'දකුණු කොරියානු මොඩලයෙන් ලංකාවේ හොරු අල්ලන්න අල්ලස් කොමිසම සූදානම්!' - දූෂණ විරෝධී ප්‍රබල ජාත්‍යන්තර ගිවිසුමකට මඟ පෑදෙයි

"නීති හැදුවා ඇති, දැන් වැඩ පෙන්විය යුතුයි" - කොරියානු AIA පද්ධතිය සහ එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවර්ධන අරමුදලේ (UNDP) තාක්ෂණික සහාය මෙරට රාජ්‍ය ආයතනවලට

මහා පරිමාණ දූෂණ නඩු කඩිනම් කිරීමට විශේෂ මහාධිකරණ 3ක් සහ ආයතන 106ක අභ්‍යන්තර අඛණ්ඩතා ඒකක (Integrity Units) සක්‍රියයි


ලංකාවේ දූෂණ විරෝධී වැඩපිළිවෙළ තීරණාත්මක මාවතකට යොමු කරමින්, දකුණු කොරියාවේ "දූෂණ විරෝධී සහ සිවිල් අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ කොමිෂන් සභාව" (ACRC) සමඟ විශේෂ අවබෝධතා ගිවිසුමකට (MoU) එළඹීමට ශ්‍රී ලංකා අල්ලස් හෝ දූෂණ චෝදනා විමර්ශන කොමිෂන් සභාව කටයුතු යොදා තිබේ.

දකුණු කොරියාවේ සෝල් නුවර පැවැති ජාත්‍යන්තර දූෂණ විරෝධී සංසදයේදී (International Anti-Corruption Forum) මෙම සාකච්ඡා සාර්ථකව නිම වූ බව අල්ලස් කොමිසමේ අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් රංග දිසානායක නිල වශයෙන් ප්‍රකාශ කළේය.

කොරියානු AIA පද්ධතිය සහ ධාරිතා සංවර්ධනය

මෙම ජාත්‍යන්තර සහයෝගීතාවයේ ප්‍රධානතම මෙවලම වන්නේ දකුණු කොරියාවේ රාජ්‍ය අංශයේ විනිවිදභාවය සුරැකීමට සාර්ථකව භාවිත කළ "දූෂණ විරෝධී මුලපිරීම් ඇගයීමේ" (Anti-Corruption Initiative Assessment - AIA) පාලන ආකෘතියයි.

දේශීයකරණය කළ ඇගයීම් ක්‍රමවේදය:
එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවර්ධන අරමුදලේ (UNDP) තාක්ෂණික දායකත්වය ඇතිව, මෙම කොරියානු ඇගයීම් ක්‍රමවේදය ශ්‍රී ලංකාවේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවට, නීති පද්ධතියට සහ පරිපාලන ව්‍යුහයට ගැළපෙන පරිදි දැනටමත් සකස් කර ඇත. එමඟින් රාජ්‍ය ආයතනවල දූෂණ අවදානම් කල්තියා හඳුනා ගැනීමට සහ වගවීම මැනීමට හැකියාව ලැබෙනු ඇත.

තාක්ෂණික පුහුණුව සහ තොරතුරුකරුවන්ගේ ආරක්ෂාව:
දැනට ව්‍යුහාත්මක ප්‍රතිසංවිධානයකට ලක්වන අල්ලස් කොමිසමේ නිලධාරීන්ට, සංකීර්ණ මූල්‍ය අපරාධ විමර්ශනය, ආයතනික කළමනාකරණය සහ දූෂණ හෙළි කරන්නන් (Whistleblowers) ආරක්ෂා කිරීම පිළිබඳව දකුණු කොරියාවෙන් විශේෂිත තාක්ෂණික පුහුණුව සහ ප්‍රායෝගික මඟපෙන්වීම් මෙමඟින් හිමි වේ.

දේශීය ප්‍රතිසංස්කරණ සහ ගෝලීය දර්ශක

මෙම ජාත්‍යන්තර පියවරට සමගාමීව මෙරට තුළ ද ප්‍රතිසංස්කරණ මාලාවක් ක්‍රියාත්මක වෙමින් පවතී. බදු සහ මූල්‍ය වංචා වැනි දූෂණ නඩු කඩිනමින් විභාග කර අවසන් කිරීම සඳහා විශේෂ මහාධිකරණ 3ක් පිහිටුවා ඇති අතර, රාජ්‍ය නිලධාරීන්ගේ වත්කම් බැරකම් ප්‍රකාශ විද්‍යුත් ක්‍රමයට (Electronic Asset Declaration) ලබාගැනීම ද ඊට ඇතුළත්ය.

ආයතනික ඒකක පිහිටුවීම:
වැළැක්වීමේ පියවරක් ලෙස මෙරට ප්‍රධාන රාජ්‍ය ආයතන 106ක් තුළ දැනටමත් "අභ්‍යන්තර අඛණ්ඩතා ඒකක" (Internal Integrity Units) ස්ථාපිත කර සක්‍රිය කර ඇත.

ගෝලීය ශ්‍රේණිගත කිරීම්:
මෙම දේශීය හා ජාත්‍යන්තර ක්‍රියාමාර්ග හේතුවෙන්, ට්‍රාන්ස්පේරන්සි ඉන්ටර්නැෂනල් ආයතනයේ (Transparency International) 2025 දූෂණ සංකල්පිත දර්ශකයේ (Corruption Perceptions Index) ශ්‍රී ලංකාව ගෝලීය වශයෙන් ස්ථාන 14ක් ඉදිරියට පැමිණෙමින්, 121 වැනි ස්ථානයේ සිට 107 වැනි ස්ථානය දක්වා සිය තත්ත්වය වර්ධනය කරගෙන තිබේ.

පවතින ප්‍රධාන බාධක සහ අභියෝග

කෙසේ වෙතත්, මෙම ජාත්‍යන්තර මාදිලි (Models) ලංකාව තුළ සාර්ථක වීමට නම් ආයතනික ක්‍රියාමාර්ග දේශපාලන මැදිහත්වීම්වලින් තොරව බලාත්මක කිරීමේ පරිපාලනමය ශක්තිය පැවතිය යුතුය.

තොරතුරුකරුවන්ගේ බිය:
ජාත්‍යන්තර ආරක්ෂණ ක්‍රමවේද හඳුන්වා දුන්න ද, වෘත්තීයමය පළිගැනීම්, තර්ජන සහ ප්‍රමාණවත් නෛතික රැකවරණයක් නොමැතිකම හේතුවෙන් දූෂණ සහ වංචා පිළිබඳව තොරතුරු සැපයීමට සිවිල් වැසියන් සහ නිලධාරීන් තවමත් මැලිවීම බරපතළ ව්‍යුහාත්මක දුර්වලතාවයකි

(සටහන | සම්පත් ධීරසේකර )

මුලාශ්‍රය :

Korea MoU Gives CIABOC Powerful Boost against Corruption