍යුහාත්මක ප්‍රතිසංස්කරණ සිදුකිරීමට අපොහොසත් වූ ආණ්ඩුවක්, කර්මාන්ත පීඩනය සෘජුවම පාරිභෝගිකයා මත පැටවීමේ සුපුරුදු ආදර්ශය නැවත ප්‍රදර්ශනය කිරීමකි.
කර්මාන්තයේ ඇත්ත සහ ආණ්ඩුවේ එකම මෙවලම
ගෝලීය සැපයුම් දාම බිඳ වැටීම, රුපියල අවප්‍රමාණය වීම නිසා අමතර කොටස් මිල ඉහළ යාම සහ නඩත්තු පිරිවැය වැඩිවීම වැනි බස් කර්මාන්තය මුහුණ දෙන මෙහෙයුම් අභියෝග සාධාරණ බව පිළිගත යුතුය.
විකල්ප නැතිකම:
නමුත් ගැටලුව වන්නේ ආණ්ඩුව සතුව පවතින එකම විසඳුම් මෙවලම පාරිභෝගික මිල ඉහළ දැමීම (Consumer Price Transfer) පමණක් වීමයි. අමතර කොටස් සඳහා පවතින බදු සහන, ඉන්ධන ප්‍රසම්පාදන ක්‍රමවේද වෙනස් කිරීම, හෝ බස් ධාවන මාර්ග විධිමත් කිරීම (Route Rationalization) වැනි වියදම් අවම කරන කිසිදු විද්‍යාත්මක විකල්පයක් කෙරෙහි ආණ්ඩුවේ අවධානය යොමු වී නොමැති බව පැහැදිලිය.
ව්‍යාපාරික විශ්වාසය කඩා වැටීම සහ බදු බර
මෙම බස් ගාස්තු සංශෝධනය සිදුවන්නේ රටේ නිෂ්පාදන පිරිවැය අධික ලෙස ඉහළ ගොස් ඇති, ව්‍යවසායකත්වය අර්බුදයට ලක්ව ඇති වටපිටාවක ය.
ආයෝජන සිරවීම:
ඉහළ බදු බර, මහ බැංකුව විසින් මෑතකදී සිදුකළ පදනම් ලකුණු 100 ක පොලී අනුපාත ඉහළ දැමීම සහ පාරිභෝගිකයන් සතු ක්‍රය ශක්තිය (Purchasing Power) සිඳීයාම නිසා දේශීය මෙන්ම සෘජු විදේශ ආයෝජන (FDI) මුළුමනින්ම නැවතී ඇත. නව රැකියා උත්පාදනයක් සිදුනොවන පරිසරයක, පවතින ආර්ථික ක්‍රියාකාරකම්වලින් පමණක් බදු මඟින් මුදල් සූරාගැනීමේ 'ක්ෂය වීමේ ආර්ථික විද්‍යාවක්' (Economics of Depletion) වත්මන් පරිපාලනය විසින් ක්‍රියාවට නංවමින් සිටී.
සන්නිවේදන අසමත්කම සහ අනාගත අවිනිශ්චිතතාවය
වත්මන් දිසානායක පරිපාලනය මුහුණ දී ඇති බරපතළම අර්බුදය වන්නේ ආර්ථිකය කළමනාකරණයට වඩා, තමන් යන දිශාව පිළිබඳව ව්‍යාපාරික ප්‍රජාව සහ ජනතාව සමඟ අවංකව සන්නිවේදනය කිරීමට (Forward Guidance) අපොහොසත් වීමයි.
ගමනාන්තයක් නැති ගමන:
ඇමරිකානු තීරුබදු උච්චාවචනයන් නිසා අපනයනකරුවන් ව්‍යාකූල වී සිටින අතර, 2027 මාර්තු මාසයෙන් අවසන් වන IMF ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ වැඩසටහනෙන් පසු රටේ ඊළඟ මූල්‍ය උපායමාර්ගය කුමක්ද යන්න පිළිබඳව ආණ්ඩුව ළඟ කිසිදු පැහැදිලි චිත්‍රයක් නොමැත.
ජනතාව ආණ්ඩුවකින් පරිපූර්ණ තීන්දු බලාපොරොත්තු නොවේ. ඔවුන් ඉල්ලන්නේ අවංකභාවය සහ නිශ්චිත දිශානතියකි. මැදපෙරදිග අර්බුදය නිසා තෙල් මිල ඉහළ මට්ටමක පවතින කාලරාමුව හෝ 2027 IMF කොන්දේසි සඳහා දදේනි (GDP) ප්‍රතිශතයක් ලෙස 2.3% ක ප්‍රාථමික අයවැය අතිරික්ත ඉලක්කය සපුරා ගන්නා ආකාරය ආණ්ඩුව ජනතාවට පැහැදිලි කර දිය යුතුය. එසේ නොමැති වුවහොත්, දෛනිකව ගෙවීමට සිදුවන රුපියල් 68ක බස් ගාස්තු බර, රට ගොඩනැඟීම වෙනුවෙන් කරන තාවකාලික කැපකිරීමක් නොව, අවසානයක් නොපෙනෙන සදාකාලික පීඩාවක් ලෙස ජනතාව වටහා ගැනීම වැළැක්විය නොහැක.
(සටහන | සම්පත් ධීරසේකර)
මුලාශ්‍රය :
The 34-Rupee Burden
