එය සහමුලින්ම සාම්ප්‍රදායික දැනුම මත ගොඩනැඟුණු පරම්පරා අත්දැකීමක්. ඒවා අතහැර ගොවිතැන් කිරීමේ ආදීනවයක් තමයි රිලා හා වනසත්ත්ව උවදුර.
දැන් ඒක දේශපාලනිකයි.
ඒත් මේ උවදුරට නිවැරදි උත්තරය විසිපස් පරාණේ නොදැන ගොවිතැන් කිරීමයි.
අපේ මුතුන් මිත්තන් හේන් කුඹුරු වගේම ගොඩබෝග ගොවිතැන් කළා. එදත් මේ වනසතුන් උන්නා. හැබැයි උන් පාලනය කළා.
යම් වගාවක් කරන්න කලින් ඒ වගාවට සුදුසුකම් බලනවා. එයින් ප්‍රධාන එකක් තමා මේ විසිපස් පරාණේ විමසුම්.
ඒ කියන්නේ වගාබිම් අසල ගැවසෙන වනසතුන් කොයිවගේ උන්ද කියා කල් ඇතිව අඳුනාගන්නවා. උන් පාලනය කරන්න පිළිවෙත් දැනගන්නවා.
ඒ කියන්නේ වගාබිම් අසල ගැවසෙන වනසතුන් කොයිවගේ උන්ද කියා කල් ඇතිව අඳුනාගන්නවා. උන් පාලනය කරන්න පිළිවෙත් දැනගන්නවා.
රිළවා, වඳුරා, අලියා, මීමින්නා, හාවා, වළිකුකුලා, ඉත්තෑවා, මොනරා..
ඌරා, ගෝනා, මුවා, කොටියා, හරකා, වල්කුළා, වළහා, ඉත්තෑවා , අලියා, දිවියා,
දඩුලේනා, සකලයා, වගේම නරියා ...
මේන් මෙවැනි වනසතුන් තමයි විසිපස් පරාණේ හැටියට කිව්වේ.
පළාත් අනුවයි සත්තුත්ගේ ගැවසීම අනුවයි විසිපස් පරාණේ නම් වෙනස් වෙන්න පුළුවන් .
මේ වනසතුන් පාලනය කරන එක පරිසර හිතකාමී වැඩක් විතරක් නෙවෙයි ආහාරයට දඩමස් ලබාගන්නා පිළිවෙතක්.
ඌරා, ගෝනා, මුවා, කොටියා, හරකා, වල්කුළා, වළහා, ඉත්තෑවා , අලියා, දිවියා,
දඩුලේනා, සකලයා, වගේම නරියා ...
මේන් මෙවැනි වනසතුන් තමයි විසිපස් පරාණේ හැටියට කිව්වේ.
පළාත් අනුවයි සත්තුත්ගේ ගැවසීම අනුවයි විසිපස් පරාණේ නම් වෙනස් වෙන්න පුළුවන් .
මේ වනසතුන් පාලනය කරන එක පරිසර හිතකාමී වැඩක් විතරක් නෙවෙයි ආහාරයට දඩමස් ලබාගන්නා පිළිවෙතක්.
ප්‍රායෝගික කෙම් පහන් කළේ වනසතුන් පලවා හැරීම පිණිස. ඌරන් එනවිට කෙසේ ගස් පුළුස්සලා ඒ ඌරු මංකඩවල දානවා. එවිට ඌරන් පැමිණෙන මඟ වෙනස් කරනවා. ගැටුමක් නෑ එවිට. හැම සතෙකුට ම මේ වගේ ප්‍රායෝගික උපාය උපක්‍රම තියෙනවා.
ඒ සියල්ලටම වඩා මේ වනසතුන් දඩයමේ කළා.
උගුල් අටවනවා, හබක අටවනවා, මදුගහනවා, තවත් දඩයමේ රැසක් තියෙනවා.
මෙලෙස දඩයම් කරන සතුන් මස් පිණිස ගන්නවා. මස් ප්‍රමාණය වැඩි නම් වේළනවා.
මේ නිසා අනවශ්‍ය ලෙස වනසතුන් බෝවීම වැළකී ගියා. හැබැයි අපි අලි මැරුවේ නෑ. පලවා හැරියා. හරකාත් එහෙමයි.
අපි නරියා මරන්නෙ නෑ ...ඌ තමා ප්‍රධාන විලෝපිතයා..
දැන් ලංකාවේ නරි නැති තරම්. ඒ අධික විෂ සහිත මැහිතෙල් ගොවිතැන නිසා. නරියාගේ ප්‍රියතම කෑමක් කක්කුට්ටන්. අවුල එතැන.
උගුල් අටවනවා, හබක අටවනවා, මදුගහනවා, තවත් දඩයමේ රැසක් තියෙනවා.
මෙලෙස දඩයම් කරන සතුන් මස් පිණිස ගන්නවා. මස් ප්‍රමාණය වැඩි නම් වේළනවා.
මේ නිසා අනවශ්‍ය ලෙස වනසතුන් බෝවීම වැළකී ගියා. හැබැයි අපි අලි මැරුවේ නෑ. පලවා හැරියා. හරකාත් එහෙමයි.
අපි නරියා මරන්නෙ නෑ ...ඌ තමා ප්‍රධාන විලෝපිතයා..
දැන් ලංකාවේ නරි නැති තරම්. ඒ අධික විෂ සහිත මැහිතෙල් ගොවිතැන නිසා. නරියාගේ ප්‍රියතම කෑමක් කක්කුට්ටන්. අවුල එතැන.
විසිපස් පරාණේ නොදැන ගොවිතැන් කිරීම වත්මන් අවුලට ප්‍රධාන හේතුව බව කෘෂිකර්ම ඇමැතිවරයා කීවා නම් මේ පරිසර NGO මැසිවිලි එකක්වත් ප්‍රවෘත්ති වෙන්නේ නෑ.....අතීත වටිනාකම් අද දවසට ගළපාගැනීම තමයි තිරසාර මානව සංවර්ධනය කියන්නේ .
(මහින්ද කුමාර දළුපොත)
(උපුටා ගැනීම - Mahinda Kumara Dalupotha) ගේ ෆේස්බුක් පිටුවෙන්...)
(උපුටා ගැනීම - Mahinda Kumara Dalupotha) ගේ ෆේස්බුක් පිටුවෙන්...)