'බදු සහන දුන්නත් වැඩක් නෑ, කම්කරු නීති වෙනස් නොකළොත් පෝට් සිටිය අඩාලයි!'- කොමිසමේ අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්ගෙන් ආන්දෝලනාත්මක යෝජනාවක්

"ව්‍යාපාරයක් වහන්න ගියාම අවුරුදු ගණන් යනවා" - පෝට් සිටිය කම්කරු නීති ලිහිල් කරන ස්වාධීන 'නියාමන වැලිපිල්ලක්' (Regulatory Sandbox) කිරීමට සැලසුම්

වෘත්තීය සමිති විරෝධය මැද ඩොලර් මිලියන 500ක ව්‍යාපෘති 6ක් සමඟ පෝට් සිටියේ ඉඩම් කොටස් බදු දීම වේගවත් වෙයි


කොළඹ වරාය නගර (Colombo Port City) ව්‍යාපෘතිය වෙත විදේශීය සෘජු ආයෝජන ආකර්ෂණය කර ගැනීමට නම්, මෙරට පවතින අතිශය දේශපාලන සංවේදීතාවක් සහිත "කම්කරු වෙළෙඳපොළ නීති ලිහිල් කිරීම" (Labour Market Liberalisation) අත්‍යවශ්‍ය බව කොළඹ වරාය නගර ආර්ථික කොමිෂන් සභාවේ අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් රෙවන් වික්‍රමසූරිය ප්‍රකාශ කරයි.

ශ්‍රී ලංකා වරලත් ගණකාධිකාරී ආයතනයේ (CA Sri Lanka) 5 වැනි වාර්ෂික ආර්ථික හා බදු සම්මන්ත්‍රණයේදී අදහස් දක්වමින් ඔහු පෙන්වා දුන්නේ, මෙතෙක් කල් මෙරට පැවති රජයන් බදු සහන (Tax Holidays) දීම කෙරෙහි පමණක් අවධානය යොමු කර, ව්‍යවසායකත්වයට බාධා පමුණුවන ව්‍යුහාත්මක ගැටලු මඟහැර ඇති බවයි.

බදු සහන අසාර්ථක වීම සහ ප්‍රතිපත්තිමය ස්ථාවරත්වය

දිගුකාලීන බදු නිදහස් කිරීම් මඟින් පමණක් ආයෝජකයන් ආකර්ෂණය කරගත නොහැකි බව වරාය නගරයේම අතීත අත්දැකීම්වලින් සනාථ වී තිබේ.

කල් ඉකුත් වූ සහන රාමුව:
වරාය නගරයේ දේපළ සංවර්ධකයන් වෙනුවෙන් වසර 25ක් දක්වා දීර්ඝ බදු සහන ලබා දෙමින් 2023 වසරේදී හඳුන්වා දුන් නීතිමය රාමුව, කිසිදු කැපී පෙනෙන ඉදිකිරීම් ක්ෂේත්‍රයේ පිබිදීමක් ඇති කිරීමට අපොහොසත් වෙමින් 2025 අගෝස්තු මාසයෙන් අවසන් විය.

කෙටි සහනවලින් වැඩි ප්‍රතිඵල:
උඩුගං බලා යන තත්ත්වයක් පෙන්නුම් කරමින්, උපරිම බදු සහන කාලය වසර 15ක් දක්වා අඩු කරමින් සංශෝධිත නව රාමුවක් හඳුන්වා දීමෙන් පසුව වරාය නගරයේ ඉදිකිරීම් කටයුතු වේගවත් වී ඇත. මේ වන විට ආයෝජකයන් වසර 10ත් 12ත් අතර කෙටි බදු සහන යටතේ වුවද ව්‍යාපෘති ඉදිරියට කරගෙන යයි. ආයෝජකයන් අපේක්ෂා කරන්නේ විශාල බදු නිදහස් කිරීම් නොව, අනාගත බදු ප්‍රතිපත්තියේ පවතින පුරෝකථනය කිරීමේ හැකියාව සහ ස්ථාවරත්වයයි.

දැඩි කම්කරු නීති සහ 'නියාමන වැලිපිල්ල' (Regulatory Sandbox)

ලංකාවේ පවතින දැඩි කම්කරු නීති රීති හේතුවෙන් ව්‍යාපාරිකයන් නව ආයෝජන අවදානම් ගැනීමට මැලිවන බව ආර්ථික කොමිෂන් සභාව අවධාරණය කරයි.

ව්‍යාපාර වැසීමේ අර්බුදය:
මෙරට තුළ සමාගමක් ආරම්භ කිරීම සාපේක්ෂව සරල වුවද, කිසියම් ව්‍යාපාරයක් වාණිජමය වශයෙන් අසාර්ථක වූ විට සේවක ප්‍රතිව්‍යුහගතකරණය කිරීම, ශ්‍රම බලකාය අඩු කිරීම හෝ ව්‍යාපාරය වසා දැමීම (Winding down) අධික වියදම් සහිත සහ වසර ගණනාවක් ගතවන දීර්ඝ ක්‍රියාවලියකි.

පෝට් සිටිය අත්හදා බැලීමේ කලාපයක්:
මෙම බාධකය ඉවත් කිරීම සඳහා, මුළු රටටම එකවර කම්කරු නීති වෙනස් නොකර, වරාය නගර පරිශ්‍රය වඩාත් නම්‍යශීලී කම්කරු නීති අත්හදා බලන "නියාමන වැලිපිල්ලක්" (Regulatory Sandbox) ලෙස භාවිත කිරීමට කොමිසමේ අවධානය යොමුව ඇත. විදේශයන්හි සේවය කරන ශ්‍රී ලාංකිකයන් මේ වසරේ (2026) ඩොලර් බිලියන 9ක ප්‍රේෂණ රටට එවීමට අපේක්ෂිත අතර, ඔවුන් ද විදේශයන්හි වැඩ කරන්නේ මෙවැනි නම්‍යශීලී කම්කරු පරිසරයන් යටතේ බව අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්වරයා පෙන්වා දෙයි.

වත්මන් ආයෝජන ප්‍රගතිය

කම්කරු නීති ප්‍රතිසංස්කරණ පිළිබඳව වෘත්තීය සමිති පාර්ශවයෙන් ඓතිහාසිකව එල්ල වන විරෝධතා මැද වුවද, 2025 ජනවාරි මාසයේ සිට වරාය නගරයේ ආයෝජන විශ්වාසය ඉහළ ගොස් ඇත.

ඩොලර් මිලියන 500ක ව්‍යාපෘති:
වරාය නගරයේ අමතර ඉඩම් කොටස් 4ක් බදු දී ඇති අතර, ඒ අනුව සමස්ත බදු දී ඇති කොටස් ගණන 10කි. දැනටමත් ඩොලර් මිලියන 500ක වටිනාකමකින් යුත් සංවර්ධන ව්‍යාපෘති 6ක ඉදිකිරීම් ක්ෂේත්‍රයේ කටයුතු සක්‍රියව සිදුවන අතර, ඉතිරි ව්‍යාපෘති ඉදිරි මාස 6 ඇතුළත ආරම්භ වීමට නියමිතය.

(සටහන | සම්පත් ධීරසේකර )

මුලාශ්‍රය :

Rigid Labour Laws Stall Port City Growth despite Investment Push