ඩොලර් බිලියනයක 'හොල්මන් ආනයන' මාෆියාවක්? - රවී කළ මහා හෙළිදරව්ව මහ බැංකු අධිපති ස්ථිර කරයි

"ජනපති අනුර කුමාරත් මේ ගැන විශේෂ සාකච්ඡාවක් කරලා තියෙන්නේ" - හෙළිදරව් වූ මුදලින් 40%ක් නීත්‍යනුකූල ගනුදෙනු විය හැකි බවට මහ බැංකු නිලධාරීන්ගෙන් මතයක්


මෙරට ආර්ථිකයට දැඩි බලපෑමක් එල්ල කරමින් සිදුව ඇති බව කියන ඩොලර් බිලියනයක (රුපියල් කෝටි 30,000කට අධික) "හොල්මන් ආනයන" (Phantom Imports) හෙවත් ව්‍යාජ ආනයන වෙළඳ වංචාව සම්බන්ධයෙන්, රාජ්‍ය ආයතන කිහිපයක් ඒකාබද්ධ කරමින් වහාම පුළුල් විමර්ශනයක් (Multi-agency probe) ආරම්භ කළ යුතු බවට විපක්ෂයේ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී රවී කරුණානායක කළ ඉල්ලීමට ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ අධිපති ආචාර්ය නන්දලාල් වීරසිංහ ස්වකීය පූර්ණ එකඟතාව පළ කර ඇත.

පසුගියදා පැවැති පාර්ලිමේන්තු රාජ්‍ය මුදල් පිළිබඳ කාරක සභාව (CoPF) හමුවේ පෙනී සිටිමින් මහ බැංකු අධිපතිවරයා අවධාරණය කළේ, පවතින නීතිමය සිදුරු (Regulatory gaps) හඳුනාගෙන මෙවැනි මහා පරිමාණ මූල්‍ය අවභාවිතාවන් වැළැක්වීම සඳහා සියලුම වගකිවයුතු ආයතන එකම වහලක් යටට කැඳවා විධිමත් සාකච්ඡාවක් පැවැත්වීම අත්‍යවශ්‍ය බවයි.

රවී කරුණානායකගේ මැදිහත්වීම සහ ඒකාබද්ධ විමර්ශනය

මෙම මහා පරිමාණ වෙළඳ වංචාව පිළිබඳව මුලින්ම කරුණු අනාවරණය කරමින්, මහ බැංකුව, රේගුව සහ වාණිජ බැංකු වහාම රාජ්‍ය මුදල් පිළිබඳ කාරක සභාව (CoPF) හමුවට කැඳවන ලෙස රවී කරුණානායක ඉල්ලීමක් කර තිබිණි.

නීතිමය හිඩැස් සෙවීම:
පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයා මාධ්‍ය මඟින් කළ එම ඉල්ලීම තමන් ද දුටු බවත්, එය ඉතාම සාධනීය පියවරක් බවත් මහ බැංකු අධිපතිවරයා පැවසීය. මෙවැනි සිදුවීම් හරහා රටින් පිටවන විදේශ විනිමය පාලනය කිරීමට පවතින නීතිමය ප්‍රතිපාදනවල පවතින දුර්වලතා පිළිබඳව එහිදී දීර්ඝ ලෙස අදහස් හුවමාරු කර ගැනීමට මහ බැංකුව සූදානම් බව ඔහු සඳහන් කළේය.

ආයතන 5ක එකතුවක්:
මෙම විශේෂ විමර්ශනය සඳහා ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව, ශ්‍රී ලංකා රේගුව, ආනයන හා අපනයන පාලන දෙපාර්තමේන්තුව, මෙරට වාණිජ බැංකු පද්ධතිය සහ අනෙකුත් අදාළ බලාත්මක කිරීමේ ආයතන සෘජුවම සම්බන්ධ කරගත යුතු බවට නිර්දේශ කර ඇත.

ජනපති අනුරගේ සාකච්ඡා සහ මහ බැංකුවේ ස්ථාවරය

මෙම මතභේදාත්මක ව්‍යාජ ආනයන ගනුදෙනු පිළිබඳව මේ වන විටත් ඉහළම රාජ්‍ය මට්ටමින් අවධානය යොමු වී ඇති බව නන්දලාල් වීරසිංහ කාරක සභාවේදී හෙළි කළේය.

ජනාධිපතිවරයාගේ මැදිහත්වීම:
මෙම සිදුවීමට අදාළව ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක, ශ්‍රී ලංකා රේගුව, විදේශ විනිමය පාලන බලධාරීන් සහ තවත් මූල්‍ය ආයතන කිහිපයක ප්‍රධානීන් සමඟ මීට පෙර විශේෂ සාකච්ඡාවක් පවත්වා තිබේ. ඉන් අනතුරුව, ආනයන හා අපනයන පාලන දෙපාර්තමේන්තුව විසින් මේ සම්බන්ධයෙන් නව විධාන මාලාවක් ද නිකුත් කර ඇත.

තොරතුරු රහස්‍යභාවය:
කෙසේ වෙතත්, නීතිමය බලධාරීන් සහ විමර්ශන අංශ සතුව පවතින නිශ්චිත සහ සංවේදී තොරතුරු බොහොමයක් මේ මොහොතේ මහ බැංකුව සතුව නොමැති බැවින්, සම්පූර්ණ විමර්ශන වාර්තාවක් ලැබීමට පෙර මෙම ඩොලර් බිලියනයේ ගනුදෙනුව ගැන අවසන් නිගමනයකට පැමිණීම අපහසු බව අධිපතිවරයා ප්‍රකාශ කළේය.

40%ක මුදල හොල්මන් ආනයන නොවේද?

මෙම මතභේදාත්මක ඩොලර් බිලියනයක (කෝටි 30,000ක) හිඩැස පිළිබඳව මහ බැංකු නිලධාරීන් විසින් මූලික තාක්ෂණික පැහැදිලි කිරීමක් ද සිදුකර ඇත.

Prepayment සහ කාල පරතරය:
මෙරට පවතින විදේශ විනිමය නීති ප්‍රකාරව, නිසි වෙළඳ ගනුදෙනුවක් මත පදනම්ව ආනයන සඳහා පූර්ව ගෙවීම් (Advance payments) සිදු කිරීමට ව්‍යාපාරිකයන්ට අවසර ඇත.

රේගු දත්ත සහ මහ බැංකු වාර්තා:
මෙහිදී සිදුවන කාල පරතරයන් (Timing differences) සහ ලේඛනගත කිරීම්වල පවතින වෙනස්කම් හේතුවෙන්, රේගු දත්ත පද්ධතියට අදාළ භාණ්ඩ ඇතුළත් වීමට පෙර, මහ බැංකුවේ නිල ගෙවීම් වාර්තාවල එම මුදල් සටහන් විය හැකිය. මහ බැංකු නිලධාරීන් පෙන්වා දෙන්නේ ප්‍රශ්නගත ඩොලර් බිලියනයෙන් 40%කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් (ඩොලර් මිලියන 400ක්) මෙලෙස නීත්‍යනුකූලව සිදුවූ සැබෑ ආනයන ගනුදෙනු විය හැකි බවයි. එබැවින් සමස්ත මුදලම ව්‍යාජ ආනයන ලෙස හංවඩු ගැසීමට පෙර පූර්ණ පරීක්ෂණයක් පැවැත්විය යුතු බව ඔවුහු පවසති.

මුලාශ්‍රය :

Nandalal backs Ravi K call for multi-agency probe into alleged $ 1 b phantom imports