'ඇමරිකාවේ 12.5%ක බදු ප්‍රහාරයෙන් බේරෙන්න ලංකාවට තව දින 17යි!' - අපනයන සංවර්ධන මණ්ඩලයෙන් (EDB) හදිසි පැහැදිලි කිරීමක්

බලහත්කාර ශ්‍රමිකයන් (Forced Labour) භාවිත කිරීමේ චෝදනාව මත ඇමරිකාවෙන් ලෝකයේ රටවල් 60කට දැඩි කොන්දේසි

ලංකාවේ අභියාචනය ජූලි 9ට පෙර වොෂින්ටනයට; වෙළෙඳ ගිවිසුම අත්සන් කළහොත් 24 වැනිදායින් පසු අපනයනකරුවන්ට සහනයක්

ඇමරිකානු වෙළෙඳ නියෝජිත කාර්යාලය (USTR) විසින් ශ්‍රී ලංකාවට පැනවීමට යෝජනා කර ඇති 12.5%ක අතිරේක බදු ප්‍රතිශතය (Tariff) කිසිසේත්ම අලුත් බද්දක් නොවන බවත්, එය දෙරට අතර කලක සිට සාකච්ඡා වෙමින් පවතින අන්‍යෝන්‍ය බදු සංශෝධන ක්‍රියාවලියේම (Reciprocal Tariff Process) තවත් එක් පියවරක් පමණක් බවත් ශ්‍රී ලංකා අපනයන සංවර්ධන මණ්ඩලයේ (EDB) සභාපති මංගල විජේසිංහ ප්‍රකාශ කරයි.

විශේෂ මාධ්‍ය හමුවක් අමතමින් සභාපතිවරයා පෙන්වා දුන්නේ, ජූලි 24 වැනිදා සිට ක්‍රියාත්මක වීමට නියමිත මෙම නව බදු පැනවීම වළක්වා ගැනීම සඳහා වෙළෙඳ, වාණිජ, ආහාර සුරක්ෂිතතා සහ සමුපකාර සංවර්ධන අමාත්‍යාංශය ඇමරිකානු බලධාරීන් සමඟ අඛණ්ඩව රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික සාකච්ඡා පවත්වමින් සිටින බවයි.

බදු ප්‍රතිශතයන් අඩු කරගැනීමේ අතීත පසුබිම

පසුගිය අප්‍රේල් 02 වැනිදා ඇමරිකාව විසින් අන්‍යෝන්‍ය බදු ප්‍රතිපත්තිය ප්‍රකාශයට පත් කරන අවස්ථාවේදී ශ්‍රී ලංකාවට මුලින්ම 44%ක අතිදැවැන්ත බදු බරක් පනවා තිබුණි.

අදියර කිහිපයක සාකච්ඡා:
ලංකාව විසින් ඇමරිකානු බලධාරීන් සමඟ පවත්වන ලද සාකච්ඡා වට කිහිපයක ප්‍රතිඵලයක් ලෙස එම බද්ද මුලින් 30% දක්වාත්, පසුව 20% දක්වාත් අඩු කරගැනීමට හැකි විය. අවසානයේදී දෙපාර්ශවයේ එකඟතාව මත එය 10%ක මට්ටමකට ස්ථාවර කරගැනීමට මෙරට බලධාරීහු සමත් වූහ.

කාලසීමාව අවසන් වීම:
දැනට අපනයනකරුවන්ට වලංගුව පවතින එම 10%ක බදු සහන කාලය මේ වසරේ (2026) ජූලි මාසයෙන් අවසන් වීමට නියමිතය. USTR ආයතනය විසින් දැනට යෝජනා කර ඇති 12.5%ක බද්ද ඉදිරිපත් කර ඇත්තේ එම පැරණි සහන කාලය අවසන් වීමේ ප්‍රතිඵලයක් වශයෙනි.

බලහත්කාර ශ්‍රමික චෝදනාව සහ 301 වගන්තිය යටතේ පරීක්ෂණ

ජුනි 02 වැනිදා ඇමරිකානු වෙළෙඳ නියෝජිත කාර්යාලය විසින් නිකුත් කරන ලද නිවේදනයකට අනුව, බලහත්කාර ශ්‍රමිකයන් (Forced Labour) යොදවා නිපදවන භාණ්ඩ ආනයනය කිරීම තහනම් කිරීමට සහ එම නීති නිසි පරිදි ක්‍රියාත්මක කිරීමට අපොහොසත් වූ ලෝකයේ ආර්ථිකයන් 60ක් ඉලක්ක කරගනිමින් "301 වගන්තිය" (Section 301 Investigation) යටතේ විශේෂ පරීක්ෂණයක් පවත්වා ඇත.

ලංකාව ඉහළ බදු මට්ටමේ:
අදාළ පරීක්ෂණයේදී නීති නිසි පරිදි බලාත්මක නොකිරීමේ චෝදනාව මත ශ්‍රී ලංකාව ද ඉහළ බදු ප්‍රතිශතයක් වන 12.5% කාණ්ඩයට ඇතුළත් කර තිබේ. මෙම යෝජනාවට අදාළව මහජන අදහස් විමසීම ඊයේ (06) අවසන් වූ අතර, ඊට අදාළ නිල මහජන ශ්‍රවණය (Public hearing) අද (07) වොෂින්ටනයේදී පැවැත්වේ.

ඉදිරි නෛතික පියවර සහ අපේක්ෂාවන්

මෙම බදු පැනවීමෙන් මෙරට අපනයන ක්ෂේත්‍රයට සිදුවන බලපෑම අවම කරගැනීම සඳහා රජය සතුව තවදුරටත් අවස්ථා පවතී.

අභියාචනා කාලසීමාව:
ශ්‍රී ලංකාවට සිය නිල විරෝධතාව සහ අභියාචනය (Appeal) ඉදිරිපත් කිරීම සඳහා ලබා දී ඇති අවසන් දිනය ලබන බ්‍රහස්පතින්දා (ජූලි 09) වේ. කලාපීය අනෙකුත් රටවල් සමඟ සැසඳීමේදී ලංකාවට 10%ත් 12.5%ත් අතර තරඟකාරී බදු අනුපාතයක් ලබා ගැනීමට හැකිවනු ඇතැයි බලධාරීහු විශ්වාස කරති.

වෙළෙඳ ගිවිසුම අත්සන් කිරීම:
යෝජිත බද්ද ජූලි 24 වැනිදා ක්‍රියාත්මක වීමට පෙර, ඇමරිකාව සහ ශ්‍රී ලංකාව අතර දැනට සාකච්ඡා වෙමින් පවතින ද්විපාර්ශ්වික වෙළෙඳ ගිවිසුම (Trade Agreement) අත්සන් කිරීමට හැකි වුවහොත්, එමඟින් ලැබෙන නිදහස් වෙළෙඳ ප්‍රතිපාදන යටතේ මෙම 12.5%ක අතිරේක බදු බරෙන් සම්පූර්ණයෙන්ම නිදහස් වීමට ශ්‍රී ලංකාවට නෛතික අවස්ථාව සැලසේ.