ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල සමඟ ඇති කරගත් ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 3ක විස්තීරණ ණය වැඩසටහනේ වඩාත්ම සංවේදී අදියරට ශ්‍රී ලංකාව මේ වන විට එළැඹ තිබේ.
ජනතාව මත පැටවෙන ආර්ථික පීඩනය ලිහිල් කිරීම මෙන්ම ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය ආයතනය අපේක්ෂා කරන මූල්‍ය විනය සමබරව පවත්වා ගැනීම මෙහිදී බලධාරීන් හමුවේ ඇති ප්‍රධානතම අභියෝගයයි.
2027 ඉලක්කය සහ මෙතෙක් පැමිණි ගමන
මෙම මූල්‍ය වැඩසටහන 2027 මාර්තු 19 දිනෙන් නිල වශයෙන් අවසන් වීමට නියමිතව ඇත. එතැන් පටන් බාහිර මූල්‍ය අධීක්ෂණයකින් තොරව ස්වාධීනව රටේ ආර්ථිකය ඉදිරියට ගෙන යාමේ ශක්තිය තහවුරු කළ යුතුව තිබේ.
මෙතෙක් ක්‍රියාත්මක වූ සමාලෝචන වට සාර්ථකව නිම කරමින් ශ්‍රී ලංකාව දැනටමත් ඩොලර් බිලියන 2.4කට ආසන්න මුදලක් ලබාගෙන අවසන්ය. පසුගිය වාරික කිහිපය නිදහස් වීමත් සමඟ රටේ ආර්ථික ස්ථාවරත්වයට සැලකිය යුතු පිටුවහලක් ලැබිණි.
කෙසේවෙතත්, පසුගිය සැප්තැම්බර් මාසයේ පැවති සාකච්ඡා වටයෙන් පසුව කඩිනම් කාර්ය මණ්ඩල මට්ටමේ එකඟතාවක් ප්‍රකාශයට පත් නොවීම කෙරෙහි ආර්ථික විශ්ලේෂකයන්ගේ දැඩි අවධානය යොමුව ඇත.
ආර්ථික වර්ධනය සහ සංඛ්‍යාලේඛනවල පරතරය
රටේ දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය (GDP) අඛණ්ඩව කාර්තු කිහිපයක් පුරා ධන වර්ධනයක් පෙන්නුම් කරමින් 4.2% ක වර්ධන වේගයක් වාර්තා කර තිබේ. එමෙන්ම නිල විදේශ සංචිත ප්‍රමාණය ද ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 6.9 දක්වා ඉහළ ගොස් ඇත.
එසේ වුවද, ඉදිරි මූල්‍ය වර්ෂය සඳහා ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල පුරෝකථනය කරන්නේ 3.2%ක මධ්‍යස්ථ වර්ධනයකි. රජය අපේක්ෂා කරන ඉහළ වර්ධන ඉලක්ක සහ මෙම නිල පුරෝකථන අතර පවතින පරතරය ඉදිරි ප්‍රතිපත්ති සැකසීමේදී බෙහෙවින් තීරණාත්මක වනු ඇත.
රාජ්‍ය ආදායම නිවැරදිව කළමනාකරණය නොවුණහොත් සංවර්ධන ව්‍යාපෘති සඳහා ප්‍රතිපාදන වෙන්කිරීමේදී ගැටලු මතුවිය හැකි බව මූල්‍ය නිරීක්ෂකයෝ පෙන්වා දෙති.
උද්ධමනය සහ 2027 අයවැයේ පීඩනය
මහ බැංකුව විසින් උද්ධමනය 5%ක මට්ටමක (එහා මෙහා විය හැකි 2%ක පරාසයක් සහිතව) පවත්වා ගැනීමට ඉලක්ක කර ඇත. එහෙත් ලෝක වෙළෙඳපොළේ බලශක්ති මිල වෙනස්වීම් හමුවේ එම ඉලක්කය සපුරා ගැනීම පහසු නොවනු ඇත.
ප්‍රධානතම පරීක්ෂණය එළැඹෙන්නේ ඉදිරි 2027 අයවැය ලේඛනය හරහාය. එහිදී රාජ්‍ය ආදායම දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් 15.1% දක්වා ඉහළ නංවා ගැනීමත්, ප්‍රාථමික අයවැය අතිරික්තය 2.3% හෝ ඊට වැඩි අගයක පවත්වා ගැනීමත් මූලික කොන්දේසි අතර වේ.
රාජ්‍ය මූල්‍ය වියදම් සීමා සහිත මට්ටමක පවතින පසුබිමක, පාඩු ලබන රාජ්‍ය ආයතන ප්‍රතිව්‍යුහගත කිරීම සහ සුභසාධන වියදම් තුලනය කිරීම රජයට මුහුණ දීමට සිදුවන සංකීර්ණ කාර්යයකි.
ශ්‍රී ලංකාව ස්ථාවර ආර්ථික විනයක් සහිතව ඉදිරියට යන්නේද නැතහොත් යළිත් බාහිර මූල්‍ය සහන මත යැපීමට සිදුවේද යන්න තීරණය වන්නේ ඉදිරි මාස කිහිපය තුළ ගන්නා ප්‍රතිපත්තිමය තීන්දු මතය.
වැඩිදුර කියවීම සඳහා:
ලංකා නිව්ස් වාර්තාව | IMF Deadline Looms as Sri Lanka Faces another Fiscal Squeeze
ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ ශ්‍රී ලංකා වැඩසටහන පිළිබඳ නිල තොරතුරු - IMF Official Portal
ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ නවතම ආර්ථික දර්ශක සහ වාර්තා - Central Bank of Sri Lanka