මීගමුවේ ‘අද දුටුවා’ මාළුවාගේ ඇත්ත නම මෙන්න!

මීගමුවේ ධීවරයෝත් නම නොදන්නා මාළුවෙක්! පසුගිය දිනෙක සමාජ මාධ්‍ය ජාල ඔස්සේ පළ වූ මේ රසවත් පුවත බොහෝ දෙනකුගේ කුතුහලයට හේතු විය.
මෙරට සුප්‍රකටම ධීවර කලාපය වන මීගමුවේ පිටිපන ලෙල්ලමට ලැබුණු මේ අමුතු මාළුවා දුටු ධීවරයන්ට පවා ඌ හඳුනාගැනීමට නොහැකි වී තිබිණි. ඒ නිසාම ඔවුන් ඌට තාවකාලික සරදම් නමක් ද දී තිබුණි. ඒ ‘අද දුටුවා’ යන්නයි.

මීගමුව යනු මුහුදු මසුන් පිළිබඳ අත්දැකීම් බහුල ධීවර ප්‍රජාවක් වෙසෙන ප්‍රදේශයකි. එමෙන්ම එහි ධීවර තාක්ෂණය ද ඉතා දියුණු ය. එවැනි පළපුරුදු ධීවරයන්ට පවා හඳුනාගත නොහැකි වූ මේ අමුතු මාළුවා කවරෙක්දැයි සොයා බැලීමට මට ද සිත් විය.

දකුණේ මිතුරිය දුන් අපූරු උත්තරය

ඒ අනුව පළමුව මා කළේ එම මාළුවාගේ ඡායාරූපය මාරවිල අවට ධීවර සහෝදරවරුන් කිහිපදෙනකුට පෙන්වා ඔවුන්ගෙන් ඒ පිළිබඳ විමසීමයි. එහෙත් එයින් නිශ්චිත පිළිතුරක් ලැබුණේ නැත.

අනතුරුව දකුණු පළාතේ ධීවර කටයුතු පිළිබඳ අත්දැකීම් ඇති මිතුරියකට ද එම ඡායාරූපය යවා මේ මාළුවා හඳුනනවාදැයි විමසුවෙමි.

ඡායාරූපය දුටු ඇයගේ ප්‍රතිචාරය නම් අපූරු ය.

“හත් වලාමේ! මේ ඇස් ගෙඩි බොල්ලෝ නේ! ඔහේලා ඒකවත් දන්නේ නැද්දැයි?” කියමින් ඇය මහ හඬින් සිනාසුණාය.

ඇගේ ඒ පිළිතුරෙන් පසු ‘අද දුටුවා’ යනුවෙන් නම් ලැබූ මාළුවාගේ අනන්‍යතාව පිළිබඳව යම් අදහසක් ලබාගත හැකි විය. ඡායාරූපයේ දැක්වෙන මසුන් බෝලං සූරයන් හෙවත් විශාල ඇස් සහිත බෝලන් වර්ගයට අයත් මසුන් බව හඳුනාගත හැකිය.

ඇස් ගෙඩි බොල්ලෝ

කවුද මේ ‘ඇස් ගෙඩි බොල්ලෝ’?

මෙම මසුන් ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් Round Scad හෝ Bigeye Scad යන නම්වලින් හඳුන්වනු ලැබේ.

ඒවායේ විද්‍යාත්මක වර්ගීකරණය අනුව Decapterus ගණයට අයත් ඇතැම් විශේෂ මෙන්ම Selar crumenophthalmus විශේෂය ද විශාල ඇස් සහිත සමාන පෙනුමක් ඇති මසුන් අතරට අයත් වේ. කෙසේ වෙතත්, ඡායාරූපයක් පමණක් පදනම් කරගෙන නිශ්චිත විශේෂය තීරණය කිරීම අපහසු විය හැකි ය.

මේ මසුන් හඳුනාගැනීමේදී මුලින්ම ඇසට ලක්වන්නේ ඔවුන්ගේ විශාල ඇස්ය. ශරීරයේ ප්‍රමාණයට සාපේක්ෂව විශාල ඇස් පිහිටා තිබීම නිසාම ඇතැම් ප්‍රදේශවල ධීවරයෝ ඔවුන්ට ‘ඇස් ගෙඩි බෝල්ලා’ හෝ ‘ඇස් ගෙඩි සූඩයා’ යන නම් භාවිත කරති.

ඔවුන්ගේ ශරීරය දිගටි, සිලින්ඩරාකාර හැඩයකින් යුක්තය. පිට පැත්ත අළු-නිල් පැහැයක් හෝ රිදී පැහැයක් ගන්නා අතර බඩ පැත්ත වඩාත් දීප්තිමත් රිදී පැහැයකින් යුක්ත වේ. වල්ගය දෙකට බෙදී ඇති අතර ශරීරය හුරුල්ලන්ගේ හෝ සාලයන්ගේ හැඩයට තරමක් සමාන වුවද, සමහර වර්ගවල ශරීරය වඩාත් මහතින් යුක්තව දැකිය හැකිය.

එකම මාළුවාට පළාතෙන් පළාතට නම් කිහිපයක්

ශ්‍රී ලංකාවේ මුහුදුබඩ ප්‍රදේශවල ධීවරයන් අතර මසුන් හඳුන්වන නම් ප්‍රදේශයෙන් ප්‍රදේශයට වෙනස් වීම අරුමයක් නොවේ. එකම මාළුවාට එක් ප්‍රදේශයක භාවිත වන නම තවත් ප්‍රදේශයකදී වෙනස් විය හැකිය.

එසේම පෙනුමෙන් සමාන මසුන් වර්ග කිහිපයක් සඳහා ද එකම ජනවහරේ නම භාවිත වන අවස්ථා තිබේ. ‘බෝලං සූඩයා’, ‘බෝලන්’, ‘ඇස් බෝල්ලා’ සහ ‘ඇස් ගෙඩි බෝල්ලා’ වැනි නම් එවැනි ප්‍රාදේශීය ව්‍යවහාරයන්ට උදාහරණ ලෙස දැක්විය හැකිය.

එබැවින් මාළුවකුගේ ජනවහරේ නම දැනගැනීම පමණක් නොව, අවශ්‍ය විට එහි විද්‍යාත්මක අනන්‍යතාව ද තහවුරු කරගැනීම වැදගත්ය.

ඒ කෙසේ හෝ මෙය මීගමුවේ ධීවර ප්‍රජාවට අප කරන සරදමක් නොවේ. ඉන් අප වටහා ගත යුත්තේ මීගමුව අවට මුහුදු කලාපයේ මෙම ඇස් ගෙඩි බෝල්ලන් සුලබව දක්නට නොමැති බව පමණි.

(සටහන | රීටා ජෙනට් පෙරේරා)
නිදහස් මාධ්‍යවේදිනී
madampagereetajenet@gmail.com

උපුටා ගැනීම - vinivida.lk